Chỉ số IIP 8 tháng đầu năm tăng 8,5%, công nghiệp Việt Nam bứt phá

Công nghiệp bứt phá, nền tảng vĩ mô vững vàng

Bức tranh kinh tế thế giới vẫn tiếp tục đối mặt với nhiều thách thức phức tạp. Xung đột địa chính trị gia tăng đã buộc các cường quốc, đặc biệt là G7 và EU, gia tăng chi tiêu quốc phòng ở quy mô lớn, tác động không nhỏ tới dòng chảy thương mại - đầu tư. 

Theo Báo cáo của Viện Nghiên cứu Chiến lược, Chính sách Công Thương (Bộ Công Thương), trong bối cảnh kinh tế thế giới tiếp tục đối mặt với nhiều yếu tố phức tạp, việc Việt Nam duy trì được sự ổn định vĩ mô, bảo đảm các cân đối lớn và tiếp tục bứt phá ở nhiều lĩnh vực là một thành tựu đáng ghi nhận.

Số liệu của Tổng cục Thống kê cho thấy, tháng 8/2025, sản xuất công nghiệp tiếp tục duy trì đà tăng trưởng tích cực. Chỉ số sản xuất công nghiệp (IIP) ước tăng 2,2% so với tháng trước và tăng 8,9% so với cùng kỳ; trong đó, ngành chế biến, chế tạo tăng 9,5%, khai khoáng tăng 9,1%, sản xuất và phân phối điện tăng 6,1%, cung cấp nước và xử lý rác thải, nước thải tăng 2,4%. 

Tính chung 8 tháng, IIP toàn ngành tăng 8,5% so với cùng kỳ năm 2024, mức tăng 8,4%, khẳng định xu hướng phục hồi ổn định. Đáng chú ý, chế biến, chế tạo động lực then chốt, đạt mức tăng 10,0%; riêng khai khoáng giảm 1,1%, song mức giảm đã được thu hẹp so với cùng kỳ năm trước.

Nhiều ngành trọng điểm ghi nhận mức tăng trưởng ấn tượng, thể hiện sự chuyển dịch mạnh mẽ theo hướng sản xuất công nghệ cao và nâng cao giá trị gia tăng, sản xuất xe có động cơ tăng 27,4%; sản phẩm từ cao su và plastic tăng 17,5%; sản phẩm từ khoáng phi kim loại tăng 15,0%; dệt may tăng 13,9%; da giày tăng 13,4%; kim loại và sản phẩm từ kim loại tăng trên 10%. 

Bên cạnh đó, chế biến thực phẩm, chế biến gỗ, giấy, điện tử - máy tính đều đạt mức tăng từ 7 - 10%. Ở chiều ngược lại, một số ngành tăng thấp hoặc giảm như khai thác dầu thô và khí đốt, sản xuất đồ uống, phản ánh sự phân hóa trong cơ cấu sản xuất.

Trên bình diện quốc tế, các diễn biến như việc Fed hạ lãi suất, Hàn Quốc đàm phán hoán đổi tiền tệ với Mỹ hay việc RCEP xem xét mở rộng thành viên… được dự đoán sẽ có những tác động tích cực đến phát triển công nghiệp Việt Nam. 

Cụ thể, quyết định hạ lãi suất của Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed) được dự báo sẽ tạo điều kiện thuận lợi hơn về tài chính quốc tế, giúp doanh nghiệp công nghiệp dễ tiếp cận vốn, tái cấu trúc nợ và mở rộng đầu tư. Xu hướng nới lỏng này, cùng với khả năng gia tăng dòng vốn từ Hàn Quốc và các nước châu Á, góp phần hỗ trợ các ngành công nghiệp nền tảng như điện tử, gỗ, dệt may, hóa chất cơ bản.

