Doanh nghiệp xoay trục thị trường trước sức ép thị trường xuất khẩu

Hoạt động xuất nhập khẩu của doanh nghiệp đang đối mặt với nhiều áp lực từ sự suy giảm nhu cầu tại các thị trường lớn và chi phí đầu vào gia tăng. Tại Đại hội đồng cổ đông thường niên năm 2026, Công ty Cổ phần Vicostone cho biết, đã chủ động điều chỉnh chiến lược, tập trung củng cố hoạt động xuất khẩu theo hướng linh hoạt, đa dạng hóa thị trường và nâng cao năng lực thích ứng trước những thay đổi của môi trường kinh doanh quốc tế.

Theo đó, năm 2025, hoạt động xuất khẩu của doanh nghiệp chịu tác động trực tiếp từ sự suy giảm nhu cầu tại các thị trường chủ lực. Đặc biệt, tại Mỹ, thị trường lớn nhất, những biến động như chính phủ đóng cửa, chi phí sinh hoạt tăng cao và lãi suất duy trì ở mức cao đã làm giảm sức mua, kéo theo nhu cầu đối với các sản phẩm vật liệu xây dựng đi xuống. Tình trạng tương tự cũng diễn ra tại các thị trường lớn khác như Canada và châu Âu, nơi ngành bất động sản và xây dựng gặp khó do chi phí vật liệu và nhân công tăng mạnh.

Tại khu vực châu Á - Thái Bình Dương, hoạt động xuất khẩu của doanh nghiệp cũng bị ảnh hưởng khi nhu cầu thị trường giảm và cạnh tranh gia tăng từ các nhà sản xuất. Tuy vậy, doanh nghiệp vẫn duy trì được sự ổn định tương đối nhờ những điều chỉnh kịp thời trong chiến lược thị trường và vận hành. Doanh thu năm 2025 đạt 4.128,89 tỷ đồng, trong khi lợi nhuận trước thuế đạt 823,35 tỷ đồng, phản ánh nỗ lực giữ nhịp hoạt động trong điều kiện không thuận lợi.

Đáng chú ý, việc tối ưu hóa vận hành và kiểm soát tốt chi phí đã góp phần nâng cao hiệu quả xuất khẩu. Tỷ suất lợi nhuận trước thuế trên doanh thu đạt hơn 20%, cho thấy doanh nghiệp không chỉ duy trì được thị trường mà còn đảm bảo hiệu quả kinh doanh trong bối cảnh biên lợi nhuận ngành bị thu hẹp. Đồng thời, việc giảm mạnh giá trị hàng tồn kho cũng cho thấy khả năng điều tiết sản xuất và xuất khẩu linh hoạt, hạn chế rủi ro tồn đọng hàng hóa khi nhu cầu thị trường biến động.

Khảo sát của Vietnam Report vào tháng 3/2026 đã phác họa rõ nét "bức tranh xám" về những khó khăn mà doanh nghiệp vật liệu xây dựng đang phải gánh chịu. Theo đó, 91,7% doanh nghiệp lo ngại về các yếu tố bất khả kháng (thiên tai, dịch bệnh). Trong khi 88,9% chịu áp lực từ biến động giá nguyên vật liệu và chi phí đầu vào. Có 66,7% đối mặt với áp lực cạnh tranh khốc liệt trong ngành và từ các vật liệu thay thế, và 51,1% ghi nhận sự mất cân đối cung - cầu của thị trường.

Việc giá năng lượng có xu hướng tăng do căng thẳng địa chính trị không chỉ đẩy chi phí vận tải lên cao, mà còn trực tiếp làm tăng giá thành sản xuất, khiến biên lợi nhuận của doanh nghiệp bị thu hẹp đáng kể.

Ông Đinh Hồng Kỳ, Chủ tịch Hiệp hội Xây dựng và vật liệu xây dựng TP. Hồ Chí Minh (SACA), nhận định ngành vật liệu xây dựng Việt Nam đang đứng trước một cuộc sát hạch gắt gao. Những doanh nghiệp có khả năng tối ưu hóa chuỗi cung ứng, chủ động ứng phó với các biện pháp phòng vệ thương mại và mạnh dạn đầu tư vào công nghệ xanh sẽ là những cái tên trụ vững qua "cơn bão" địa chính trị và kinh tế toàn cầu hiện nay.

Các doanh nghiệp cũng nhận định, môi trường thương mại quốc tế tiếp tục diễn biến phức tạp với áp lực từ lạm phát, chi phí logistics và xu hướng bảo hộ gia tăng, kéo theo yêu cầu cao hơn về tiêu chuẩn sản phẩm tại các thị trường phát triển. Đại diện Vicostone cho biết, doanh nghiệp định hướng điều hành thận trọng, không đặt mục tiêu tăng trưởng xuất khẩu bằng mọi giá mà tập trung tái cân bằng thị trường và nâng cao chất lượng tăng trưởng. Kế hoạch năm 2026 đặt mục tiêu doanh thu 4.186 tỷ đồng và lợi nhuận trước thuế 744 tỷ đồng, ưu tiên củng cố nền tảng hơn là mở rộng quy mô.

Trọng tâm chiến lược là đa dạng hóa thị trường xuất khẩu, vừa duy trì thị phần tại Mỹ, Canada, châu Âu, vừa mở rộng sang các thị trường tiềm năng, đồng thời tăng hiện diện tại Úc và New Zealand thông qua hệ thống phân phối trực tiếp. Cùng với đó, doanh nghiệp đẩy mạnh phát triển sản phẩm thế hệ mới đáp ứng tiêu chuẩn cao về môi trường và sức khỏe, nhằm nâng cao năng lực cạnh tranh và thích ứng với các yêu cầu ngày càng khắt khe của thị trường nhập khẩu.