Hạt điều vào thị trường Đức phải đáp ứng những tiêu chuẩn nào?

Đức là cửa ngõ quan trọng để hạt điều Việt Nam vào EU

Đức là thị trường hạt điều lớn nhất châu Âu, đồng thời được coi là trung tâm phân phối hạt điều của EU. Tuy nhiên, để khai thác thị trường này, doanh nghiệp Việt Nam cần đặc biệt lưu ý các yêu cầu về an toàn thực phẩm, chất lượng thương mại, nhãn mác và xu hướng tiêu dùng bền vững.

Đức không sản xuất hạt điều do khí hậu ôn đới hoàn toàn không phù hợp với cây điều, vốn là cây nhiệt đới. Toàn bộ nguồn cung hạt điều của Đức phụ thuộc 100% vào nhập khẩu và chế biến tái xuất. Đức chỉ có một số nhà máy chế biến nhỏ, thực hiện các công đoạn như rang, tách vỏ, đóng gói, sản xuất sữa hạt điều hoặc phô mai chay, chủ yếu phục vụ tái xuất sang các nước EU lân cận như Ba Lan, Pháp và Tây Ban Nha.

Theo báo cáo về thị trường hạt điều châu Âu của Cổng thông tin điện tử hỗ trợ thương mại thị trường Châu Âu (CBI), Đức nhập khẩu khoảng 60-70 nghìn tấn hạt điều mỗi năm và thị trường có tốc độ tăng trưởng 5,9%/năm. Với vai trò là trung tâm phân phối hạt điều của EU, xuất khẩu hạt điều sang Đức không chỉ phục vụ nhu cầu của thị trường Đức mà còn được xem là cửa ngõ để hàng hóa tiếp cận thị trường EU.

Nhu cầu đối với hạt điều và các sản phẩm từ hạt điều có xu hướng tăng mạnh do người tiêu dùng ngày càng quan tâm đến sức khỏe. Hạt điều giàu chất béo tốt, protein và magiê, trong khi người tiêu dùng cũng chuyển sang sử dụng thực phẩm thuần chay hoặc có nguồn gốc thực vật và ưa chuộng hạt điều như một loại đồ ăn vặt lành mạnh thay thế đồ ăn vặt truyền thống.

Người Đức cũng ưu tiên các sản phẩm cao cấp và bền vững, trong đó có sản phẩm hữu cơ, thương mại công bằng, hạt điều rang sẵn hoặc bổ sung gia vị như muối biển ít muối, mật ong, socola và vị cay.

Theo số liệu Trade Map, năm 2024, Đức nhập khẩu 428,4 triệu USD mặt hàng hạt điều từ thế giới, trong đó chủ yếu là mặt hàng đã bóc vỏ. Các đối tác cung cấp chính cho Đức gồm Việt Nam với 284 triệu USD, Bờ Biển Ngà 67,5 triệu USD, Ấn Độ 8,1 triệu USD và Brazil 3,9 triệu USD. Như vậy, nhập khẩu từ Việt Nam chiếm khoảng 67% tổng nhập khẩu hạt điều của Đức từ thế giới.

Ở chiều ngược lại, năm 2024, Đức xuất khẩu 167 triệu USD mặt hàng hạt điều. Các thị trường xuất khẩu chính gồm Ba Lan với khoảng 21 triệu USD, Pháp 16,9 triệu USD, Anh 16 triệu USD, Tây Ban Nha 14 triệu USD, Cộng hòa Séc 7,7 triệu USD, Hà Lan 7 triệu USD và Italy 5,6 triệu USD.

Năm 2025, Việt Nam xuất khẩu 215,6 triệu USD hạt điều sang Đức, tăng 22,3% so với năm 2024. Xuất khẩu của Việt Nam sang Đức chiếm 21% xuất khẩu mặt hàng này sang EU và chiếm 9,5% kim ngạch xuất khẩu mặt hàng này ra thế giới.

Doanh nghiệp cần lưu ý khi đưa hạt điều vào Đức

Đức áp dụng các quy định chung của EU và không có quy định riêng biệt lớn đối với hạt điều. Hạt điều nhập khẩu vào Đức phải đáp ứng đầy đủ khung pháp lý thực phẩm của EU, bao gồm luật thực phẩm chung, quy định về vệ sinh và cơ chế kiểm soát chính thức.

Trọng tâm quản lý nằm ở an toàn thực phẩm, đặc biệt là aflatoxin, dư lượng thuốc bảo vệ thực vật, vi sinh vật gây hại, kim loại nặng và yêu cầu kiểm soát theo nguyên tắc HACCP. Đây là những yếu tố có thể quyết định trực tiếp việc lô hàng được thông quan hay bị cảnh báo.