Ở góc độ thị trường, việc RCEP xem xét mở rộng thành viên giúp Việt Nam có thêm lựa chọn nguyên liệu với giá cạnh tranh như vải và sợi từ Bangladesh, Sri Lanka. Bên cạnh đó, việc đẩy mạnh quan hệ với MERCOSUR mở ra dư địa xuất khẩu mới cho các ngành công nghiệp chủ lực, nhất là dệt may, điện tử, công nghệ. Với vai trò “cầu nối” khu vực, Việt Nam có cơ hội gia tăng vị thế như một trung tâm sản xuất và hậu cần chiến lược của châu Á - Thái Bình Dương.

Chính sách mới trợ lực cho công nghiệp Việt Nam

Cùng với sự khởi sắc của sản xuất, loạt chính sách kinh tế mới có hiệu lực từ tháng 8/2025 đang tạo trợ lực mạnh mẽ cho tăng trưởng công nghiệp Việt Nam. Trong đó, nổi bật là Nghị định số 205/2025/NĐ-CP về phát triển công nghiệp hỗ trợ có hiệu lực từ ngày 1/9, kỳ vọng thúc đẩy các ngành công nghiệp nền tảng.

Nghị định 210/2025/NĐ-CP cho phép góp vốn bằng quyền sở hữu trí tuệ, công nghệ, bí quyết kỹ thuật vào Quỹ đầu tư khởi nghiệp sáng tạo, mở thêm kênh huy động vốn cho doanh nghiệp đổi mới sáng tạo. Bên cạnh đó, các nghị quyết của Bộ Chính trị ban hành trong tháng 8 đã định hình những trụ cột chiến lược như, Nghị quyết 70 về bảo đảm an ninh năng lượng quốc gia gắn với mục tiêu Net Zero 2050. Đây không chỉ là những chính sách trước mắt, mà còn là nền tảng cho phát triển bền vững trong dài hạn, củng cố sức mạnh tổng hợp của nền kinh tế.

Theo Viện Nghiên cứu Chiến lược, Chính sách Công Thương, để duy trì đà tăng trưởng công nghiệp trong những tháng cuối năm, cần đồng thời thực hiện nhiều giải pháp. 

Về phía Nhà nước, ưu tiên trước hết là cải cách thủ tục hành chính, đẩy nhanh tiến độ hoàn thuế VAT cho doanh nghiệp xuất khẩu, tạo điều kiện tiếp cận vốn tín dụng, đồng thời phát triển hạ tầng logistics và công nghiệp hỗ trợ. Bên cạnh đó, cần triển khai hiệu quả các chương trình xúc tiến thương mại, mở rộng thị trường, đàm phán sớm kết thúc FTA với MERCOSUR và GCC, hỗ trợ doanh nghiệp khai thác cơ hội mới từ các hiệp định thương mại.

Về phía doanh nghiệp, yêu cầu cấp bách là nâng cao năng lực quản trị, ứng dụng công nghệ và tự động hóa, xanh hóa quy trình sản xuất để đáp ứng các tiêu chuẩn quốc tế như EUDR. Đây là giải pháp để vượt qua áp lực lạm phát hay dịch chuyển dòng vốn đầu tư toàn cầu ra khỏi các thị trường mới nổi hiện nay, cũng là cách thức để vượt qua thử thách tiềm tàng về bất ổn địa chính trị, biến đổi khí hậu và tranh thủ xu hướng tiêu dùng xanh - sạch trên thế giới. 

Doanh nghiệp cũng cần linh hoạt hơn trong chiến lược sản xuất, chuyển dịch sang các sản phẩm có giá trị gia tăng cao, chú trọng xây dựng thương hiệu, đồng thời đa dạng hóa thị trường xuất khẩu để giảm phụ thuộc vào một số thị trường truyền thống.

Trong bối cảnh kinh tế toàn cầu còn nhiều bất định, việc duy trì được nhịp tăng trưởng ổn định không chỉ khẳng định vị thế của Việt Nam trên bản đồ kinh tế thế giới, mà còn tạo niềm tin vững chắc để đất nước bước vào giai đoạn nước rút cuối năm 2025 với tâm thế chủ động, tự tin và bền bỉ hơn.