Cái bắt tay tạo lập trật tự năng lượng toàn cầu mới

Theo giới chuyên gia, năm 2023 có lẽ được ghi nhớ là năm khởi đầu cho trật tự năng lượng thế giới mới, hình thành bởi liên minh Trung Quốc và Trung Đông.
Nỗi lo dư cung vẫn chi phối thị trường năng lượng toàn cầu Dự báo nhu cầu năng lượng toàn cầu tăng đẩy giá dầu đảo chiều đi lên

Petroyuan đang dần thay thế petrodollars?

Trong báo cáo phân tích thị trường dầu của Ngân hàng Credit Suisse, chuyên gia phân tích nổi tiếng Zoltan Pozsar lưu ý Trung Quốc đã và đang mua rất nhiều dầu mỏ và khí đốt tự nhiên hóa lỏng từ Iran, Venezuela, Nga và một số nước thuộc khu vực của châu Phi, bằng đồng tiền riêng của nước này. Gần đây nhất, tháng 12/2022, Chủ tịch Tập Cận Bình đã có cuộc gặp với các nhà lãnh đạo Hội đồng Hợp tác vùng Vịnh (GCC) và Saudi Arabia. Sự kiện này đánh dấu sự ra đời của một cách thức giao dịch mới gọi là “petroyuan” (giá dầu tính bằng đồng Nhân dân tệ - NDT).

Một cơ sở khai thác dầu của Iran trên đảo Khark ở ngoài khơi Vùng Vịnh.
Một cơ sở khai thác dầu của Iran trên đảo Khark ở ngoài khơi Vùng Vịnh.

Chuyên gia Pozsar cho rằng, “Trung Quốc muốn viết lại các quy tắc của thị trường năng lượng toàn cầu, như một phần trong nỗ lực lớn hơn nhằm hạ nhiệt hiện tượng đô la hóa ở nhóm các quốc gia gồm Brazil, Nga, Ấn Độ và Trung Quốc, cũng như tại nhiều khu vực khác của thế giới. Lý do, theo vị chuyên gia, đó là Bắc Kinh nhận thấy dự trữ ngoại hối bằng đồng USD đã được “vũ khí hóa”, trở thành công cụ hữu hiệu để các quốc gia phương Tây “trừng phạt” Nga, liên quan tới cuộc xung đột Nga-Ukraine. Trung Quốc hướng mục tiêu thúc đẩy các giao dịch mua bán dầu được thanh toán bằng đồng NDT trên Sàn giao dịch dầu mỏ và khí đốt tự nhiên Thượng Hải sớm nhất là vào năm 2025. Động thái này sẽ đánh dấu một sự thay đổi lớn trong nền thương mại năng lượng toàn cầu.

Mặc dù điều này không làm cho đồng NDT có thể thay thế đồng USD và trở thành một loại tiền tệ dự trữ trên phạm vi toàn cầu, nhưng giao dịch dầu mỏ vẫn có ý nghĩa kinh tế và tài chính quan trọng đối với các nhà hoạch định chính sách và giới đầu tư. Trước hết, triển vọng về năng lượng giá rẻ đã thu hút các doanh nghiệp công nghiệp phương Tây đến với Trung Quốc. Điều này được thể hiện qua động thái gần đây của tập đoàn BASF (Đức). Tập đoàn này đã thu hẹp quy mô nhà máy chính của họ ở thành phố Ludwigshafen (Đức) và chuyển hoạt động hóa chất sang Trạm Giang (Trung Quốc). Đây có thể là khởi đầu của hiện tượng mà chuyên gia Zoltan Pozsar gọi là xu hướng “từ trang trại đến bàn ăn”, trong đó Trung Quốc cố gắng thu được nhiều sản phẩm giá trị gia tăng hơn tại địa phương, sử dụng năng lượng giá rẻ làm mồi nhử.

