Hoa đu đủ đực tươi hay khô có công dụng tốt hơn?

Hoa đu đủ đực là những bông hoa được thu hái từ cây đu đủ đực, không phải hoa cái nên không thể phát triển thành quả. Hoa đu đủ đực có kích cỡ nhỏ, mọc thành chùm, mọc quanh năm, có màu trắng hoặc màu xanh xen vàng. Hoa đu đủ đực có mùi thơm và vị khá đắng. Hoa đu đủ đực dùng để chế biến món ăn và làm vị thuốc chữa bệnh. Y học cổ truyền có nhiều bài thuốc từ hoa đu đủ đực để chữa từ bệnh đơn giản đến bệnh lý nghiêm trọng như: Ho, bệnh viêm họng, bệnh sỏi thận, tiểu đường, ung thư,...

Hoa đu đủ đực là một vị thuốc quen thuộc trong Y học cổ truyền Việt Nam. Ảnh: phapluatxahoi

So sánh lợi ích của hoa đu đủ đực tươi và khô

Đối với hoa đu đủ đực tươi, tỷ lệ dưỡng chất, trọng lượng hoa đu đủ đực tươi thấp hơn so với hoa đu đủ đực khô. Khi hoa còn tươi sẽ có lẫn nhiều tạp chất, nước, nhựa thu đủ. Hoa tươi có mùi thơm dậy, có vị đắng nhẹ, người dân thường dùng hoa tươi để chế biến thành thức ăn. Khi thu hái hoa dễ bị dính nhựa cây có hại cho sức khoẻ, vì vậy cần phải ngâm rửa sạch trước khi chế biến.

Còn với hoa đu đủ đực khô có hàm lượng dưỡng chất rất cao, được cô đặc lại. Khi hoa được phơi khô thì được loại bỏ bớt tạp chất trong hoa. Khi đã phơi khô thì hoa sẽ ít đắng hơn, có vị ngọt nhẹ. Sau khi đã ngâm hay rửa thì để ráo, sao vàng hạ thổ thì độc tố trong hoa cũng giảm đi rất nhiều. Liều lượng hoa khô nên dùng 20 – 30 gam.

Hoa đu đủ đực khô thì có nhiều khâu chế biến, đầu tiên nên rửa sạch hoa, để loại bỏ bụi bẩn. Lúc rửa cần lưu ý nhẹ tay để tránh làm dập hoa. Xong đem phơi nắng đến khi khô lại. Khi hoa đã khô, bạn đem đi sao cho vàng với lửa nhỏ để giữ trọn dược tính của hoa. Cuối cùng, cho vào bình thủy tinh và bảo quản cẩn thận ở nơi thoáng mát để dùng. Hoa đu đủ đực khô có thể bảo quản được lâu dài mà không lo ngại về việc hư hỏng nhanh chóng như hoa tươi và cũng dễ dàng sử dụng khi cần, thích hợp để làm trà và đồ uống.

Kinh nghiệm cho thấy, nếu để sử dụng chữa bệnh hay hãm nước uống thì hoa phơi khô sẽ tốt hơn nhiều so với hoa tươi. Ngược lại, nếu dùng để nấu ăn, chế biến các món xào nấu thì hoa tươi sẽ cho hương vị thơm ngon hơn.

Tác dụng của hoa đu đủ đực

Kiểm soát lượng đường trong máu ở bệnh nhân tiểu đường: Đây lợi ích đầu tiên và quan trọng nhất của hoa đu đủ đực. Uống nước sắc hoa đu đủ đực giúp làm tăng lượng insulin nhờ đó ổn định đường huyết của bệnh nhân tiểu đường. Bản thân người bệnh cũng sẽ thấy rõ sự thay đổi khi sử dụng.

Chống oxy hóa, ngăn ngừa cholesterol: Trong hoa đu đủ đực có chứa vitamin A, vitamin C, vitamin E và folate (vitamin B9) có đặc tính chống oxy hóa, ngăn ngừa cholesterol và quá trình oxy hoá. Ngoài ra, các hoạt chất chống oxy hoá trong hoa đu đủ như beta carotene, phenol, axit gallic góp phần hạn chế sự phát triển của các tế bào ung thư trong cơ thể người bệnh. Beta carotene trong hoa còn có công dụng bổ máu, thông mạch giúp điều hoà tim mạch và góp phần giữ sức khỏe trái tim.

Thực phẩm giúp giảm cân: Ngoài vitamin A, vitamin B, vitamin C hoa đu đủ đực còn chứa nhiều chất xơ từ đó giúp giảm cảm giác thèm ăn, cảm giác đói cho những người thừa cân. Tuy nhiên, cần có một chế độ ăn uống, luyện tập hợp lý và khoa học để có được hiệu quả giảm cân tối ưu nhất.

Điều trị một số vấn đề đường hô hấp: Chiết xuất từ hoa trộn với mật ong được sử dụng để điều trị các vấn đề về hô hấp như ho, đau rát cổ họng và khản tiếng thay vì sử dụng kháng sinh. Từ lâu, trong dân gian đã có nhiều bài thuốc sử dụng hoa đu đủ đực để chữa ho cho cả người lớn và trẻ nhỏ. Trong đó, phổ biến nhất là bài thuốc trưng cách thuỷ hoa đu đủ đực với mật ong/đường phèn sau đó chắt lấy phần nước cốt để sử dụng từ 3-4 lần/ngày. Thêm vào đó cũng có thể thêm lá hẹ và hạt chanh tươi vào trong thành phần của bài thuốc trên với cách làm và sử dụng tương tự.

Có tác dụng giảm đau: Tương tự với bài thuốc giảm đau, pha chế một nắm hoa đu đủ đực với một thìa đầy mật ong vào một cốc nước nóng. Sau khi để nguội sử dụng từ 3-4 lần/ngày, điều này giúp giảm đau tức thì.

Ai không nên uống hoa đu đủ đực?

Theo các bác sỹ đông y, một số đối tượng sau đây không nên dùng loại nước uống này:

Phụ nữ đang mang thai không nên uống các bài thuốc từ hoa đu đủ đực bởi chất papain trong dược liệu này ngoài có tác dụng nhuận tràng, kích thích tiêu hóa còn có thể gây co thắt tử cung.

Phụ nữ đang nuôi con bằng sữa mẹ cũng không nên uống nước hoa đu đủ đực. Các thành phần hóa học có trong hoa đu đủ đực có thể truyền qua sữa mẹ và ít nhiều sẽ có ảnh hưởng đến cơ thể non nớt của bé.

Trẻ em dưới 1 tuổi cũng không thích hợp để sử dụng các loại nước uống từ hoa đu đủ đực. Với trẻ trên một tuổi, mẹ có thể áp dụng bài thuốc hoa đu đủ đực ngâm mật ong trị ho. Bạn có thể tìm hiểu thêm uống hoa đu đủ đực ngâm mật ong vào lúc nào tốt nhất.

Người có cơ thể thuộc thể hàn, hay bị lạnh bụng, tiêu chảy cũng không nên uống hoa đu đủ đực.

Nếu có tiền sử dị ứng đu đủ hoặc phấn hoa đu đủ cũng nên cẩn trọng khi uống nước nấu từ loại hoa này.