Giải thưởng Hồ Chí Minh, Giải thưởng Nhà nước về khoa học và công nghệ: Đỉnh cao khoa học Việt Nam

(VEN) - “Những công trình, cụm công trình được xét tặng Giải thưởng Hồ Chí Minh và Giải thưởng Nhà nước về khoa học và công nghệ (KHCN) đợt 5 năm 2016 đều là những công trình đỉnh cao, xứng đáng là diện mạo của khoa học Việt Nam trong thời gian qua”.

Giáo sư Vũ Minh Giang, Ủy viên Hội đồng cấp Nhà nước xét tặng Giải thưởng Hồ Chí Minh và Giải thưởng Nhà nước về KHCN đã khẳng định như vậy với phóng viên Kinh tế Việt Nam.

Đây là lần thứ năm trao Giải thưởng Hồ Chí Minh và Giải thưởng Nhà nước về KHCN, giáo sư có nhận xét gì về những công trình đạt giải lần này?

Đợt trao giải lần thứ 5 này, theo tôi, số lượng công trình đạt giải không nhiều, tuy nhiên những công trình đạt giải hết sức xứng đáng. Các công trình đều được thẩm định qua 19 hội đồng ngành và liên ngành, đảm bảo 3 tiêu chí: Phải là một công trình KHCN đặc biệt xuất sắc; phải thể hiện diện mạo khoa học của đất nước trong 1 thời kỳ; phải có những đóng góp đặc biệt lớn với đất nước, với sự nghiệp cách mạng và có ảnh hưởng lớn trong xã hội.

Công trình nghiên cứu ứng dụng các kỹ thuật lọc máu hiện đại trong hồi sức cấp cứu bệnh nhân nặng và ứng phó với một số bệnh nguy hiểm của GS.TS Nguyễn Gia Bình, Bệnh viện Bạch Mai giành Giải thưởng Nhà nước về KHCN năm 2016

Cũng cần nói thêm rằng, Giải thưởng Hồ Chí Minh và Giải thưởng Nhà nước về KHCN được tổ chức xét tặng 5 năm 1 lần, nhưng điều kiện về thời gian công bố công trình cách thời điểm xét ít nhất là 36 tháng, do đó các công trình được xét chọn có thể được coi là diện mạo khoa học Việt Nam trong nhiều năm chứ không chỉ giới hạn trong 5 năm.

Như vậy, những công trình này có ý nghĩa khoa học lớn đối với đất nước. Vậy so với công trình đạt giải trên trường quốc tế thì giáo sư đánh giá thế nào?

Những công trình đã được Hội đồng Nhà nước đề nghị xét giải thưởng đều xứng đáng trở thành diện mạo của khoa học Việt Nam thời gian qua. Theo đó, không chỉ đánh giá tác động trực tiếp của công trình đến đời sống kinh tế - xã hội nước nhà, yếu tố uy tín quốc tế cũng được đặc biệt quan tâm. Đó là yếu tố quyết định khi Hội đồng xét giải đưa ra lựa chọn cho các nghiên cứu tham gia Giải thưởng Hồ Chí Minh và Giải thưởng Nhà nước về KHCN.

Ví dụ như cụm công trình thuộc lĩnh vực toán học do giáo sư Ngô Việt Trung đại diện với 200 bài báo trên các tạp chí quốc tế, hay công trình ứng dụng ion hóa trong chẩn đoán và điều trị ung thư do giáo sư Mai Trọng Khoa chủ trì đã đạt tới tầm công nghệ tân tiến nhất thế giới hiện nay. Hay trong lĩnh vực khoa học xã hội và nhân văn, công trình “Lịch sử và Văn hóa Việt Nam” của giáo sư Phan Huy Lê đã từng được giới khoa học quốc tế viết bài đánh giá cao….

Như vậy, chúng ta hoàn toàn yên tâm về uy tín khoa học của các công trình và cụm công trình không chỉ ở Việt Nam mà còn trên trường quốc tế mà Hội đồng xét tặng đã nhất trí đề nghị lên Chủ tịch nước trao tặng Giải thưởng Hồ Chí Minh và Giải thưởng Nhà nước lần này.