Thật vậy, một số nhà sản xuất châu Âu trước đây cũng đã quyết định mở rộng hoạt động sản xuất ở Mỹ vì chi phí năng lượng tại đó thấp hơn châu Âu. Nhưng cần lưu ý rằng chính trị dầu mỏ luôn đi kèm với rủi ro tài chính. Vào cuối thập niên 1970, các quốc gia sở hữu dầu mỏ dồi dào đã tìm cách quay vòng “petrodollars” (đô la dầu mỏ, theo nghĩa rộng là số tiền USD mà các nước xuất khẩu dầu mỏ thu được nhờ xuất khẩu dầu mỏ) vào các thị trường mới nổi như Mexico, Brazil, Argentina, Thổ Nhĩ Kỳ và các quốc gia khác, thông qua các ngân hàng thương mại Mỹ. Chính hiện tượng này đã dẫn đến một số cuộc khủng hoảng nợ ở các thị trường mới nổi.

“Petrodollars” cũng thúc đẩy việc tạo ra một nền kinh tế mang tính đầu cơ, dựa vào nợ nhiều hơn ở Mỹ, khi các ngân hàng tuôn ra lượng tiền mặt để tạo ra tất cả các loại “đổi mới” tài chính mới và một dòng vốn nước ngoài đủ lớn, cho phép Mỹ duy trì mức thâm hụt cao hơn. Xu hướng đó giờ đây bắt đầu “đảo chiều”. Số lượng nhà đầu tư nước ngoài mua Trái phiếu Kho bạc Mỹ ngày một ít hơn.

Nếu “petroyuan” cất cánh, đây sẽ là “mồi” tiếp thêm “lửa” cho quá trình phi đô la hóa. Trung Quốc kiểm soát nhiều dự trữ năng lượng hơn và lượng dự trữ này có thể là một nhân tố mới quan trọng góp phần vào lạm phát ở phương Tây. Đó là một vấn đề “cháy chậm”, nhưng có lẽ không chậm như suy tính của một số chuyên gia và các nước tham gia vào thị trường dầu mỏ toàn cầu. Kết thúc bài viết, tác giả nhấn mạnh sự trỗi dậy của “petroyuan” sẽ là động lực để cả Mỹ và châu Âu tránh xa nhiên liệu hóa thạch, càng nhanh càng tốt.

Chiến thắng lớn của Trung Đông

Trong khi đó, đối với Trung Đông, khu vực này được đánh giá là “một bên chiến thắng lớn trong việc thay thế nguyên liệu của Nga ở châu Âu và sau đó hưởng lợi nhiều hơn bằng cách nhập khẩu nguyên liệu của Nga”. Hay nói cách khác, Trung Đông sẽ củng cố vị thế của mình trên thị trường năng lượng châu Âu khi lệnh cấm đối với dầu diesel và các sản phẩm dầu mỏ của Liên minh châu Âu (EU) với Nga có hiệu lực vào ngày 5/2 tới, được hỗ trợ bởi các nhà máy lọc dầu mới với vị trí địa lý thuận lợi.

Các quốc gia vùng Vịnh đã đổi chỗ với Nga trên thị trường dầu thô, chuyển hướng bán hàng sang châu Âu, trong khi Moscow tập trung vào các khách hàng truyền thống của họ ở châu Á với mức giá chiết khấu. Xuất khẩu dầu thô của vùng Vịnh, cùng với các sản phẩm tinh chế như dầu diesel, dầu nhiên liệu và nhiên liệu máy bay sang châu Âu đã tăng mạnh vào đầu năm 2023, khi EU tìm kiếm các nhà cung cấp mới.

Trong 12 ngày đầu năm 2023, UAE đã xuất khẩu 133.000 thùng dầu/ngày và các sản phẩm liên quan sang châu Âu, phá kỷ lục hàng tháng cho tháng 1 kể từ năm 2017, theo dữ liệu được chia sẻ bởi Kpler, một công ty theo dõi vận chuyển xăng dầu. Xuất khẩu 282.000 thùng/ngày của Saudi Arabia trong cùng khoảng thời gian đã vượt qua toàn bộ mức của tháng 1 kể từ năm 2019. Bên cạnh đó, lệnh cấm dầu diesel cũng được đưa ra vào một thời điểm “tình cờ” đối với các quốc gia vùng Vịnh, khi họ chuẩn bị tung ra một loạt các nhà máy lọc dầu lớn mới.

