Du lịch xanh: Định hình tương lai thương hiệu điểm đến Việt Nam

Xu thế tất yếu để khẳng định thương hiệu điểm đến

Hiện nay, chất lượng dịch vụ du lịch đã trở thành yếu tố quan trọng hàng đầu trong cạnh tranh. Nhiều quốc gia có ngành du lịch phát triển đã triển khai quyết liệt các chương trình chuyển đổi xanh, qua đó vừa tạo ra không gian an toàn, thân thiện cho du khách, vừa gia tăng giá trị và sức hút của ngành kinh tế không khói.

Trong chương trình hành động thực hiện nhiệm vụ tăng trưởng khách du lịch năm 2025 theo Nghị quyết số 226/NQ-CP của Chính phủ, Hiệp hội Du lịch Việt Nam đã xác định sẽ tập trung phát triển sản phẩm du lịch xanh thông qua việc đánh giá, cấp nhãn du lịch xanh VITA GREEN cho ít nhất 100 doanh nghiệp. Đây là một bước đi quan trọng nhằm hình thành bộ tiêu chuẩn chung, khẳng định uy tín và chất lượng của du lịch Việt Nam trên thị trường quốc tế.

Theo ông Vũ Thế Bình, Chủ tịch Hiệp hội Du lịch Việt Nam, từ năm 2019, Hiệp hội đã bắt đầu triển khai các hoạt động chuyển đổi xanh cho doanh nghiệp hội viên và thực sự đẩy mạnh từ năm 2024. Tiếp tục thực hiện tăng trưởng khách du lịch, việc xây dựng và ban hành Bộ tiêu chí du lịch xanh (VITA GREEN) đã được cộng đồng doanh nghiệp hưởng ứng tích cực và các hãng lữ hành quốc tế đánh giá cao.

Bộ tiêu chí này trước mắt được áp dụng cho bốn lĩnh vực trong hoạt động du lịch gồm điểm đến, cơ sở lưu trú, doanh nghiệp lữ hành và cơ sở ăn uống phục vụ khách du lịch. VITA GREEN không chỉ dừng lại ở một nhãn hiệu trong nước mà còn được kỳ vọng trở thành “hộ chiếu xanh” giúp du lịch Việt Nam nâng tầm, mở rộng hợp tác quốc tế, gia tăng giá trị và thúc đẩy phát triển bền vững.

Chia sẻ với Báo Công Thương, ông Lê Công Năng, Chủ tịch Wondertour nhấn mạnh, xu hướng toàn cầu hiện nay là du lịch xanh, du lịch bền vững. Du khách quốc tế, đặc biệt là từ các thị trường cao cấp như châu Âu, Bắc Mỹ, Nhật Bản, Hàn Quốc, ngày càng quan tâm đến yếu tố môi trường, sự an toàn và trách nhiệm xã hội khi lựa chọn điểm đến. Do đó, việc Việt Nam triển khai chương trình đánh giá và cấp nhãn VITA GREEN cho doanh nghiệp chính là cách khẳng định rằng chúng ta đang đi đúng hướng, bắt nhịp với chuẩn mực quốc tế.

Ở góc độ doanh nghiệp lữ hành, theo ông Lê Công Năng, khi khách hàng nhìn thấy biểu tượng VITA GREEN trên dịch vụ hay sản phẩm du lịch, họ sẽ cảm thấy yên tâm và tự tin hơn khi lựa chọn. Điều này cũng giúp doanh nghiệp có lợi thế cạnh tranh so với những đơn vị chưa đáp ứng được chuẩn xanh.

 Cần sự quyết tâm của doanh nghiệp, cộng đồng

Dù xu thế chuyển đổi xanh đã rõ ràng, song để thực hiện trong thực tế còn rất nhiều thách thức. Thực tế cho thấy không ít doanh nghiệp vẫn quen với mô hình khai thác truyền thống, thiếu sự đầu tư bài bản cho công nghệ sạch, vật liệu thân thiện hay cơ sở hạ tầng xanh. Điều này khiến nhiều điểm đến chưa thực sự hấp dẫn khách quốc tế vốn rất quan tâm đến yếu tố bền vững và trách nhiệm xã hội.

Phó Chủ tịch Liên Chi hội Lữ hành Việt Nam - ông Phùng Quang Thắng nêu ý kiến, để chuyển đổi xanh thành công, các điểm đến phải phát huy được vai trò quan trọng trong việc giữ chân khách. Việc du khách có ở lại lâu, chi tiêu nhiều hay không phụ thuộc vào chất lượng dịch vụ của doanh nghiệp và môi trường du lịch.

