Chấm dứt độc quyền vàng miếng: Bước đột phá sau gần 30 năm nghiên cứu

Chính phủ vừa ban hành Nghị định số 232 ngày 26/8/2025 sửa đổi bổ sung một số điều của Nghị định số 24 của Chính phủ về quản lý hoạt động kinh doanh vàng.

Nghị định 232 đã bãi bỏ Khoản 3 Điều 4 của Nghị định 24, xóa bỏ cơ chế Nhà nước độc quyền sản xuất vàng miếng, xuất khẩu vàng nguyên liệu và nhập khẩu vàng nguyên liệu để sản xuất vàng miếng.

Việc chấm dứt độc quyền sản xuất vàng miếng được kỳ vọng tạo ra cạnh tranh lành mạnh, đưa giá vàng trong nước sát với giá quốc tế, đồng thời tăng tính minh bạch và hội nhập toàn cầu.

Theo PGS-TS. Nguyễn Thường Lạng (ĐH Kinh tế Quốc dân), trước đây cơ chế độc quyền khiến giá vàng nội địa thường chênh lệch so với thế giới. Khi thị trường mở cửa, nhiều chủ thể được tham gia sẽ thúc đẩy cạnh tranh, giúp giá ổn định và hạn chế tình trạng “vàng hóa” nền kinh tế.

Tuy nhiên, nguy cơ vàng giả và vàng kém chất lượng cũng gia tăng. Để khắc phục, cần có bộ tiêu chuẩn vàng thống nhất, cơ chế giám sát chặt chẽ và chế tài xử phạt nghiêm khắc, nhằm bảo đảm môi trường kinh doanh minh bạch.

Về giá cả, việc nhập khẩu vàng sẽ dễ dàng hơn, giúp giảm áp lực chênh lệch và ổn định thị trường, dù vẫn chịu ảnh hưởng từ biến động quốc tế. Trong cơ chế mới, cả doanh nghiệp Nhà nước và tư nhân đều có cơ hội phát triển; ai làm ăn chuẩn mực, giữ chữ tín sẽ được người tiêu dùng lựa chọn, ngược lại sẽ bị đào thải.

Đây là bước đi mang tính đột phá sau gần 30 năm nghiên cứu. Nhà nước vẫn giữ vai trò điều hành gián tiếp: kiểm soát dòng tiền, giám sát chất lượng và ngăn chặn gian lận. Người dân vì thế sẽ được mua vàng với giá sát thực tế, công bằng hơn, trong khi thị trường tiến tới vận hành minh bạch và bền vững.