Chính sách phát triển cụm công nghiệp: Cần thông thoáng

Lo mất cơ hội

Theo quy hoạch phát triển CCN đến năm 2020, Bắc Giang sẽ có 40 CCN, hiện 27 CCN đã có nhà đầu tư hạ tầng kỹ thuật và đầu tư thứ cấp, chỉ còn 13 CCN đang thu hút đầu tư hạ tầng. Dù vậy, theo ông Nguyễn Văn Phương - Phó Giám đốc Sở Công Thương Bắc Giang, một số CCN dù nằm trong quy hoạch phát triển nhưng vướng quy hoạch sử dụng đất nên chưa thành lập được .

Chính sách phát triển CCN hiện nay còn nhiều vướng mắc

Trong khi đó, phải đến hết năm 2021 các quy hoạch của tỉnh mới hoàn thành, nhà đầu tư phải chờ đợi thời gian rất dài, ảnh hưởng tới kế hoạch sản xuất, kinh doanh, thậm chí bỏ qua cơ hội đầu tư. Hơn nữa, xung đột thương mại Mỹ - Trung Quốc khiến nhiều nhà đầu tư nước ngoài tìm đến các tỉnh, thành phố của Việt Nam, trong đó có Bắc Giang để mở nhà máy sản xuất.

“Nếu trước kia, chúng ta không có cơ hội lựa chọn nhà đầu tư thì hiện nay đã có, nếu không tận dụng thì sẽ mất đi cơ hội hiếm có”, ông Nguyễn Văn Phương nói.

Cùng vướng mắc trên, bà Nguyễn Hoàng Quyên - Trưởng phòng Quản lý Công nghiệp - Sở Công Thương Đồng Nai - bày tỏ: Đồng Nai vốn có nhiều loại hình sở hữu đất, quy hoạch CCN có thể phù hợp với quy định sử dụng đất trong Luật Đất đai nhưng lại vướng quy hoạch xây dựng, quy hoạch đất rừng trồng, quy hoạch rừng sản xuất... nên rất khó triển khai.

Mặt khác, thực hiện quy định hiện hành về thành lập CCN, UBND tỉnh Đồng Nai đã ban hành quyết định thành lập CCN phải có kèm theo tiến độ thực hiện dự án. Trong quá trình thực hiện, một số chủ đầu tư tuy đã thành lập CCN nhưng không triển khai các thủ tục tiếp theo cho đến hết thời điểm theo tiến độ trong quyết định. Trường hợp này, Sở Công Thương tỉnh có tham mưu cho UBND tỉnh xem xét chủ đầu tư không đủ năng lực triển khai dự án. Tuy nhiên, trong các văn bản pháp luật hiện thời không quy định rõ trường hợp này có quy định thu hồi hay dự án hết hiệu lực, Sở Công Thương không có căn cứ để thu hồi quyết định thành lập từ các đơn vị đầu tư.

Thực tế, những vướng mắc trong triển khai chính sách quản lý, phát triển CCN hiện khá nhiều. Trong đó, các địa phương lo lắng nhất về vấn đề tích hợp quy hoạch CCN vào quy hoạch tỉnh và lựa chọn nhà đầu tư hạ tầng kỹ thuật CCN trong trường hợp có nhiều đơn vị đăng ký tham gia. Điều này không chỉ gây lúng túng cho các đơn vị chức năng trong công tác quản lý nhà nước về CCN mà còn khiến nhà đầu tư nản lòng, kéo thấp sức hút với doanh nghiệp (DN).

Giao quyền cho địa phương

Nhằm giải quyết vướng mắc cho các địa phương trong công tác quản lý, phát triển CCN, Bộ Công Thương đã xây dựng và đang lấy ý kiến đóng góp cho Dự thảo Nghị định sửa đổi, bổ sung Nghị định 68/2017/NĐ-CP về Quản lý, phát triển CCN.

Theo đó, Dự thảo Nghị định đã thay thế phạm vi điều chỉnh từ nội dung quy hoạch phát triển CCN sang nội dung phương án phát triển CCN cho phù hợp với quy định của Luật Quy hoạch; giải thích cụ thể phương án quy hoạch phát triển CCN; quy định cụ thể căn cứ, tiêu chí, nội dung, trình tự xây dựng, tích hợp phương án phát triển CCN vào quy hoạch tỉnh. Quy định rõ, điều kiện thành lập CCN phải có trong phương án phát triển CCN nằm trong quy hoạch tỉnh đã được phê duyệt hoặc được Bộ Công Thương thống nhất với UBND cấp tỉnh theo quy định; quy định cụ thể về trách nhiệm của Bộ Công Thương trong thẩm định, có ý kiến về sự phù hợp, đáp ứng các quy định đối với phương án phát triển CCN.

Trong trường hợp 1 CCN có nhiều đơn vị cùng đề nghị làm chủ đầu tư xây dựng hạ tầng kỹ thuật, có hồ sơ đề nghị thành lập, mở rộng CCN đáp ứng quy định. Theo Dự thảo Nghị định, Sở Công Thương báo cáo UBND cấp tỉnh thành lập Hội đồng đánh giá lựa chọn chủ đầu tư theo phương pháp chấm điểm với thang điểm 100 cho các tiêu chí. Căn cứ kết quả đánh giá, Sở Công Thương báo cáo UBND cấp tỉnh quyết định giao DN, hợp tác xã có số điểm cao nhất làm chủ đầu tư hạ tầng kỹ thuật CCN; đồng thời giao Bộ Công Thương chủ trì, phối hợp với bộ, ngành liên quan quy định chi tiết thực hiện khoản này.

Đứng trên cương vị đơn vị thực thi chính sách, ông Nguyễn Văn Phương nhấn mạnh: Dự thảo Nghị định đã tháo gỡ một số vướng mắc cơ bản của địa phương, tuy nhiên để CCN trở thành yếu tố quan trọng trong phát triển công nghiệp, Bắc Giang cũng như các địa phương khác cần có chính sách thực sự linh hoạt trong lĩnh vực này.

Tại Hội nghị về cơ chế, chính sách phát triển CCN do Bộ Công Thương tổ chức gần đây, nhiều địa phương cũng đề nghị: Bộ Công Thương bổ sung thêm cơ chế hỗ trợ hấp dẫn cho các nhà đầu tư hạ tầng kỹ thuật CCN; hình thành quỹ giải phóng mặt bằng nhằm giải quyết khâu khó nhất cho phát triển CCN hiện nay; quy định rõ ràng hơn về nhiệm vụ trách nhiệm của Sở Công Thương và các sở, ngành trong quản lý CCN…

Với những đề xuất trên, ông Ngô Quang Trung - Cục trưởng Cục Công Thương địa phương (Bộ Công Thương) - nhấn mạnh, Dự thảo Nghị định được xây dựng theo hướng giao quyền nhiều hơn cho các địa phương, nhằm tăng cường vai trò của các Sở Công Thương, đồng thời tạo thuận lợi cho các DN đầu tư hạ tầng và đầu tư thứ cấp.

Ngoài ra, với các địa phương đã có quy hoạch phát triển CCN, Bộ Công Thương xem xét cho triển khai thành lập các CCN mà không phải chờ đợi quy hoạch tỉnh, tránh chờ đợi lâu cho các nhà đầu tư.