Trong số 16 công trình được xét trao tặng Giải thưởng Hồ Chí Minh và Giải thưởng Nhà nước trong đợt 5 này có 8 công trình thuộc lĩnh vực khoa học xã hội nhân văn và y tế. Giáo sư đánh giá thế nào về 2 lĩnh vực lựa chọn này?

Nói về khoa học, chúng ta có nhiều lĩnh vực khác nhau. Những công trình thuộc về khoa học gắn với con người, gắn với xã hội là cái đang đòi hỏi nhiều hơn ở các nhà khoa học. Các công trình liên quan đến khám chữa trị bằng phương pháp nội mạch (không cần giải phẫu), chuẩn đoán trị ung thư… là những công trình mà xã hội đang cần. Những công trình đáp ứng yêu cầu của xã hội chính là một trong những động lực để những tác giả của công trình vươn tới đỉnh cao công nghệ.

Còn những công trình về khoa học xã hội nhân văn tuy không nhiều nhưng xét ra cũng chiếm tỷ lệ không nhỏ trong tổng số công trình được giải với 2 công trình về ngôn ngữ, 1 công trình về lịch sử, 1 công trình về triết học, đều là những công trình có giá trị mang tính đột phá. Tiêu biểu như công trình của giáo sư Phan Huy Lê về lịch sử tư tưởng Việt Nam là lĩnh vực được cả xã hội quan tâm, có ý nghĩa lớn với đất nước.

Bởi bấy lâu nay, ta hay tiếp cận đơn tuyến lịch sử từ thời Hùng Vương đến ngày nay. Chúng ta chưa lý giải được trên lãnh thổ Việt Nam hiện nay thực ra đã từng tồn tại từ thời cổ đại nhiều trung tâm khác nhau của những cộng đồng người khác nhau, sự tồn tại đa sắc tộc người. Ở miền Trung và ở đồng bằng sông Cửu Long đã từng có những quốc gia không phải do người Việt xây dựng. Vậy làm thế nào để chúng ta lý giải sự phát triển không phải đơn tuyến ấy hợp lại thành một dòng chảy lịch sử, của văn hóa Việt Nam? Điều này phải có một sự đột phá về mặt lý luận. Công trình của giáo sư Phan Huy Lê đã giải quyết được bài toán đó. Đây cũng là nền tảng lý luận cho rất nhiều công trình lớn đang bắt đầu triển khai như Bộ Quốc sử dựa trên nền tảng lý luận này.

Thưa giáo sư, số lượng giải thưởng năm nay không nhiều, có một số lĩnh vực còn thiếu vắng trong những công trình, cụm công trình xét giải, xin giáo sư chia sẻ thêm về vấn đề này?

Khi được quán triệt các nguyên tắc xem xét để công nhận các công trình đạt giải, chúng tôi được phổ biến không có hạn định về số lượng. Nhiều ít là do chất lượng các công trình có xứng đáng không.

Việc xét duyệt số lượng các công trình không có giới hạn nào cả nên con số 16 công trình chúng ta có được là hoàn toàn khách quan. Đây là sự cân nhắc kỹ của các hội viên trong hội đồng để lựa chọn ra những công trình tiêu biểu. Có một số lĩnh vực hoàn toàn thiếu vắng như văn học. Đây là điều đáng tiếc vì trong giải thưởng lần này không có một công trình nào về lĩnh vực này.

Xin cảm ơn giáo sư!

Hội đồng cấp Nhà nước xét tặng Giải thưởng Hồ Chí Minh và Giải thưởng Nhà nước về KHCN đã chọn ra 9 công trình xét tặng Giải thưởng Hồ Chí Minh và 7 công trình xét tặng Giải thưởng Nhà nước về KHCN đợt 5 năm 2016 từ hơn 100 đề cử.

