Công nghiệp - hậu cần: Động lực mới của tăng trưởng Việt Nam

Thiếu hụt nguồn cung giữa làn sóng nhu cầu tăng mạnh

Ngành Công nghiệp và Hậu cần của Việt Nam đã thể hiện sức bật đáng kể trong bối cảnh kinh tế thế giới nhiều bất ổn, được hậu thuẫn bởi dòng vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI) tăng mạnh. Nửa đầu năm 2025 ghi nhận hoạt động cho thuê sôi động ở cả hai miền Bắc và Nam. Tại miền Bắc, các doanh nghiệp Trung Quốc chiếm ưu thế, tận dụng Việt Nam như một phần trong chiến lược “China+1” hoặc “China+N” để đa dạng hóa sản xuất. Ở miền Nam, nhiều doanh nghiệp châu Âu, Hàn Quốc, Singapore và Đài Loan (Trung Quốc) đang mở rộng đầu tư vào các nhà máy và kho bãi, đặc biệt trong các lĩnh vực công nghệ cao, dược phẩm và sản xuất lốp xe.

Quy mô giao dịch rất đa dạng, dao động từ 10.000 đến hơn 150.000 m². Các doanh nghiệp thương mại điện tử và hậu cần như SHEIN hay Shopee Express đang dẫn đầu nhu cầu về kho bãi hiện đại quy mô lớn, song hành với sự bùng nổ của thương mại điện tử trong nước được thúc đẩy bởi dân số trẻ, am hiểu công nghệ và chi tiêu tiêu dùng ngày càng tăng. Cộng hưởng với đó là vị trí địa lý chiến lược, ổn định chính trị, lực lượng lao động cạnh tranh và cơ sở hạ tầng đang được mở rộng nhanh chóng.

Ông Will Trần, Giám đốc Cấp cao Khối Tư vấn cho thuê, JLL Việt Nam cho biết, tỷ lệ lấp đầy của thị trường công nghiệp và hậu cần Việt Nam vẫn ở mức cao khoảng 80% tại miền Bắc và gần 90% tại miền Nam phản ánh nhu cầu cấp thiết về các khu công nghiệpvà kho bãi mới tại các địa điểm chiến lược. Chính phủ đang đẩy nhanh cải cách thủ tục tại địa phương, mở rộng quỹ đất nhằm đáp ứng nhu cầu này.

Đáng chú ý, nhu cầu đến từ nhiều lĩnh vực như: Điện tử và dệt may tiếp tục duy trì vị thế, trong khi dược phẩm và hậu cần thương mại điện tử đang nổi lên như động lực mới. Các nhà sản xuất lốp xe cũng chuyển sang Việt Nam để giảm rủi ro chuỗi cung ứng, tránh phụ thuộc vào các thị trường có chi phí cao như Mỹ. Xu hướng “giảm rủi ro” toàn cầu này hiện là một phần trọng tâm trong chiến lược của nhiều tập đoàn, và Việt Nam là một trong những quốc gia hưởng lợi rõ nét nhất.

Ưu đãi về chính sách, phát triển hạ tầng- nâng sức cạnh tranh

Ông Will Trần cho hay, một trong những thay đổi mang tính bước ngoặt là cách tiếp cận mới của Chính phủ về ưu đãi thuế. Trước đây, ưu đãi được gắn liền với các khu công nghiệp cụ thể. Dù giúp thu hút đầu tư, cách làm này đôi khi khiến doanh nghiệp phải chọn vị trí chưa tối ưu, dẫn đến chi phí hậu cần và vận hành cao.

Từ tháng 10/2025, chính sách ưu đãi sẽ được xác định dựa trên ngành nghề và cách thức sản xuất, thay vì địa điểm đặt nhà máy. Các ngành ưu tiên và doanh nghiệp áp dụng sản xuất bền vững sẽ được hưởng lợi. Đây là bước đột phá giúp doanh nghiệp có thể chọn vị trí phù hợp nhất với nhu cầu vận hành - gần cảng biển, hạ tầng, nhà cung ứng hoặc nguồn lao động mà vẫn nhận được hỗ trợ từ Chính phủ. Cách tiếp cận này giúp Việt Nam nâng cao sức cạnh tranh so với các nước trong khu vực như Malaysia hay Thái Lan, vốn đã áp dụng mô hình linh hoạt hơn từ trước.