Ông Ed Morse, người đứng đầu bộ phận nghiên cứu hàng hóa toàn cầu thuộc Ngân hàng Citigroup cho biết, Kuwait đặc biệt thuận lợi để tận dụng các lệnh cấm. Tiểu vương quốc này đang tăng cường sản xuất tại nhà máy lọc dầu al-Zour mới - một trong những nhà máy lọc dầu lớn nhất thế giới - có khả năng xử lý 615.000 thùng dầu thô mỗi ngày khi hoạt động hết công suất. Vào tháng 11 năm ngoái, Kuwait đã xuất khẩu lô nhiên liệu máy bay đầu tiên từ địa điểm này. Doanh số bán dầu diesel của Kuwait sang châu Âu trong 12 ngày đầu tháng 1 cho thấy các nhà sản xuất Vùng Vịnh đã tận dụng sự gián đoạn trên thị trường năng lượng toàn cầu để thúc đẩy xuất khẩu như thế nào.

Mặt khác, Trung Đông cũng có thể mua các sản phẩm dầu của Nga với giá rẻ và tái xuất chúng. Mùa Hè vừa qua, Saudi Arabia đã tích cực mua dầu nhiên liệu giá rẻ của Nga, sau đó cho phép dầu thô mà vương quốc này thường sử dụng cho nhu cầu trong nước - như chạy máy điều hòa không khí - được xuất khẩu ra nước ngoài với giá cao hơn. Ai Cập, một nhà sản xuất năng lượng nhỏ hơn so với Saudi Arabia, cũng đã tham gia vào cuộc chơi. Cairo đã nhập khẩu nhiên liệu và dầu đốt của Nga ở mức kỷ lục vào năm ngoái, tái xuất khẩu phần lớn sang Saudi Arabia, nhưng cũng dành cho tiêu dùng ở trong nước để giải phóng khí đốt tự nhiên cho xuất khẩu.

Tuy nhiên, bất chấp sự gia tăng nguồn cung mới từ Trung Đông, các nhà phân tích cảnh báo châu Âu sẽ phải tìm đến các nhà cung cấp nhiên liệu khác, như Mỹ và Ấn Độ, để lấp đầy “khoảng trống” do Nga để lại.

Theo Công an Nhân dân

Tin mới cập nhật

Nóng: Bộ GD và ĐT “chốt” phương án thi tốt nghiệp THPT 4 môn từ năm 2025

Nóng: Bộ GD và ĐT “chốt” phương án thi tốt nghiệp THPT 4 môn từ năm 2025

Phương án thi tốt nghiệp THPT từ năm 2025 là thi bắt buộc Toán, Văn và 2 môn tự chọn đã được Bộ Giáo dục và Đào tạo công bố chiều nay 29/11.
Thanh Hóa xem xét thu hồi dự án khu công nghiệp rộng 286ha của Tập đoàn FLC

Thanh Hóa xem xét thu hồi dự án khu công nghiệp rộng 286ha của Tập đoàn FLC

Dự án Khu công nghiệp Hoàng Long của FLC được khởi công từ cuối tháng 9/2015 với diện tích khoảng 286ha, tổng vốn đầu tư hơn 2.300 tỷ đồng.
Dấu ấn cố "nhạc trưởng" 65 tuổi của tập đoàn tài chính Sumitomo Mitsui

Dấu ấn cố "nhạc trưởng" 65 tuổi của tập đoàn tài chính Sumitomo Mitsui

Ông Jun Ohta, CEO của tập đoàn Sumitomo Mitsui Financial Group đã qua đời ở tuổi 65 vì bệnh nan y, để lại nhiều tiếc thương cho gia đình, đồng nghiệp, đối tác.
Một số chính sách mới về kinh tế có hiệu lực từ tháng 12 tới