Quỳnh Nga

Tin mới cập nhật

Thương mại điện tử dealtoday và những cú bắt tay mở rộng thị trường dịch vụ

Thương mại điện tử dealtoday và những cú bắt tay mở rộng thị trường dịch vụ

O2O (Online To Offline) mang đến giải pháp hữu hiệu cho ngành dịch vụ về cả độ nhận diện thương hiệu, đơn hàng và cả quy trình vận hành tối ưu.
Apple chính thức mở bán kính thực tế ảo Vision Pro

Apple chính thức mở bán kính thực tế ảo Vision Pro

Apple đã chính thức xác nhận ngày 2/2/2024 sẽ mở bán chiếc kính thực tế ảo Vision Pro.
Khát vọng lớn của Dealtoday

Khát vọng lớn của Dealtoday

Dealtoday là mô hình thương mại điện tử O2O cung cấp giải pháp E-promotion và E-loyalty cho các doanh nghiệp SMEs Việt Nam.
Emoji được sử dụng nhiều nhất thế giới năm 2023 là gì?

Emoji được sử dụng nhiều nhất thế giới năm 2023 là gì?

Emoji (biểu tượng cảm xúc) được dùng nhiều nhất thế giới năm 2023 thuộc về emoji “cười ra nước mắt”.
Huawei: Doanh thu bán hàng năm 2023 khủng, dự kiến vượt 700 tỷ nhân dân tệ

Huawei: Doanh thu bán hàng năm 2023 khủng, dự kiến vượt 700 tỷ nhân dân tệ

Mới đây, Chủ tịch Hội đồng quản trị luân phiên của Huawei đã tiết lộ doanh thu bán hàng năm 2023 với con số khủng.
Giá iPhone cuối năm giảm sâu: Phiên bản nào đáng mua nhất?

Giá iPhone cuối năm giảm sâu: Phiên bản nào đáng mua nhất?

Cuối năm, thị trường sản phẩm công nghệ sôi động trở lại, giá bán nhiều mẫu iPhone chính hãng tại Việt Nam cũng được điều chỉnh giảm giá.
Bùng nổ thương mại điện tử, cơ hội nào cho O2O?

Bùng nổ thương mại điện tử, cơ hội nào cho O2O?

Thương mại điện tử đang bùng nổ mạnh trong nước mang tới nhiều cơ hội phát triển cho mô hình O2O.
iPhone 16 lộ diện hình ảnh đầu tiên: Nhiều tính năng mới toanh dự kiến ra mắt

iPhone 16 lộ diện hình ảnh đầu tiên: Nhiều tính năng mới toanh dự kiến ra mắt

Khi mà dòng iPhone 15 vẫn chưa hết nóng, người yêu công nghệ đã rục rịch chuyển sự quan tâm sang những tin đồn về iPhone 16 series.
Dealtoday “lội ngược dòng” trong bối cảnh kinh tế đầy khó khăn

Dealtoday “lội ngược dòng” trong bối cảnh kinh tế đầy khó khăn

Ra mắt từ năm 2016, nền tảng mua sắm điện tử Dealtoday sẽ được “tái sinh” trong diện mạo mới, mang đến trải nghiệm tiện lợi và nhiều ưu đãi “khủng”.
Uy tín của Việt Nam với thế giới được quyết định bởi doanh nghiệp số, kinh tế số

Uy tín của Việt Nam với thế giới được quyết định bởi doanh nghiệp số, kinh tế số

Phó Thủ tướng Trần Hồng Hà cho rằng, với sự đột phá, tiên phong trong đổi mới sáng tạo, doanh nghiệp số, kinh tế số sẽ quyết định uy tín của Việt Nam.

Tin khác

Macbook M3 series đổ bộ về Việt Nam có gì thu hút các tín đồ yêu công nghệ?

Macbook M3 series đổ bộ về Việt Nam có gì thu hút các tín đồ yêu công nghệ?

Thế hệ Macbook mới nhất của Apple - Macbook M3 series đã chính thức “đổ bộ” về Việt Nam sau bao ngày chờ đợi.
Kinh tế số đang chiếm tỷ trọng như thế nào trong GDP?

Kinh tế số đang chiếm tỷ trọng như thế nào trong GDP?

