Kết nối sản xuất và tiêu thụ: Ổn định đầu ra cho nông sản

Gia tăng giá trị kinh tế

Thời gian qua, tại TP. Hồ Chí Minh có nhiều mô hình sản xuất nông nghiệp đô thị, nông nghiệp công nghệ cao được chuyển từ nông nghiệp truyền thống sang. Sự thay đổi này đã góp phần đưa nền nông nghiệp của thành phố có mức tăng trưởng duy trì bình quân hàng năm đạt 5,6%.

Ứng dụng hệ thống thông tin địa lý GIS trong các vùng sản xuất rau an toàn

Trong 6 tháng đầu năm 2020, giá trị sản xuất nông ngư nghiệp đạt trên 5.081 tỷ đồng, tăng 2,2% so với cùng kỳ. Đặc biệt, thực hiện chương trình mục tiêu phát triển rau an toàn trên địa bàn năm 2020, thành phố tiếp tục triển khai xây dựng cánh đồng sản xuất rau muống nước theo quy trình VietGAP, thực hiện dán tem truy xuất nguồn gốc rau củ quả VietGAP tại 7 hợp tác xã nông nghiệp: Phước An, Phú Lộc, Mai Hoa, Ngã 3 Giồng, Phước Bình, Nấm Việt, Liên tổ Rau an toàn Tân Trung và 01 tổ hợp tác sản xuất nông nghiệp. Sản phẩm rau quản lý truy xuất nguồn gốc đạt khoảng 20 tấn/ngày và được bày bán trên 50 điểm bán tại các hệ thống siêu thị Saigon Co.op, Lotte và Aeon.

Khai thác thế mạnh ngành chăn nuôi, ngành nông nghiệp tiếp tục triển khai các chương trình, đề án nhằm nâng cao chất lượng đàn bò sữa, chăn nuôi bò sữa công nghệ cao Israel và tiếp tục theo dõi “chăn nuôi bò thịt lai giống ngoại”. Nhờ đó, tình hình chăn nuôi của thành phố trong 6 tháng đầu năm 2020 có sự khởi sắc, tổng đàn trâu bò ước tính là 135.920 con, tăng 3,7% so với cùng kỳ năm 2019. Đàn heo thịt đạt 197.860 con, giảm 7,4% so với cùng kỳ.

Mới đây, UBND TP. Hồ Chí Minh đã phê duyệt Đề án chương trình “Mỗi xã một sản phẩm” trên địa bàn vùng nông thôn. Trong đó, sẽ phát triển 6 sản phẩm nông nghiệp chủ lực đã được xác định và lựa chọn, bao gồm: Rau, hoa cây kiểng, bò sữa, heo, tôm nước lợ và cá cảnh. Đây là nhóm sản phẩm nông nghiệp chiếm tỷ trọng cao trong cơ cấu giá trị sản xuất của ngành nông nghiệp thành phố, có xu hướng phát triển ổn định.

Theo bà Cao Thị Phi Vân - Phó Giám đốc Trung tâm xúc tiến thương mại và đầu tư TP. Hồ Chí Minh (ITPC): Việc phát triển các sản phẩm nông nghiệp thế mạnh, chủ lực là hướng đi mang tính chất dài hạn, góp phần vào sự tăng trưởng kinh tế, phát triển và nâng cao giá trị kinh tế nông nghiệp cho thành phố.

Tăng kết nối tìm đầu ra cho sản phẩm

Ông Nguyễn Văn Tủi - Phó Giám đốc Trung tâm dạy nghề và hỗ trợ nông dân (Hội Nông dân TP. Hồ Chí Minh) - đánh giá: Tuy các mô hình sản xuất nông nghiệp công nghệ cao mang lại giá trị kinh tế lớn, nhưng quỹ đất canh tác ít, chủ yếu là các nông hộ nhỏ lẻ, nên chi phí đầu tư cho việc canh tác ứng dụng công nghệ rất cao. Việc hỗ trợ kết nối hình thành chuỗi liên kết sản xuất - phân phối các sản phẩm nông nghiệp chủ lực vẫn chưa hiệu quả. Từ phía các doanh nghiệp (DN) sản xuất nông nghiệp chưa bảo đảm tiêu chí quy chuẩn về mẫu mã, bao bì sản phẩm, giấy chứng nhận, chất lượng theo yêu cầu nhà phân phối… gây khó khăn cho người sản xuất. Các nhà phân phối cũng còn những hạn chế về kênh tiêu thụ, mặt bằng để có thể mở rộng hơn nữa việc đưa nông sản vào kênh phân phối.

Thực tế cho thấy, nhiều DN, hợp tác xã, các hộ sản xuất nông nghiệp cá thể sản xuất hàng hóa chỉ cung ứng cho các nhà hàng, cửa hàng và bán cho bạn hàng, thương lái ở chợ đầu mối. Họ còn tâm lý e ngại tiếp cận với các hệ thống phân phối hiện đại, không biết đàm phán ra sao, sẽ qua những khâu nào, thanh toán như thế nào... nếu tiếp cận hệ thống phân phối hiện đại.

Theo tính toán, sản lượng tiêu thụ rau, củ, quả trên địa bàn TP. Hồ Chí Minh qua thương lái chiếm tỷ lệ trên 42% sản lượng sản xuất. Giá bán sản phẩm theo giá thị trường trong ngày, người sản xuất hoàn toàn không chủ động được giá bán. Hiện sản xuất rau tại thành phố chỉ đáp ứng 33,3% nhu cầu, số còn lại được cung ứng từ nhiều tỉnh, thành khác.

Có giải pháp cho những khó khăn này, bà Nguyễn Thanh Phượng - Phụ trách thu mua nông sản của Saigon Co.op đề xuất, các hợp tác xã, DN nuôi trồng, ngoài việc chọn lọc sản phẩm đầu tư theo xu hướng tiêu dùng, nên phân khu vực nuôi trồng ra thành vườn nhỏ để kinh doanh cho kênh siêu thị; khắc phục tình trạng yêu cầu siêu thị thu mua cả vườn với sản lượng lớn một lần. Các đơn vị cần có cam kết về lượng và bảo đảm chất lượng hàng hóa đạt tiêu chuẩn an toàn vệ sinh thực phẩm, không thu gom nguồn hàng không đạt tiêu chuẩn hoặc không rõ nguồn gốc…

Ngoài ra, nhiều ý kiến cho rằng, để nông nghiệp phát triển theo hướng bền vững, sản phẩm chất lượng hơn thì trong quá trình hợp tác, siêu thị, nhà phân phối cần chấm điểm cho các nhà cung cấp, cải tiến phương thức thanh toán từ ký gửi sang “mua đứt, bán đoạn” để tạo điều kiện cho DN đầu tư, nâng cấp và phát triển sản phẩm mới. Chỉ như vậy, sản xuất mới phát triển và cạnh tranh sòng phẳng trên thị trường.