Một số chính sách mới về kinh tế có hiệu lực từ tháng 12 tới

Một số chính sách pháp luật mới sẽ được áp dụng trong tháng 12 như quy định chuyển nhượng phần vốn góp của ngân hàng liên doanh...
Đại biểu Quốc hội: Quy định cấm lái xe khi có nồng độ cồn là phù hợp

Đại biểu Quốc hội: Quy định cấm lái xe khi có nồng độ cồn là phù hợp

Nhiều đại biểu Quốc hội đồng tình xử lý nghiêm vi phạm nồng độ cồn khi lái xe và cho rằng quy định cấm lái xe khi có nồng độ cồn là hoàn toàn phù hợp.
Không chấp nhận “sống chung” với tình trạng lái xe khi đã uống rượu, bia

Không chấp nhận “sống chung” với tình trạng lái xe khi đã uống rượu, bia

Việc quy định nồng độ cồn bằng 0 trong điều khiển xe tại dự án Luật Trật tự, an toàn giao thông đường bộ nhận được sự đồng thuận cao của dư luận.
Đấu giá tấm thực đơn trăm tuổi trên tàu Titanic, ngỡ ngàng với trải nghiệm xa hoa của giới thượng lưu

Đấu giá tấm thực đơn trăm tuổi trên tàu Titanic, ngỡ ngàng với trải nghiệm xa hoa của giới thượng lưu

Trong suốt 100 năm qua, đây là tờ thực đơn bữa tối trên khoang hạng nhất tàu Titanic duy nhất được tìm thấy, trục vớt lên từ biển sâu.
Tiêu điểm kinh tế tuần qua: "Nóng" tình trạng thao túng, sở hữu chéo ngân hàng

Tiêu điểm kinh tế tuần qua: "Nóng" tình trạng thao túng, sở hữu chéo ngân hàng

Khách hàng lo lắng đối với khoản tiền gửi trong ngân hàng SCB; Tình trạng thao túng tổ chức tín dụng, sở hữu chéo,… là những tin đáng chú ý trong tuần qua.
Thủ tướng Chính phủ Phạm Minh Chính dự chương trình Dấu ấn Techfest 2023

Thủ tướng Chính phủ Phạm Minh Chính dự chương trình Dấu ấn Techfest 2023

Ngày hội Khởi nghiệp đổi mới sáng tạo quốc gia, Tuần lễ Đổi mới sáng tạo khởi nghiệp TP. Hồ Chí Minh 2023, tạo ra một hệ sinh thái đổi mới sáng tạo mở.
Dự án Artemis: Các bên ngồi lại cùng bàn giải pháp tháo gỡ vướng mắc

Dự án Artemis: Các bên ngồi lại cùng bàn giải pháp tháo gỡ vướng mắc

Chủ đầu tự Dự án Artemis (quận Thanh Xuân, TP. Hà Nội) cùng các bên liên quan đã và đang bàn giải pháp để tháo gỡ vướng mắc liên quan tới phí gửi xe.

Tin khác

Động lực để kinh tế Việt Nam phục hồi mạnh hơn trong năm 2024

Động lực để kinh tế Việt Nam phục hồi mạnh hơn trong năm 2024

Chính sách tài khóa mở rộng, lãi suất cho vay thấp hơn, sản xuất phục hồi... là những động lực tăng trưởng chính của kinh tế Việt Nam trong năm 2024.
Số đông người tiêu dùng Việt Nam đang cẩn trọng hơn

Số đông người tiêu dùng Việt Nam đang cẩn trọng hơn

Trong khi doanh nghiệp đang có xu hướng gặp nhiều khó khăn về kinh doanh thì người tiêu dùng lại càng lúc càng cẩn trọng hơn trong hành vi.
Thành lập Ban chỉ đạo các công trình trọng điểm ngành năng lượng

