Gánh nặng bệnh tật liên quan đến phơi nhiễm bụi PM2.5

Bụi PM2.5 ở Hà Nội vượt ngưỡng quy chuẩn quốc gia

Báo cáo tại hội thảo, PGS.TS Nguyễn Thị Nhật Thanh - Trường Đại học Công nghệ - cho biết, nồng độ bụi PM2,5 trên toàn TP. Hà Nội vượt ngưỡng quy chuẩn quốc gia. Cụ thể, nồng độ bụi PM2,5 trung bình năm của các quận, huyện, thị xã nằm trong khoảng 28,15 µg/m³ - 39,4µg/m³. Các quận nội thành Hà Nội: Đống Đa, Ba Đình, Hai Bà Trưng có nồng độ PM2,5 cao nhất, đây là những khu vực tập trung đông dân cư, có mật độ dân số và giao thông cao, nhiều hoạt động kinh tế - xã hội. Các huyện ngoại thành có nồng độ bụi PM2,5 thấp hơn. “Tuy nhiên, ngay cả Ba Vì có nồng độ PM2.5 thấp nhất ở Hà Nội là 28,15 μg/m3 thì vẫn cao hơn ngưỡng quy chuẩn quốc gia do Bộ Tài nguyên và Môi trường đưa ra (25 μg/m3)”, bà Nguyễn Thị Nhật Thanh chia sẻ.

Năm 2019 nồng độ bụi PM2,5 trên toàn TP. Hà Nội vượt ngưỡng quy chuẩn quốc gia

Theo các kết quả nghiên cứu của giới chuyên môn, có nhiều nguyên nhân gây ô nhiễm: Khí xả thải từ ô tô, xe máy; đun bếp than tổ ong, đốt củi; xây dựng, phá dỡ các công trình; vận chuyển vật liệu; mùi từ hệ thống thoát nước chưa được xử lý, từ các trại chăn nuôi gia súc, gia cầm. Bên cạnh đó, các hoạt động đốt rơm rạ, rác; thu gom rác thải chưa tốt; khói bụi từ các cơ sở sản xuất trên địa bàn thành phố và một số tỉnh lân cận; tác động của khí hậu và thời tiết chuyển mùa đã khiến ô nhiễm không khí càng gia tăng.

Từ Thái Lan, ông Supat Wangwongwatana - Trường Đại học Sức khỏe cộng đồng, Thái Lan - cho biết: Việc đốt rơm, rác ngoài trời cũng là nguyên nhân thứ 2 gây ô nhiễm không khí ở Thái Lan, nên chính phủ nước này đã có quy định vào cuối năm tới, một số vùng 100% ngành mía đường không được đốt rác. Đất nước này hiện đã và đang có nhiều chính sách giảm thiểu ô nhiễm môi trường, ô nhiễm bụi mịn PM2.5.

Tại hội thảo, đại diện Sở Tài nguyên và Môi trường Hà Nội cho biết, những năm qua, Hà Nội đã có nhiều nỗ lực cải thiện chất lượng không khí của thành phố, trong đó đã giảm thiểu việc đốt rơm rạ, sử dụng bếp than tổ ong. Tuy nhiên, hiện tượng đốt rác thải sinh hoạt vẫn đang diễn ra, đây là một trong những nguyên nhân khiến ô nhiễm môi trường tăng cao.

Gánh nặng bệnh tật

Chuyên gia cho hay, đây là nghiên cứu đầu tiên sử dụng số liệu do địa phương cung cấp, để đánh giá gánh nặng bệnh tật do tác động của ô nhiễm bụi PM2.5 đến sức khỏe cộng đồng tại Hà Nội.

Tiến sĩ Đỗ Thị Trang Nhung – Đại học Y tế Công cộng – thông tin: Năm 2019, Hà Nội có 2.855 ca tử vong sớm do phơi nhiễm với bụi PM2.5, tương đương khoảng 35,5 ca tử vong sớm/100.000 dân và chiếm 12% tổng số ca tử vong ở người dân Hà Nội trên 25 tuổi. Tổng số năm sống bị mất của người dân Hà Nội do tử vong vì những bệnh liên quan đến ô nhiễm không khí là 79.933 năm.

Với sự gia tăng nồng độ bụi PM2,5 trung bình năm tại Hà Nội, trung bình mỗi năm có thêm khoảng 1.062 ca nhập viện do bệnh tim mạch, và khoảng 2.969 ca nhập viện do bệnh hô hấp, lần lượt tương đương với 1,2% và 2,4% tổng số ca nhập viện do hai nhóm bệnh này ở người dân Hà Nội. Đống Đa, Ba Đình và Hai Bà Trưng là những quận có tỷ suất tử vong cao do những bệnh liên quan đến ô nhiễm không khí so với các quận/ huyện khác trên địa bàn thành phố;

Bên cạnh thực trạng về gánh nặng bệnh tật, báo cáo nêu rõ những lợi ích sức khỏe nếu nồng độ bụi PM2,5 trên địa bàn Hà Nội được kiểm soát. Cụ thể, nếu nồng độ bụi PM2,5 trung bình năm 2019 tại Hà Nội được kiểm soát ở mức 25 µg/m3 (QCVN 2013), số ca tử sớm do ô nhiễm đã tránh được là 2.575 ca; nếu nồng độ bụi PM2,5 tại Hà Nội năm 2019 được kiểm soát ở mức 10 µg/m3 (mức khuyến cáo của WHO), số ca tử vong sớm do ô nhiễm đã tránh được là 4.222 ca. Như vậy, kỳ vọng sống của người dân Hà Nội có thể tăng lên 3,88 năm và tránh được 123.103 năm sống bị mất.

Báo cáo “Kết quả nghiên cứu tác động ô nhiễm không khí do bụi PM2,5 lên sức khỏe cộng đồng tại Hà Nội năm 2019” nhằm củng cố các bằng chứng khoa học cho thấy tác động của ô nhiễm bụi PM2,5 đến sức khỏe cộng đồng, từ đó nhấn mạnh nhu cầu cấp thiết về quản lý và cải thiện chất lượng không khí tại Hà Nội nói riêng và Việt Nam nói chung.