Giữ vững “thành trì” sản xuất cho doanh nghiệp

Công suất sản xuất trung bình giảm chỉ còn 40-50%

Công ty CP Tập đoàn Gia Định đã ký đơn hàng với khách hàng đến hết tháng 12 năm nay, nhưng dịch bệnh khiến doanh nghiệp (DN) khó khăn chồng chất, nguyên vật liệu về chậm, giá tăng từ 10-30%, vận chuyển khó khăn, thực hiện sản xuất “3 tại chỗ” không phù hợp do mật độ lao động dày đặc.

“Dịch bệnh cứ tiếp tục kéo dài, DN sẽ không thể thực hiện được đơn hàng hoặc thực hiện chậm trễ, dẫn đến khách hàng sẽ cắt đơn hàng và bắt buộc các DN phải bồi thường, thậm chí sau dịch khả năng mất đơn hàng là rất lớn và để khôi phục lại hết sức khó khăn” - ông Nguyễn Trí Trung - Chủ tịch HĐQT Công ty CP Tập đoàn Gia Định cho biết.

Cần sớm có các giải pháp giúp DN khắc phục tình trạng đứt gãy chuỗi cung ứng trong nước (Ảnh: Quỳnh Nga)

Không chỉ có Gia Định, nhiều DN khác tại TP Hồ Chí Minh và các tỉnh phía Nam - nơi tập trung mật độ lớn các khu công nghiệp, khu chế xuất, các nhà máy, xí nghiệp cũng đang rơi vào tình trạng hết sức khó khăn. Theo thông tin mới nhất, 90% DN tại TP Hồ Chí Minh thuộc các ngành dệt may, da giày, điện tử, mỹ nghệ, chế biến gỗ đã đóng cửa vì không đáp ứng được yêu cầu thực hiện “3 tại chỗ”.

Bên cạnh đó, 70% DN thủy sản tại các tỉnh phía Nam phải ngưng sản xuất; một số ít DN đủ điều kiện hoạt động nhưng cũng gặp nhiều khó khăn trong sản xuất vì chi phí tăng vọt và chỉ huy động được 30-50% người lao động, công suất sản xuất trung bình giảm chỉ còn 40-50%; công suất nguồn cung giảm đến 50% so với trước đây…

Tại tọa đàm trực tuyến “Giải pháp cấp bách và lâu dài chống đứt gãy chuỗi cung ứng” diễn ra mới đây, ông Trần Thanh Hải, Phó Cục trưởng Cục Xuất nhập khẩu, Bộ Công Thương chia sẻ, dịch Covid-19 bùng phát lần thứ 4 đã tấn công thẳng vào khu vực kinh tế phía Nam - động lực sản xuất chính của đất nước, nơi tạo ra sản lượng hàng hoá rất lớn. Khi TP. Hồ Chí Minh và 19 tỉnh thành thực hiện giãn cách xã hội theo Chỉ thị 16, các DN gần như phải dừng sản xuất ngay lập tức.

Mặc dù chúng ta có tạo ra lối mở qua cơ chế “ba tại chỗ”, “một cung đường hai điểm đến” nhưng thực tế qua khảo sát các DN, việc áp dụng cơ chế này rất khó, đòi hỏi thời gian, chi phí và không phải DN nào cũng triển khai được, đặc biệt là những DN thâm dụng lao động như trong ngành dệt may, da giày.

Sách lược nào cho doanh nghiệp?

Thực tế cho thấy, DN cần được sản xuất để duy trì sản lượng, duy trì lực lượng lao động thì chuỗi cung ứng mới phục hồi được.“Vì vậy, ngay lúc này phải đề ra một sách lược để giúp thoát ra tình trạng này cũng như cần có một giải pháp để cho phép các DN được phép hoạt động trở lại” - ôngTrần Thanh Hải nói, đồng thời đề xuất, Chính phủ nên có cái nhìn dài hơi. Trong đó, phải có phương án nếu có dịch bệnh xuất hiện tại cơ sở sản xuất thì cũng chỉ cách ly F0, F1 liên quan và để các khu vực khác duy trì sản xuất.

Ông Vũ Tiến Lộc Chủ tịch Phòng Thương mại và Công nghiệp Việt Nam (VCCI) cho rằng, dịch bệnh vẫn có thể kéo dài với những biến thể phức tạp. Do đó, phải xác định đây là cuộc chiến trường kỳ - cuộc chiến về cả y tế và kinh tế, đòi hỏi phải có những giải pháp lâu dài, có tính chiến lược.

Để sản xuất, kinh doanh an toàn trong đại dịch, cần phải đề cao vai trò, tính sáng tạo của DN trong việc đưa ra các phương thức mới, thích ứng với yêu cầu của giai đoạn hiện nay cũng như tính tự chủ, tự chịu trách nhiệm của DN. Đồng thời, Nhà nước cũng phải tạo điều kiện để DN thực hiện các giải pháp đó và nên có những tiêu chuẩn, quy định rõ ràng, minh bạch áp dụng cho cả nước.

Giai đoạn khó khăn do đại dịch cũng là cơ hội tốt để thúc đẩy nhanh hơn nữa cải cách thủ tục hành chính và thể chế nói chung, bởi đây là lúc dễ tiến tới những đồng thuận hơn trong việc tạo điều kiện cho DN. “Chúng ta không có gói hỗ trợ lớn như các nước được. Vì thế, những hỗ trợ về chính sách, về thị trường chính là gói hỗ trợ lớn nhất với DN. Nếu làm tốt trong giai đoạn này, đây sẽ là sự chuẩn bị tốt nhất cho sự bứt phá vươn lên sau đại dịch” - Chủ tịch VCCI nêu.

Đồng quan điểm, TS. Trần Nhuận Kiên, Phó Hiệu trưởng Trường Đại học Kinh tế và Quản trị Kinh doanh, Đại học Thái Nguyên nhận định, Việt Nam có nhiều DN thâm dụng lao động, do đó khi phát sinh dịch bệnh trong khu vực DN sẽ ảnh hưởng rất lớn. Các giải pháp “3 tại chỗ”, hay “một cung đường hai điểm đến” như thời gian qua chỉ là giải pháp ngắn hạn và tình thế, vì vậy sẽ có những bất cập. “Rõ ràng không thể có một giải pháp chung cho tất cả các DN được, mà cần có các giải pháp cụ thể, sáng kiến linh hoạt tùy vào điều kiện của các DN” - TS. Trần Nhuận Kiên bày tỏ.

Bà Ngô Tường Vy, Phó Giám đốc Công ty TNHH Xuất nhập khẩu trái cây Chánh Thu cho hay, ngoài việc mở rộng tiêm vắc xin, hoạt động logistics cũng cần phải khơi thông nhằm tránh hiện tượng đứt gãy chuỗi cung ứng. Đặc biệt, cần phải làm sao để kiểm soát chi phí vận chuyển ở mức hợp lý là yêu cầu lâu dài của DN. Chi phí này ảnh hưởng rất lớn tới giá cả các mặt hàng của Việt Nam.