Thành lập Ban chỉ đạo các công trình trọng điểm ngành năng lượng

Thủ tướng Chính phủ Phạm Minh Chính vừa ký Quyết định 1447/QĐ-TTg ngày 22/11/2023 thành lập Ban Chỉ đạo Nhà nước các chương trình, công trình, dự án quan trọng quốc gia, trọng điểm ngành năng lượng.
Mỹ: Mùa Black Friday diễn ra sớm do các nhà bán lẻ thay đổi chiến lược

Mỹ: Mùa Black Friday diễn ra sớm do các nhà bán lẻ thay đổi chiến lược

Ngày hội mua sắm Black Friday hằng năm tại Mỹ là ngày Thứ Sáu của tuần thứ 4 tháng 11.
TP. Hồ Chí Minh: Trên 61.000 doanh nghiệp

TP. Hồ Chí Minh: Trên 61.000 doanh nghiệp 'nối gót' rời thị trường, thu tiền sử dụng đất giảm 60%

Doanh nghiệp "rơi rụng" khiến tổng số doanh nghiệp đang hoạt động trên địa bàn TP. HCM giảm đáng kể, thấp hơn 14% so với cùng kỳ năm ngoái, đạt 275.700 đơn vị.
Bị can Trương Huệ Vân - cháu gái bà Trương Mỹ Lan giữ vai trò thế nào trong vụ Vạn Thịnh Phát?

Bị can Trương Huệ Vân - cháu gái bà Trương Mỹ Lan giữ vai trò thế nào trong vụ Vạn Thịnh Phát?

Với những người chưa biết về bà Trương Huệ Vân, không chỉ là cháu gái ruột của bà Trương Mỹ Lan, đồng thời cũng là vợ của ca sĩ, nhạc sĩ nổi tiếng Thanh Bùi.
PGS.TS Ngô Trí Long: Nghị định mới về kinh doanh xăng dầu giúp thị trường minh bạch, cạnh tranh

PGS.TS Ngô Trí Long: Nghị định mới về kinh doanh xăng dầu giúp thị trường minh bạch, cạnh tranh

Chuyên gia Ngô Trí Long cho rằng điểm mới của Nghị định 80/2023 sẽ giúp thị trường xăng dầu minh bạch, cạnh tranh, hạn chế rủi ro và hướng đến hiệu quả lâu dài.
Vĩnh Phúc: Danh tính 5 chủ doanh nghiệp bị hoãn xuất cảnh vì nợ thuế

Vĩnh Phúc: Danh tính 5 chủ doanh nghiệp bị hoãn xuất cảnh vì nợ thuế

Tạm hoãn xuất cảnh là một trong những biện pháp nhằm buộc các trường hợp cá nhân liên quan, nghiêm túc chấp hành việc thực hiện nghĩa vụ thuế đối với Nhà nước.
Thỏa thuận xanh EU: Vượt qua thách thức là cơ hội rộng mở cho các doanh nghiệp Việt Nam

Thỏa thuận xanh EU: Vượt qua thách thức là cơ hội rộng mở cho các doanh nghiệp Việt Nam

Nếu tìm hiểu và tuân thủ thỏa thuận xanh EU chắc chắn các doanh nghiệp Việt Nam sẽ vượt qua nhiều khó khăn, tìm được cơ hội “vàng” trong xuất khẩu.
Phát triển thị trường khí thiên nhiên hóa lỏng (LNG): Mỏ vàng đang được…đánh thức

Phát triển thị trường khí thiên nhiên hóa lỏng (LNG): Mỏ vàng đang được…đánh thức

Trong bối cảnh nguồn cung nhiên liệu đang ngày càng khó khăn, chuyến tàu lịch sử LNG đầu tiên cập bến Thị Vải đã mở ra nhiều cơ hội cho phát triển năng lượng.
Xem thêm

Đọc nhiều

[TRỰC TIẾP] Tọa đàm Góp ý Dự thảo Nghị định hướng dẫn Luật Bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng

[TRỰC TIẾP] Tọa đàm Góp ý Dự thảo Nghị định hướng dẫn Luật Bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng

Tọa đàm trực tuyến với chủ đề “Góp ý Dự thảo Nghị định hướng dẫn Luật bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng” bắt đầu lúc 10h ngày 24/11/2023 tại Báo Công Thương.
Có nên sử dụng gạo lứt thay hoàn toàn gạo trắng?