Bên cạnh đó, các chuẩn thương mại về độ ẩm, màu sắc, kích cỡ, tỷ lệ hạt nguyên, tỷ lệ hạt vỡ và tỷ lệ khuyết tật cũng có ý nghĩa lớn trong giao dịch giữa nhà xuất khẩu với nhà nhập khẩu chuyên nghiệp. Với mặt hàng hạt điều, chất lượng thương mại và an toàn thực phẩm gần như luôn được xem xét song song, không tách rời.

Theo Quy định của EU Regulation (EU) 2023/915, 2019/1793, 2019/2072 và các cập nhật từ CBI, Zoll.de, EC Food Safety, EU/Đức kiểm soát rất nghiêm ngặt đối với hạt điều, đặc biệt là aflatoxin - một trong những rủi ro lớn nhất với mặt hàng này.

Theo Regulation (EU) 2023/915, Annex I, giới hạn tối đa đối với aflatoxin B1 là ≤ 5 µg/kg; tổng aflatoxin (B1 + B2 + G1 + G2) là ≤ 10 µg/kg. Nếu vượt giới hạn, lô hàng có thể bị từ chối, tiêu hủy hoặc trả về và có thể bị cảnh báo trên RASFF, hệ thống cảnh báo nhanh của EU.

Về nhãn mác, khi nhập khẩu vào Đức, sản phẩm cần sử dụng tiếng Đức và ghi rõ các thông tin gồm thành phần, xuất xứ, hạn sử dụng và thông tin dị ứng, do hạt là một trong những nguyên nhân gây dị ứng nghiêm trọng.

Bên cạnh các yêu cầu bắt buộc như HACCP và ISO 22000, xu hướng bền vững cũng ngày càng được chú trọng. Các nhà nhập khẩu Đức ưu tiên sản phẩm có chứng nhận Rainforest Alliance, Fairtrade và Organic theo EU Organic Regulation 2018/848. Đây là những yếu tố giúp tăng giá trị sản phẩm và thuận lợi hơn khi đưa hàng vào các hệ thống bán lẻ như Aldi, Lidl và REWE.

Theo thông tin từ Thương vụ Việt Nam tại Đức, Việt Nam đã khai thác khá tốt thị trường Đức như một cửa ngõ để xuất khẩu hạt điều vào châu Âu. Tuy nhiên, dư địa thị trường vẫn còn nhiều tiềm năng do thói quen và đặc điểm tiêu dùng của người châu Âu. Nếu các doanh nghiệp Việt Nam đẩy mạnh sản xuất hạt điều hữu cơ, thương mại công bằng, cơ hội mở rộng thị trường còn đáng kể.

Để nâng cao giá trị gia tăng, doanh nghiệp Việt Nam có thể tập trung phát triển các sản phẩm chế biến sâu như hạt điều ăn vặt, các sản phẩm sữa hạt và các loại bột dinh dưỡng từ hạt điều; đồng thời mở rộng sản xuất và xuất khẩu các loại hạt điều hữu cơ. Thương vụ cũng khuyến khích doanh nghiệp tham gia các hội chợ, triển lãm ngành hàng như BioFach, Fi Europe hoặc Anuga để gặp trực tiếp các đối tác.

Về kênh đưa hàng vào thị trường Đức, doanh nghiệp có thể kết nối qua các nền tảng B2B như Freshdi, Tridge, go4WorldBusiness hoặc liên hệ với các nhà bán buôn như Bruckmann, DEBANG. Doanh nghiệp cũng có thể liên hệ bán trực tiếp qua các nhà nhập khẩu, đây là kênh đỡ rủi ro và dễ cho người mới bắt đầu. Một hướng khác là sản xuất cho các thương hiệu Đức theo hình thức OEM, chẳng hạn sản phẩm mang nhãn của REWE.

Với quy mô thị trường lớn, vai trò là trung tâm phân phối của EU và nhu cầu ngày càng tăng đối với các sản phẩm hạt điều chất lượng cao, Đức tiếp tục là thị trường giàu tiềm năng đối với doanh nghiệp Việt Nam. Tuy nhiên, để khai thác hiệu quả dư địa này, doanh nghiệp cần đặt yêu cầu về an toàn thực phẩm, chất lượng, truy xuất nguồn gốc và các tiêu chuẩn bền vững ngay từ khâu sản xuất, đồng thời đẩy mạnh chế biến sâu và đa dạng hóa sản phẩm. Việc đáp ứng tốt các yêu cầu của thị trường Đức không chỉ giúp nâng cao khả năng tiếp cận người tiêu dùng sở tại mà còn tạo điều kiện để hạt điều Việt Nam mở rộng hơn nữa vào chuỗi phân phối và các thị trường khác tại EU.