Doanh nghiệp chủ động chuyển đổi xanh để nâng cao sức cạnh tranh

Để làm rõ vấn đề này, phóng viên Báo Công Thương đã có cuộc trao đổi với bà Lê Ánh Tuyết, Chủ tịch Hội đồng quản trị Công ty Cổ phần Nhôm Đô Thành (thương hiệu Nhôm Grando).

Chủ động chuyển đổi số, chuyển đổi xanh

- Thưa bà, là doanh nghiệp trực tiếp hoạt động trong ngành sản xuất công nghiệp, những khó khăn lớn nhất mà đơn vị đang gặp phải khi triển khai chuyển đổi số và chuyển đổi xanh hiện nay là gì?

Bà Lê Ánh Tuyết: Lĩnh vực sản xuất công nghiệp thuộc nhóm ngành chịu nhiều áp lực trong bối cảnh thị trường nội địa cạnh tranh gay gắt và kinh tế chung còn nhiều khó khăn. Trải qua chặng đường hơn 30 năm hình thành và phát triển, Nhôm Đô Thành xác định muốn tồn tại và phát triển bền vững thì bắt buộc phải tìm hướng đi mới, trọng tâm là vươn ra thị trường quốc tế. Hiện nay, sản lượng xuất khẩu của doanh nghiệp đã chiếm khoảng 50% tổng sản lượng và tiếp tục mở rộng sang các thị trường tiềm năng.

Để đáp ứng các tiêu chuẩn khắt khe của đối tác quốc tế, doanh nghiệp phải chủ động chuyển đổi số nhằm vận hành mô hình nhà máy thông minh, qua đó kiểm soát chi phí tối ưu. Đồng thời, việc chuyển đổi xanh, áp dụng hệ thống quản lý môi trường (EMS) là yêu cầu bắt buộc. Thực tế, chúng tôi đã chủ động đầu tư hệ thống điện mặt trời mái nhà từ sớm nhằm giảm thiểu lượng phát thải carbon, hạ giá thành sản phẩm và nâng cao năng lực cạnh tranh.

- Được biết Hoa Kỳ là một trong những thị trường xuất khẩu chính của doanh nghiệp, bà có thể chia sẻ cụ thể hơn về những đòi hỏi khắt khe khi đưa sản phẩm vào thị trường này?

Bà Lê Ánh Tuyết: Thị trường xuất khẩu của chúng tôi hiện nay chủ yếu là Hoa Kỳ và một số thị trường lớn khác. Để đưa được hàng hóa vào một thị trường khó tính bậc nhất, doanh nghiệp phải đầu tư rất lớn cả về công nghệ lẫn con người để giám sát nghiêm ngặt toàn bộ quy trình sản xuất, đóng gói và vận chuyển.

Thực tế kiểm soát chất lượng đòi hỏi sự tỉ mỉ đến từng chi tiết nhỏ. Khi xuất khẩu một container hàng hóa, hành trình vận chuyển kéo dài từ 2 - 3 tháng. Nếu quy trình kiểm soát không chặt chẽ, chỉ cần phát hiện một hạt cỏ hay tạp chất nhỏ trong container, phía đối tác sẽ yêu cầu kiểm hóa toàn bộ, tiến hành phun thuốc khử trùng, thậm chí đưa doanh nghiệp vào danh sách cảnh báo nguy cơ. Khi đã bị xếp vào nhóm có rủi ro, các chuyến hàng tiếp theo sẽ bị kiểm tra rất gắt gao. Do đó, doanh nghiệp bắt buộc phải liên tục cải tiến và duy trì quy trình kiểm soát chất lượng tuyệt đối để đảm bảo uy tín và sự phát triển bền vững.

Cần sự hỗ trợ phù hợp 

- Doanh nghiệp có kỳ vọng gì vào các đề án hỗ trợ nhằm tháo gỡ điểm nghẽn và nâng cao sức cạnh tranh, thưa bà?

Bà Lê Ánh Tuyết: Tại Hội nghị sơ kết 6 tháng đầu năm 2026 và Toạ đàm về giải pháp phát triển doanh nghiệp trong kỷ nguyên số do Hiệp hội Doanh nghiệp Công nghiệp vừa và nhỏ Việt Nam tổ chức vào ngày 28/8 vừa qua, chúng tôi thấy Hiệp hội đã đưa ra các vấn đề cốt lõi mà các doanh nghiệp sản xuất, xuất khẩu đang rất quan tâm, tập trung vào hai trụ cột chính là chuyển đổi số và chuyển đổi xanh.

Tuy nhiên, bên cạnh các định hướng chung, chúng tôi mong muốn các cơ quan quản lý cũng như Hiệp hội sẽ tổ chức thêm những buổi tọa đàm chuyên sâu theo từng ngành nghề cụ thể. Đó sẽ là diễn đàn thiết thực để các doanh nghiệp có đủ thời gian trao đổi, đặt câu hỏi và nhận được hướng dẫn chi tiết về chính sách, nhất là các quy định mới về thuế và thủ tục hành chính liên quan đến chuyển đổi xanh.

- Từ thực tiễn vận hành doanh nghiệp cũng như ở vai trò đại diện ngành hàng, doanh nghiệp có đề xuất, kiến nghị gì đến cơ quan quản lý nhà nước?

Bà Lê Ánh Tuyết: Tôi nhận thấy rủi ro lớn nhất mà nhiều doanh nghiệp sản xuất đang phải đối mặt hiện nay nằm ở vấn đề xác minh và xử lý thuế phát sinh từ đối tác thương mại.

Trên thực tế, khi thực hiện giao dịch mua bán, doanh nghiệp đã chủ động kiểm tra rất kỹ năng lực cung ứng hàng hóa và tính hợp pháp về thuế của đối tác tại thời điểm giao dịch. Tuy nhiên, ở thời điểm quyết toán thuế sau đó, nếu doanh nghiệp đối tác đã ngừng hoạt động hoặc phá sản, cơ quan quản lý lại loại bỏ chi phí hợp lệ của doanh nghiệp mua hàng. Điều này đẩy phần rủi ro và thiệt thòi rất lớn về phía các doanh nghiệp làm ăn chân chính.

Qua đây, chúng tôi rất mong các cơ quan quản lý nhà nước sớm có cơ chế hướng dẫn cụ thể để bảo vệ quyền lợi chính đáng của doanh nghiệp Việt Nam, giúp doanh nghiệp an tâm sản xuất và đóng góp hiệu quả hơn vào nền kinh tế.

- Xin trân trọng cảm ơn bà!