Nghị quyết số 52-NQ/TW của Bộ Chính trị đặt mục tiêu đến năm 2025, kinh tế số chiếm khoảng 25% GDP và năm 2030 chiếm 30% GDP.
Mách bạn 7 cách nhận biết camera trong nhà bị hack

Mách bạn 7 cách nhận biết camera trong nhà bị hack

Camera trong nhà bị hack luôn là nỗi lo mà chúng ta quan tâm, khi mà công nghệ ngày càng phát triển thì các chiêu trò ngày càng tinh vi, vì vậy hãy luôn cẩn trọng.
Sự khác nhau về tính cách giữa người dùng Android và iOS

Sự khác nhau về tính cách giữa người dùng Android và iOS

Nghiên cứu chỉ ra từ chiếc điện thoại sử dụng có thể đoán biết được một phần tính cách của chủ sở hữu, vậy giữa người dùng Android và iOS có điểm gì khác nhau?
Bộ Thông tin và Truyền thông công nhận MobiEdu và MobiFone Meet là nền tảng số quốc gia

Bộ Thông tin và Truyền thông công nhận MobiEdu và MobiFone Meet là nền tảng số quốc gia

Thứ trưởng Bộ TT&TT Nguyễn Huy Dũng trao quyết định công nhận nền tảng họp trực tuyến MobiFone Meet và nền tảng học trực tuyến mở đại trà MobiEdu là nền tảng số quốc gia tiềm năng.
Sự trỗi dậy của các siêu ứng dụng thương mại điện tử kết hợp mạng xã hội

Sự trỗi dậy của các siêu ứng dụng thương mại điện tử kết hợp mạng xã hội

Các nước Đông Nam Á đang trong quá trình chuyển đổi mạnh mẽ nhờ sự phát triển nhanh chóng của thương mại điện tử.
Vì sao mống mắt lại được thu thập làm dữ liệu căn cước công dân?

Vì sao mống mắt lại được thu thập làm dữ liệu căn cước công dân?

Mống mắt của mỗi người có cấu trúc đường vân duy nhất và không thay đổi nhiều theo thời gian, đây là lý do chúng được nhiều nước sử dụng làm cơ sở dữ liệu nhận dạng.
Ứng dụng công nghệ số để chống hàng giả, hàng nhái

Ứng dụng công nghệ số để chống hàng giả, hàng nhái

Nhiều giải pháp đã được đưa ra nhằm ứng phó với tình trạng hàng nhái, hàng giả ngày càng tinh vi, trong đó có giải pháp về công nghệ số.
Giá iphone 15 giảm sâu sau gần 2 tháng về Việt Nam

Giá iphone 15 giảm sâu sau gần 2 tháng về Việt Nam

Nguồn cung iPhone 15 đã nhiều hơn so với giai đoạn đầu mở bán, các đại lý cũng bắt đầu điều chỉnh giảm giá một số phiên bản nhằm thu hút người dùng.
Thỏa thuận quốc tế về trí tuệ nhân tạo (AI) nhấn mạnh yếu tố an toàn ngay từ bước thiết kế

Thỏa thuận quốc tế về trí tuệ nhân tạo (AI) nhấn mạnh yếu tố an toàn ngay từ bước thiết kế

Mỹ, Anh và hơn chục quốc gia khác đã công bố thỏa thuận quốc tế an toàn trí tuệ nhân tạo (AI) .
Xem thêm

Đọc nhiều

Giá tiêu hôm nay 27/2/2024: Tăng mạnh trở lại, cao nhất 94.000 đồng/kg

Giá tiêu hôm nay 27/2/2024: Tăng mạnh trở lại, cao nhất 94.000 đồng/kg

Cập nhật giá tiêu hôm nay ngày 27/2/2024, giá tiêu Đắk Lắk, Gia Lai, giá tiêu Bà Rịa - Vũng Tàu hôm nay tăng hay giảm; giá tiêu mới nhất ngày 27/2 thế nào?
Giá tiêu hôm nay 25/2/2024: Giảm 2.000 - 4.000 đồng/kg, thấp nhất 89.000 đồng/kg