Phát triển hạ tầng là trọng tâm trong chiến lược phát triển ngành Công nghiệp và Hậu cần của Việt Nam. Chính phủ đặt mục tiêu hoàn thành mạng lưới đường cao tốc dài 3.000 km vào năm 2030, giúp cải thiện đáng kể khả năng kết nối và giảm chi phí hậu cần. Song song, các dự án hiện đại hóa cảng biển và hệ thống giao thông đang được triển khai nhằm hỗ trợ sản xuất và hậu cần, đặc biệt là cho lĩnh vực thương mại điện tử – nơi “giao hàng chặng cuối” là yếu tố then chốt.

Những dự án này đang dần giúp giảm chi phí chuỗi cung ứng, khiến Việt Nam trở thành lựa chọn tiết kiệm và hiệu quả hơn so với các thị trường phát triển. Với nhà đầu tư, sự kết hợp giữa chi phí vận hành thấp và kết nối hạ tầng được cải thiện đang củng cố thêm sức hấp dẫn mở rộng đầu tư.

Việc ứng dụng công nghệ trong ngành Công nghiệp và Hậu cần của Việt Nam đang diễn ra từng bước, chủ yếu do các tập đoàn đa quốc gia dẫn dắt. Các doanh nghiệp như Samsung, Intel, Foxconn đã đưa vào vận hành nhiều công nghệ tiên tiến trong sản xuất và quản lý kho bãi. Dù tự động hóa toàn diện còn hạn chế, nhưng các nhà xưởng hiện đại đang tạo tiền đề cho việc mở rộng ứng dụng hệ thống quản lý tồn kho tự động và chuỗi cung ứng dữ liệu hóa.

Song song, Chính phủ đang mở rộng quỹ đất cho các khu công nghiệp mới, góp phần tăng nguồn cung nhà xưởng và kho xây sẵn, tạo điều kiện cho các doanh nghiệp hậu cần và thương mại điện tử mở rộng quy mô. Với đà tăng trưởng chi tiêu tiêu dùng trong nước, nhu cầu về kho bãi hiện đại chắc chắn sẽ tiếp tục gia tăng, củng cố vị thế của Việt Nam như một trung tâm hậu cần mới của khu vực.

Tương lai của ngành công nghiệp và hậu cần Việt Nam đang rộng mở, nhưng thành công sẽ phụ thuộc vào khả năng thích ứng chiến lược với tốc độ chuyển đổi nhanh chóng của thị trường.

Ông Will Trần cũng nêu giải pháp, các nhà đầu tư có thể tận dụng tỷ lệ lấp đầy cao và nhu cầu lớn về cơ sở hạ tầng hiện đại, đặc biệt ở phân khúc nhà xưởng và kho xây sẵn. Các nhà phát triển nên tập trung vào các khu vực chiến lược gần cảng và mạng lưới giao thông, phù hợp với khung ưu đãi mới của Chính phủ. Trong khi đó, các doanh nghiệp – đặc biệt là trong lĩnh vực thương mại điện tử và sản xuất công nghệ cao - có thể tận dụng lợi thế chi phí và cải thiện hạ tầng để tối ưu vận hành và mở rộng thị trường.

Điều chúng ta đang chứng kiến không chỉ là sự tăng trưởng từng phần, mà là một sự chuyển đổi cấu trúc của toàn bộ nền kinh tế. Với chiến lược đúng đắn và hợp tác bền vững, các bên liên quan có thể khai mở toàn bộ tiềm năng của Việt Nam như một mắt xích quan trọng trong chuỗi cung ứng toàn cầu.