Hợp tác xã nông nghiệp: Hậu phương của hàng nghìn doanh nghiệp

Hợp tác xã nông nghiệp chiếm 66%

Ông Bùi Nghị - Phó Cục trưởng Cục Phát triển HTX (Bộ Kế hoạch và Đầu tư) – cho biết, tính đến cuối tháng 6/2021, cả nước có 26.642 HTX và 96 Liên hiệp HTX. Trong đó có 17.384 HTX nông nghiệp, chiếm khoảng 66% tổng số HTX trên cả nước; 78 Liên hiệp HTX nông nghiệp, chiếm 81% tổng số Liên hiệp HTX.

Các HTX hiện thu hút 800.000 lao động

Số lượng HTX nông nghiệp cả nước gia tăng không ngừng trong thời gian qua. Cụ thể, so với thời điểm ngày 31/12/2020, số lượng HTX nông nghiệp tính đến thời điểm 30/6/2021 đã tăng 138 HTX. Trong đó, Vùng Đồng bằng sông Hồng có số lượng HTX nông nghiệp nhiều nhất với 4.722 HTX, chiếm 26,83%; Trung du miền núi phía Bắc có 4.349 HTX, chiếm 24,71%; Bắc Trung bộ và Duyên hải Nam Trung bộ có 4.038 HTX, chiếm 22,94%...

Đặc biệt, tính đến nay, đã có khoảng 2.217 HTX nông nghiệp thành lập doanh nghiệp trong HTX, chiếm 12,6% tổng số HTX nông nghiệp của cả nước.

Theo ông Bùi Nghị, các HTX nông nghiệp thời gian qua đã quan tâm, không ngừng củng cố và kiện toàn bộ máy, ngày càng chú trọng thực hiện liên kết, hợp tác với các doanh nghiệp đầu vào và đầu ra. Hiện nay, cả nước có trên 4.000 HTX nông nghiệp tham gia liên kết với khoảng 1.900 doanh nghiệp trong sản xuất, thu hoạch, chế biến và tiêu thụ sản phẩm nông nghiệp. Với những nỗ lực trên, HTX nông nghiệp được đánh giá có vai trò quan trọng trong kết nối giữa hộ nông dân quy mô nhỏ với doanh nghiệp thông qua liên kết sản xuất, tiêu thụ sản phẩm.

Trong điều kiện cạnh tranh gay gắt hiện nay, đã xuất hiện những mô hình HTX tham gia liên kết với doanh nghiệp rất thành công, các HTX này có thể tham gia vào một hoặc nhiều khâu của chuỗi giá trị liên kết, đồng thời tạo giá trị gia tăng cho sản phẩm của thành viên. Cùng với đó, đã xuất hiện ngày càng nhiều mô hình HTX nông nghiệp với cách thức tổ chức sản xuất mới, sáng tạo, ứng dụng khoa học kỹ thuật và công nghệ cao vào sản xuất, đạt hiệu quả hoạt động cao trong từng lĩnh vực, phù hợp với vùng miền, ngành hàng nông sản chủ lực.

“Tiếp sức” cho HTX nông nghiệp

Dù đã đạt được những kết quả đáng kích lệ, tuy nhiên, do ảnh hưởng của dịch bệnh Covid-19 kéo dài từ đầu năm 2020 đến nay, với những diễn biến đang hết sức phức tạp tại nhiều địa phương trên cả nước, nên các HTX nông nghiệp đang đối mặt với nhiều khó khăn trong khâu vận chuyển, tiêu thụ sản phẩm, dẫn đến hư hỏng sản phẩm với khối lượng lớn. Trong khi đó, giá cả nguyên liệu đầu vào cho sản xuất như: Thức ăn chăn nuôi, thủy sản, vật tư phục vụ sản xuất nông nghiệp tăng cao.

Một số sản phẩm nông nghiệp chủ lực của các HTX nông nghiệp tại Việt Nam có cơ hội xuất khẩu sang các thị trường nước ngoài, trong đó có thị trường Hoa Kỳ, như: Điều, hồ tiêu, chuối, nhãn lồng, xoài, yến, mật ong, thủy sản… tuy nhiên, năng lực còn rất hạn chế. Các HTX với quy mô nhỏ, vốn hạn chế nên còn đối mặt với nhiều khó khăn, lúng túng trong hoạt động xúc tiến thương mại, khó đáp ứng được các tiêu chuẩn chặt chẽ khi xuất khẩu sang một số thị trường lớn, đòi hỏi các tiêu chuẩn cao.

Để hỗ trợ các HTX nói chung và HTX nông nghiệp nói riêng tiếp cận với thị trường xuất khẩu, Bộ Kế hoạch và Đầu tư cho biết đang xây dựng và có thể cung cấp, chia sẻ hệ thống cơ sở dữ liệu đầy đủ, chính xác, đáng tin cậy về các HTX tới các cơ quan hỗ trợ, nhà đầu tư, đối tác nước ngoài để lựa chọn địa bàn, HTX, hay các sản phẩm thích hợp với nhu cầu nhập khẩu. Cụ thể, hiện Việt Nam có thể cung cấp, giới thiệu đến các đối tác nhập khẩu danh sách, thông tin liên hệ và các sản phẩm chủ lực của các HTX thuộc top 5 các HTX có doanh thu lớn nhất, tài sản lớn nhất và các sản phẩm chủ lực của các tỉnh, thành trên cả nước.

Để “tiếp sức” cho các HTX, trong đó có HTX nông nghiệp, thời gian qua Chính phủ Việt Nam cũng hoàn thiện khuôn khổ pháp lý về HTX như Luật Hợp tác xã, nghị định, thông tư. Đặc biệt, nhằm hỗ trợ các HTX, Chính phủ vừa ban hành Nghị quyết 105/NQ/NQ-CP về hỗ trợ doanh nghiệp, HTX, hộ kinh doanh trong bối cảnh dịch Covid-19. Trong đó, yêu cầu các bộ, ngành, địa phương cần tập trung triển khai ngay các biện pháp tháo gỡ những điểm nghẽn, ách tắc với phương châm “sớm nhất-hiệu quả nhất”, nhằm giảm thiệt hại, mở ra cơ hội cho các HTX hoạt động hiệu quả.