Chủ quyền năng lượng: 'Chìa khóa' tăng trưởng bền vững

Nhân dịp Tổng Thư ký Liên Hợp Quốc António Guterres phát biểu tại Tuần lễ Hành động Khí hậu London (London Climate Action Week), bà Pauline Tamesis, Điều phối viên Thường trú Liên Hợp Quốc tại Việt Nam và bà Ramla Khalidi, Trưởng Đại diện thường trú UNDP tại Việt Nam, đã có bài viết chung nhấn mạnh ý nghĩa của chuyển dịch năng lượng đối với Việt Nam. Hai vị chuyên gia cho rằng, trong bối cảnh giá năng lượng biến động và rủi ro khí hậu gia tăng, tăng cường chủ quyền năng lượng chính là chìa khóa để bảo đảm an ninh kinh tế, nâng cao sức chống chịu và hiện thực hóa mục tiêu phát thải ròng bằng "0".

Theo hai chuyên gia, Việt Nam đang bước vào giai đoạn phát triển mới với quyết tâm duy trì tăng trưởng chất lượng cao, đồng thời thực hiện các cam kết về ứng phó biến đổi khí hậu. Những mục tiêu này đã được cụ thể hóa trong các chiến lược, quy hoạch và kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội ở cả Trung ương và địa phương. Tuy nhiên, những biến động của thị trường năng lượng toàn cầu trong thời gian qua đang đặt ra những phép thử lớn đối với quá trình phát triển của Việt Nam.

Để nâng cao chủ quyền năng lượng, Việt Nam cần đẩy nhanh quá trình chuyển dịch từ nhiên liệu hóa thạch sang hệ thống năng lượng đa dạng, linh hoạt và có khả năng chống chịu cao hơn.

Điện gió ngoài khơi, điện mặt trời, sử dụng năng lượng tiết kiệm và hiệu quả cùng với hiện đại hóa lưới điện không còn là những lựa chọn bổ sung mà đang trở thành hạ tầng chiến lược phục vụ phát triển đất nước. Song song với đó, việc tăng cường kết nối lưới điện và thương mại điện năng trong khu vực cũng sẽ góp phần nâng cao tính linh hoạt của hệ thống trước các biến động toàn cầu.

Trong bài phát biểu tại Tuần lễ Hành động Khí hậu London, Tổng Thư ký Liên Hợp Quốc António Guterres cho rằng thế giới đang đồng thời đối mặt với hai cuộc khủng hoảng: khủng hoảng khí hậu và khủng hoảng năng lượng. Điểm chung của cả hai chính là sự phụ thuộc kéo dài vào nhiên liệu hóa thạch, trong khi lời giải là quá trình chuyển đổi nhanh chóng và công bằng sang năng lượng sạch.

Thông điệp này được đánh giá đặc biệt có ý nghĩa đối với Việt Nam - một trong những quốc gia chịu ảnh hưởng nặng nề của biến đổi khí hậu. Từ bão mạnh hơn ở miền Trung, nước biển dâng tại Đồng bằng sông Cửu Long đến hạn hán và nắng nóng kéo dài, các hiện tượng thời tiết cực đoan đang tác động trực tiếp đến sản xuất, đời sống và tăng trưởng kinh tế.

Việt Nam đang có nhiều điều kiện thuận lợi để đẩy nhanh quá trình chuyển đổi. Khung chính sách ngày càng hoàn thiện, tiềm năng năng lượng tái tạo rất lớn cùng sự đồng hành của các đối tác quốc tế tạo nền tảng quan trọng để hiện thực hóa mục tiêu phát thải ròng bằng "0" vào năm 2050.

Hệ thống Liên Hợp Quốc tại Việt Nam sẽ tiếp tục phối hợp với Chính phủ trong huy động nguồn lực cho hạ tầng năng lượng tái tạo, phát triển điện gió ngoài khơi, điện mặt trời, hỗ trợ chuyển dịch công bằng cho người lao động và nâng cao khả năng thích ứng với biến đổi khí hậu.

Với nền tảng chính sách ngày càng hoàn thiện, tiềm năng phát triển năng lượng tái tạo dồi dào cùng sự đồng hành của các đối tác quốc tế, Việt Nam đang có điều kiện thuận lợi để biến thách thức thành động lực tăng trưởng, hướng tới nền kinh tế xanh, tự chủ và phát triển bền vững.