Củng cố niềm tin vào mục tiêu tăng trưởng 2 con số

Điểm sáng xuất nhập khẩu, sản xuất công nghiệp

Trao đổi với phóng viên Kinh tế Việt Nam, TS. Nguyễn Quốc Việt - Chuyên gia Chính sách công (Trường Đại học Kinh tế - Đại học Quốc gia Hà Nội) cho rằng: Nhìn vào bức tranh kinh tế 2 tháng đầu năm 2026 có thể thấy, các động lực tăng trưởng truyền thống như: thu hút đầu tư trực tiếp nước ngoài, thu ngân sách nhà nước, đầu tư công, xuất nhập khẩu và sản xuất công nghiệp… vẫn được duy trì tích cực.

Trong đó, những điểm nhấn quan trọng nhất trong bức tranh kinh tế Việt Nam năm 2026 là xuất nhập khẩu tăng trưởng tích cực. “Dù chịu nhiều biến động do tác động của thuế đối ứng, kim ngạch xuất nhập khẩu của Việt Nam trong 2 tháng năm 2026 vẫn đạt 155,7 tỷ USD, tăng 22,2% so với cùng kỳ năm trước. Trong đó, khu vực FDI vẫn duy trì tỷ lệ xuất siêu khả quan” - TS. Nguyễn Quốc Việt thông tin.

Bên cạnh xuất nhập khẩu, sản xuất công nghiệp trong 2 tháng đầu năm cũng giữ đà tăng trưởng tích cực. Cụ thể, chỉ số sản xuất toàn ngành công nghiệp tăng 10,4% so với cùng kỳ năm trước. Trong đó, ngành chế biến, chế tạo tăng 11,5%; ngành sản xuất và phân phối điện tăng 6,3%; ngành cung cấp nước, hoạt động quản lý và xử lý rác thải, nước thải tăng 2,1%; ngành khai khoáng tăng 5,4%. Ngoài ra, Chỉ số Nhà mua hàng (PMI) mở rộng trên 50 điểm trên cả 2 tháng. Đây là những tín hiệu tích cực cho sự phục hồi của nền kinh tế.

Cùng với đó, khoảng 80% dòng vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI) mới tập trung vào lĩnh vực công nghiệp chế biến, chế tạo, điều này đáp ứng mục tiêu của Việt Nam là nâng cao chất lượng công nghiệp chế biến, chế tạo, tạo công ăn việc làm và dịch chuyển cơ cấu kinh tế theo hướng bền vững hơn, đóng góp trực tiếp vào tăng trưởng và chuyển đổi mô hình tăng trưởng theo chiều sâu.

“Với những tín hiệu trên, theo tôi động lực kinh tế đối ngoại, xuất nhập khẩu và sản xuất công nghiệp là những động lực tăng trưởng quan trọng nhất trong bức tranh kinh tế Việt Nam 2 tháng đầu năm” - TS. Nguyễn Quốc Việt khẳng định.

Triển vọng cho mục tiêu tăng trưởng 2 con số

Từ bức tranh kinh tế 2 tháng năm 2026, TS. Nguyễn Quốc Việt cho rằng, nội lực tăng trưởng kinh tế Việt Nam vẫn khá tích cực, nội lực này được nối tiếp đà tăng trưởng của năm 2025 và những nỗ lực của Chính phủ, các bộ, ngành, địa phương trong hoàn thành mục tiêu tăng trưởng. Trên thực tế, nhiều tổ chức quốc tế, tổ chức kinh tế thế giới và khu vực đánh giá Việt Nam nằm trong số các quốc gia có tăng trưởng cao nhất trong khu vực châu Á, Thái Bình Dương.

Cùng với đó, các tổ chức này đã tăng dự báo tăng trưởng GDP của Việt Nam trong năm 2026 lên 7-7,5%, cao hơn mức dự báo khoảng 6-6,5% được đưa ra trước đó. “Mức dự báo này thấp hơn so với mục tiêu 10% trở lên mà Chính phủ đưa ra, nhưng cũng thể hiện niềm tin của cộng đồng quốc tế đối với tốc độ tăng trưởng của nền kinh tế Việt Nam” - TS. Nguyễn Quốc Việt cho biết thêm.