"Chính vì vậy, doanh nghiệp cần nắm chắc chủ trương, biến nó thành hành động cụ thể. Những hành động có thể bắt đầu từ những việc rất nhỏ, như nhặt rác giữ vệ sinh môi trường, hạn chế sử dụng túi nylon và nhựa dùng một lần, cho đến những việc lớn hơn liên quan đến đầu tư cơ sở hạ tầng, ứng dụng công nghệ sạch và thay thế vật liệu thân thiện" - ông Thắng nói.

Ngoài ra, theo ông Phùng Quang Thắng, du lịch là hàng hóa vô hình, vì vậy cần đầu tư nhiều hơn nữa. Chuyển đổi xanh không thể chỉ trông chờ vào một vài cá nhân hay tổ chức, mà cần sự chung tay của toàn bộ cộng đồng. Do đó, doanh nghiệp phải là lực lượng tiên phong, nhưng nhà nước, cộng đồng dân cư, du khách và cả các nhà cung cấp dịch vụ liên quan cũng phải đồng lòng.

Không chỉ vậy, một trong những rào cản lớn là chi phí. Việc đầu tư cho vật dụng, công nghệ hay dịch vụ xanh thường cao hơn so với mô hình truyền thống. Nếu chỉ vài doanh nghiệp riêng lẻ áp dụng thì chi phí sẽ trở thành gánh nặng, khó lan tỏa. Nhưng nếu nhiều đơn vị cùng thực hiện, nhu cầu gia tăng sẽ kéo giá thành xuống, khuyến khích sản xuất hàng loạt và hình thành hệ sinh thái dịch vụ xanh rộng khắp. 

Theo đó, để tháo gỡ khó khăn, ngoài sự quyết tâm của doanh nghiệp, vai trò hỗ trợ từ phía Nhà nước là hết sức quan trọng. Việc thiết kế chính sách tín dụng ưu đãi, cho vay vốn chuyển đổi xanh sẽ là cú huých mạnh giúp doanh nghiệp vượt qua rào cản tài chính. Cùng với đó, việc áp dụng rộng rãi các phương tiện xanh tại những trung tâm du lịch lớn, khuyến khích cơ sở lưu trú đầu tư công nghệ sạch để tiết kiệm điện năng, hay vận động cộng đồng cùng tham gia bảo vệ môi trường sẽ tạo ra những thay đổi rõ rệt.

Đưa ra ví dụ, ông Phùng Quang Thắng cho hay, các cơ sở lưu trú là nơi tiêu thụ lượng điện rất lớn. Nếu có chính sách khuyến khích, hỗ trợ đầu tư vào năng lượng tái tạo hay công nghệ tiết kiệm điện, lợi ích mang lại không chỉ cho doanh nghiệp mà còn góp phần giảm gánh nặng lên môi trường. Hơn thế, chuyển đổi xanh phải gắn với lợi ích cộng đồng. “Khi người dân nhận thức được giá trị, được hưởng lợi trực tiếp từ du lịch bền vững, họ sẽ tham gia tích cực hơn, từ đó tạo nền tảng vững chắc để chuyển đổi xanh thành công" - ông Thắng nhấn mạnh.

Ông Lê Công Năng cũng kỳ vọng, trong thời gian tới, không chỉ dừng ở con số 100 doanh nghiệp mà nhãn du lịch xanh VITA GREEN sẽ được nhân rộng. Muốn vậy, cần có sự phối hợp chặt chẽ giữa Hiệp hội, chính quyền địa phương và bản thân doanh nghiệp. "Tuy nhiên, ngoài việc đánh giá, cần tổ chức các khóa tập huấn, hướng dẫn cụ thể để doanh nghiệp hiểu rõ tiêu chí, từ đó có lộ trình chuyển đổi phù hợp” - ông Năng kiến nghị thêm.

Việc chuẩn hóa các tiêu chí xanh theo chuẩn mực quốc tế thông qua VITA GREEN không chỉ tạo thước đo chung cho doanh nghiệp mà còn giúp nâng cao uy tín du lịch Việt Nam trên bản đồ toàn cầu. Khi khách quốc tế nhìn thấy chứng nhận này, họ sẽ yên tâm hơn về chất lượng dịch vụ, từ đó tăng niềm tin và quyết định chi tiêu. Đây cũng chính là đòn bẩy quan trọng để mở rộng thị trường, thu hút thêm nhiều phân khúc khách cao cấp.