Giá cà phê tăng mạnh, phá vỡ mọi kỷ lục

Giá cà phê thế giới liên tiếp tăng mạnh trong tuần, đà tăng trên cả hai sàn cà phê kỳ hạn tiếp tục kéo dài sang phiên tăng thứ tư liên tiếp. Đáng chú ý, giá cà phê Arabica đã tiến sát mức 6.000 USD/tấn, một mốc cao kỷ lục trong lịch sử, đạt đỉnh 13 năm. Robusta cũng đã có phiên tăng mạnh thứ 4 liên tiếp và đạt mức cao kỷ lục vượt xa mốc 5.500 USD/tấn.

Sự thiếu hụt nguồn cung tại hai quốc gia sản xuất cà phê hàng đầu thế giới là Brazil và Việt Nam tiếp tục là yếu tố thúc đẩy đà tăng của giá cà phê. Hedgepoint dự báo sản lượng cà phê niên vụ 2024 - 2025 của Brazil sẽ đạt 63 triệu bao, giảm 3 triệu bao so với niên vụ trước; trong khi đó, sản lượng cà phê của Việt Nam ước tính khoảng 27 triệu bao, thấp hơn dự báo trước đó.

Thị trường cà phê thế giới đang chứng kiến một cơn sốt tăng giá chưa từng có. Ảnh: VnEonomy

Nguyên nhân chính dẫn đến tình trạng sụt giảm sản lượng ở cả hai quốc gia là do thời tiết bất lợi. Tại Brazil, mặc dù đã có dự báo mưa nhưng lượng mưa lại không đủ, khiến một số khu vực vẫn chịu tình trạng khô hạn cục bộ. Cơ quan Cung ứng mùa vụ thuộc chính phủ Brazil (CONAB) cũng đã hạ dự báo sản lượng cà phê của Brazil trong năm 2024, giảm hơn 4 triệu bao xuống còn 54,79 triệu bao, thấp hơn 0,51% so với năm 2023 và giảm gần 7% so với dự báo trước đó.

Trong khi đó, tại Việt Nam, sau nhiều tháng có mưa, năng suất cà phê đã được cải thiện so với đầu năm khi gặp hạn hán. Tuy nhiên, thị trường vẫn lo ngại tình trạng mưa quá mức do hiện tượng La Nina trong giai đoạn thu hoạch, điều này tiếp tục là yếu tố hỗ trợ giá cà phê tăng.

Bên cạnh đó, tình trạng thâm hụt Robusta nghiêm trọng trên toàn cầu sẽ tiếp diễn trong niên vụ 2024 - 2025. Nếu điều này xảy ra, đây là niên vụ thứ 4 liên tiếp tình trạng thâm hụt này xảy ra.

Việt Nam đang chiếm khoảng 30% nguồn cung robusta toàn cầu, loại cà phê chủ yếu được sử dụng cho đồ uống hòa tan và pha trộn espresso. Tuy nhiên, hạn hán, tiếp theo là nhiều tuần mưa lớn, đã ảnh hưởng nghiêm trọng đến nhiều vùng trồng ngay trước thềm vụ thu hoạch sắp bắt đầu vào tháng 10. Theo Bộ Nông nghiệp Mỹ, hơn 95% sản lượng cà phê của Việt Nam trong mùa vụ tới sẽ là cà phê robusta.

Việc cà phê hoà tan và cà phê mang đi ngày càng phổ biến, cùng với nguồn cung hạn chế do ảnh hưởng bởi thời tiết đã thúc đẩy giá cà phê Robusta tăng gấp đôi trong năm qua. Mức giá hiện tại của Robusta gần bằng Arabica loại cao cấp, vốn cũng đã tăng mạnh trong thời gian qua.

Diện tích đất trồng cà phê ở Việt Nam đã giảm do nông dân chuyển sang các loại cây trồng thay thế như sầu riêng và bơ trong vài năm qua. Vào tháng 6, USDA dự báo sản lượng cà phê robusta của Việt Nam chỉ giảm 1% trong niên vụ 2024 - 2025 xuống còn 27,85 triệu bao 60 kg. Tuy nhiên, con số này thấp hơn khoảng 9% so với niên vụ 2021 - 2022. Điều này cho thấy sản lượng giảm trong dài hạn trùng với nhu cầu toàn cầu tăng mạnh.

Trong khoảng 3 tháng tới, nông dân ở Tây Nguyên sẽ bắt đầu thu hoạch cà phê. Do biến động giá cà phê, các doanh nghiệp và hợp tác xã lo lắng về việc thiếu nguồn cung cà phê sạch. Các doanh nghiệp lo ngại rằng, sự chênh lệch giá giữa cà phê thông thường và cà phê sạch có thể làm khó việc thu mua và bán hàng. Việc thu hoạch cà phê chưa chín có thể làm giảm sản lượng cà phê sạch và ảnh hưởng đến uy tín của cà phê Việt Nam trong dài hạn. Để đối phó với những thách thức này, các nước sản xuất cà phê cần có những giải pháp lâu dài như cải thiện kỹ thuật canh tác, đa dạng hóa giống cây trồng, và đầu tư vào nghiên cứu phát triển.