Mặc dù có những tín hiệu tích cực, nhưng cũng phải thừa nhận, bối cảnh mới của kinh tế toàn cầu cũng đang tạo ra những áp lực đối với mục tiêu tăng trưởng của kinh tế Việt Nam. Trong đó điển hình là cuộc xung đột tại Trung Đông đã khiến giá xăng dầu tăng cao trong những ngày vừa qua. Trong khi, đây là mặt hàng thiết yếu ảnh hưởng trực tiếp đến chi phí hoạt động sản xuất kinh doanh của doanh nghiệp và hoạt động đi lại của người dân, giá xăng dầu tăng cũng khiến cho giá cả các mặt hàng thiết yếu khác trong rổ hàng hóa tính CPI tăng cao, làm ảnh hưởng đến nguy cơ kiểm soát lạm phát dưới 4,5% trong năm 2026.

Trước bối cảnh đó, để đảm bảo mục tiêu tăng trưởng GDP 2 con số trong năm 2026, TS. Nguyễn Quốc Việt cho rằng, yếu tố đầu tiên cần quan tâm đó là ổn định kinh tế vĩ mô và xây dựng môi trường kinh doanh minh bạch, thông thoáng, chi phí thấp, tạo thuận lợi cho khu vực doanh nghiệp hoạt động.

Trên thực tế, để ổn định kinh tế vĩ mô, tạo thuận lợi cho doanh nghiệp hoạt động, thời gian qua Chính phủ và các bộ, ngành, đã có những hành động rất quyết liệt. Cụ thể, trước diễn biến phức tạp và biến động nhanh của giá xăng dầu trên thế giới do căng thẳng xung đột địa chính trị từ Trung Dông, Chính phủ và Liên Bộ Công Thương - Tài chính đã có những giải pháp điều hành khá nhịp nhàng, giúp sớm ổn định tình hình giá xăng dầu trong nước.

Trước đó, để hỗ trợ mục tiêu tăng trưởng 2 con số trong năm 2026, Chính phủ đã ban hành Nghị quyết 01/NQ-CP về phát triển kinh tế - xã hội và dự toán ngân sách nhà nước năm 2026. Nghị quyết 01/NQ-CP yêu cầu, các cấp, ngành, địa phương tập trung chỉ đạo, điều hành thực hiện mục tiêu tăng trưởng GDP cả nước năm 2026 phấn đấu từ 10% trở lên gắn với giữ vững ổn định kinh tế vĩ mô, kiểm soát lạm phát và bảo đảm các cân đối lớn; phát huy sức mạnh đoàn kết, không ngừng đổi mới, sáng tạo, dám nghĩ, dám làm, tự tin, tự lực, tự cường, tự chủ chiến lược, quyết tâm cao, nỗ lực lớn, hành động quyết liệt theo chủ đề "Kỷ cương trách nhiệm; chủ động hiệu quả; đổi mới sáng tạo; tăng tốc đột phá; tăng trưởng bền vững".

Nghị quyết 01/NQ-CP cũng yêu cầu thực hiện các nhóm giải pháp, trong đó tập trung hoàn thiện đồng bộ thể chế, pháp luật, nâng cao hiệu quả công tác tổ chức thi hành pháp luật; đẩy mạnh cắt giảm, đơn giản hóa thủ tục hành chính, cải thiện môi trường đầu tư kinh doanh.

Để đạt mục tiêu tăng trưởng 2 con số, Chính phủ yêu cầu các bộ, ngành, địa phương tiếp tục ưu tiên thúc đẩy tăng trưởng gắn với giữ vững ổn định kinh tế vĩ mô, kiểm soát lạm phát và bảo đảm các cân đối lớn của nền kinh tế. Đồng thời, ứng phó kịp thời, hiệu quả với các biến động kinh tế, thương mại thế giới; thúc đẩy và làm mới các động lực tăng trưởng truyền thống, khai thác mạnh mẽ các động lực tăng trưởng mới.