Hà Nội: Hỗ trợ mô hình thu gom, tái chế chất thải nhựa

Khối lượng rác thải sinh hoạt trên địa bàn TP. Hà Nội phát sinh từ 5.500 - 6.000 tấn/mỗi ngày; trong đó, rác thải nhựa chiếm khoảng 8 - 10%. Các sản phẩm nhựa và túi nilon đã trở nên phổ biến trong cuộc sống người dân, nhưng để lại hậu quả không nhỏ đến môi trường, sức khỏe con người và hệ sinh thái.

Khối lượng rác thải nhựa địa bàn TP. Hà Nội mỗi ngày rất lớn

Chia sẻ tại tọa đàm trực tuyến với chủ đề “Phòng, chống rác thải nhựa: Nhìn từ câu chuyện chính sách”, diễn ra mới đây, ông Mai Trọng Thái - Chi Cục trưởng Chi cục Bảo vệ Môi trường, Sở Tài nguyên và Môi trường (TN&MT) - cho biết, thời gian qua, Chính phủ, Bộ TN&MT, UBND TP. Hà Nội đã ban hành kế hoạch và chương trình hành động cụ thể, nhằm giảm thiểu chất thải nhựa trên địa bàn. Trong đó, UBND TP. Hà Nội đã ban hành Kế hoạch số 232/KH-UBND về “Phòng, chống rác thải nhựa và túi nilon đến năm 2020, tầm nhìn đến năm 2025”. Ngoài ra, thông qua các buổi tuyên truyền về tác hại của rác thải nhựa, đã góp phần thay đổi thói quen và giảm thiểu sử dụng túi nilon, sản phẩm nhựa khó phân hủy sử dụng một lần; khuyến khích người dân sử dụng sản phẩm thân thiện với môi trường. Tại các hệ thống trung tâm thương mại, siêu thị, nhà hàng cũng chuyển sang sử dụng sản phẩm thân thiện với môi trường.

Tuy nhiên, trong cuộc chiến giảm thiểu chất thải nhựa trên địa bàn Hà Nội vẫn còn nhiều vấn đề tồn tại. Không ít doanh nghiệp vì lợi nhuận sẵn sàng nhập nguyên liệu tái chế từ nước ngoài, đây là vật liệu độc hại từ các nước đổ sang Việt Nam với giá rẻ. Bên cạnh đó, thói quen của người dân khó thay đổi trong một thời gian ngắn. Ngoài ra, một số địa phương vào cuộc chưa thực sự quyết liệt…

Do vậy, nhà nước cần có chính sách tăng thuế với các đơn vị sản xuất sản phẩm nhựa; khuyến khích giảm thiểu sử dụng sản phẩm nhựa; luật hóa nghĩa vụ của doanh nghiệp trong việc thu hồi, tái chế hoặc xử lý chất thải các sản phẩm nhựa khó phân hủy mà doanh nghiệp sản xuất.

Theo bà Trịnh Thị Ngân - Trưởng ban cố vấn, đại diện Hiệp hội Doanh nghiệp nhỏ và vừa TP. Hà Nội - trong quá trình xây dựng chính sách cần đồng bộ, đánh giá về ảnh hưởng đối với doanh nghiệp sản xuất có sử dụng sản phẩm nhựa khó phân hủy. Những doanh nghiệp thay đổi công nghệ cần có sự trợ giúp của nhà nước thông qua chính sách hoặc ưu đãi thuế. Nhà nước cũng có thể đứng ra mua công nghệ về lĩnh vực này từ nước ngoài để áp dụng cho doanh nghiệp trong nước… Bên cạnh đó, phải có hệ thống cơ chế, chính sách; cụ thể hóa định hướng kinh tế tuần hoàn. Nhất là đồng bộ từ nỗ lực đến thu gom - phân loại – tái chế, tái sử dụng chất thải đến cơ chế, chính sách khuyến khích những công nghệ “biến rác thải thành tài nguyên”, để việc phân loại, tái chế, tái sử dụng đồng bộ từ người dân, hộ gia đình tới doanh nghiệp.

Ông Mai Trọng Thái cho biết, theo Kế hoạch số 232/KH-UBND của UBND TP. Hà Nội, để đẩy mạnh việc thu gom, tái chế chất thải nhựa sử dụng một lần và túi nilon khó phân hủy, các sở, ban, ngành cần nghiên cứu việc đầu tư các điểm thu gom chất thải nhựa và túi nilon khó phân hủy từ hoạt động sinh hoạt. Xây dựng mạng lưới đơn vị thu gom, tái chế chất thải nhựa và túi nilon khó phân hủy từ hoạt động sinh hoạt và kết nối với các hộ gia đình, tập thể cá nhân, đơn vị, tạo chu trình khép kín giảm thiểu tối đa lượng rác thải nhựa phát sinh; đầu tư nhà máy thu hồi, tái chế chất thải nhựa theo chu trình tuần hoàn. Công tác thu gom là giai đoạn quyết định thành công, vì vậy phải xây dựng từng lộ trình, kế hoạch cụ thể.