Giá tiêu hôm nay 25/2/2024: Giảm 2.000 - 4.000 đồng/kg, thấp nhất 89.000 đồng/kg

Cập nhật giá tiêu hôm nay ngày 25/2/2024, giá tiêu Đắk Lắk, Gia Lai, giá tiêu Bà Rịa - Vũng Tàu hôm nay tăng hay giảm; giá tiêu mới nhất ngày 25/2 thế nào?
Giá tiêu hôm nay 23/2/2024: Ngày thứ 4 tăng mạnh, cán mốc cao nhất 96.000 đồng/kg

Giá tiêu hôm nay 23/2/2024: Ngày thứ 4 tăng mạnh, cán mốc cao nhất 96.000 đồng/kg

Cập nhật giá tiêu hôm nay ngày 23/2/2024, giá tiêu Đắk Lắk, Gia Lai, giá tiêu Bà Rịa - Vũng Tàu hôm nay tăng hay giảm; giá tiêu mới nhất ngày 23/2 thế nào?
Giá vàng chiều nay 23/2/2024: Vàng SJC lại tăng sốc gần 1 triệu đồng mỗi lượng

Giá vàng chiều nay 23/2/2024: Vàng SJC lại tăng sốc gần 1 triệu đồng mỗi lượng

Giá vàng chiều nay 23/2/2024: Vàng SJC lại tăng sốc gần 1 triệu đồng mỗi lượng ngay sau một ngày sụt giảm, vàng thế giới tiếp tục giảm nhẹ.
Giá xăng dầu hôm nay ngày 26/2/2024: Giá dầu thế giới tuần này ra sao?

Giá xăng dầu hôm nay ngày 26/2/2024: Giá dầu thế giới tuần này ra sao?

Giá xăng dầu hôm nay ngày 26/2/2024, giá dầu thế giới tuần qua ghi nhận tuần lao dốc với giá dầu WTI giảm hơn 3%, dầu Brent giảm 2%, tuần này diễn biến ra sao?
Lật tẩy chiêu trò câu view và xuyên tạc chủ trương nồng độ cồn

Lật tẩy chiêu trò câu view và xuyên tạc chủ trương nồng độ cồn

Quy định nồng độ cồn bằng 0 với người điều khiển phương tiện giao thông đang ngày càng nhận được sự ủng hộ nhưng vẫn có những luồng ý kiến cố tình xuyên tạc.
Giá xăng dầu hôm nay ngày 25/2/2024: tuần lao dốc

Giá xăng dầu hôm nay ngày 25/2/2024: tuần lao dốc

Giá xăng dầu hôm nay ngày 25/2/2024, giá dầu thế giới tuần lao dốc đưa giá dầu WTI xuống mốc 76,57 USD/thùng, dầu Brent xuống mốc 81,58 USD/thùng.
Giá xăng dầu hôm nay ngày 27/2/2024: Giá dầu thế giới đồng loạt đảo chiều tăng cao

Giá xăng dầu hôm nay ngày 27/2/2024: Giá dầu thế giới đồng loạt đảo chiều tăng cao

Giá xăng dầu hôm nay ngày 27/2/2024, giá dầu thế giới đồng loạt tăng trở lại ngay đầu tuần cụ thể giá dầu WTI tăng 1,39%, giá dầu Brent tăng 1,10%
Giá vàng chiều nay 22/2/2024: Vàng SJC tiếp tục giảm mạnh tới nửa triệu đồng mỗi lượng

Giá vàng chiều nay 22/2/2024: Vàng SJC tiếp tục giảm mạnh tới nửa triệu đồng mỗi lượng

Giá vàng chiều nay 22/2/2024: Vàng SJC giảm mạnh 500.000 đồng/lượng hai chiều mua – bán, đưa giá vàng về mức 75,80 – 78,02 triệu đồng/lượng.
Hàng vạn người đội mưa về Bắc Ninh trẩy hội Lim 2024

Hàng vạn người đội mưa về Bắc Ninh trẩy hội Lim 2024

Trong 2 ngày, 21 và 22/2, hàng vạn người dân và du khách nô nức đổ về Bắc Ninh để trẩy hội Lim đầu xuân 2024.
Phiên bản di động