Có nên sử dụng gạo lứt thay hoàn toàn gạo trắng?

Gạo lứt và gạo trắng là hai loại gạo phổ biến, được tiêu thụ nhiều nhất, đặc biệt là ở khu vực châu Á.
Bộ Công an: Xử lý vi phạm nồng độ cồn không ngoại lệ, không vùng cấm

Bộ Công an: Xử lý vi phạm nồng độ cồn không ngoại lệ, không vùng cấm

Đại diện Cục Cảnh sát giao thông khẳng định xử lý vi phạm nồng độ cồn không có vùng cấm, không ngoại lệ, không ngày nghỉ và "đi vào bữa cơm của mỗi gia đình".
Nhịp cầu Công Thương ngày 28/11: Phản ánh liên quan Bệnh viện Đa khoa Xanh Pôn, Công ty HTV – TMS

Nhịp cầu Công Thương ngày 28/11: Phản ánh liên quan Bệnh viện Đa khoa Xanh Pôn, Công ty HTV – TMS

Nhịp cầu Công Thương ngày 28/11 nhận phản ánh liên quan đến Bệnh viện Đa khoa Xanh Pôn, công ty HTV – TMS và nhiều đơn vị khác.
Giá tiêu hôm nay 28/11/2023: Đồng loạt tăng từ 500 - 1.000 đồng/kg

Giá tiêu hôm nay 28/11/2023: Đồng loạt tăng từ 500 - 1.000 đồng/kg

Cập nhật giá tiêu hôm nay ngày 28/11/2023, giá tiêu Đắk Lắk, Gia Lai, giá tiêu Bà Rịa - Vũng Tàu hôm nay tăng hay giảm; giá tiêu mới nhất ngày 28/11 thế nào?
Giá xăng dầu hôm nay ngày 24/11/2023: Tiếp đà giảm giá

Giá xăng dầu hôm nay ngày 24/11/2023: Tiếp đà giảm giá

Giá xăng dầu hôm nay ngày 24/11/2023 tiếp tục đà giảm. Giá dầu WTI, giá dầu Brent giảm gần 1% và giá xăng dầu trong nước áp dụng theo phiên điều chỉnh mới nhất.
Ngẫm chuyện thương mại điện tử từ việc chậm chân trong giao hàng chặng cuối

Ngẫm chuyện thương mại điện tử từ việc chậm chân trong giao hàng chặng cuối

Thương mại điện tử của Việt Nam phát triển nhanh nhưng việc “chậm chân” trong giao hàng chặng cuối đang là cái “gót chân Achilles".
Giá xăng dầu hôm nay ngày 29/11/2023: Giá dầu thế giới tăng vọt

Giá xăng dầu hôm nay ngày 29/11/2023: Giá dầu thế giới tăng vọt

Giá xăng dầu hôm nay ngày 29/11/2023 bất ngờ tăng vọt, trong đó giá dầu Brent vượt mốc 80 USD/thùng và giá dầu WTI đạt trên mức 76 USD/thùng.
Giá gạo Việt lập đỉnh mới, nguồn cung toàn cầu giảm mạnh

Giá gạo Việt lập đỉnh mới, nguồn cung toàn cầu giảm mạnh

Giá gạo 5% tấm xuất khẩu của Việt Nam tiếp tục tăng, thiết lập đỉnh mới 663 USD/tấn.
Câu chuyện nồng độ cồn: Từ quy định đến xây dựng ý thức công dân

Câu chuyện nồng độ cồn: Từ quy định đến xây dựng ý thức công dân

Câu chuyện về luật hóa quy định nồng độ cồn bằng 0 khi tham gia giao thông đang thu hút sự quan tâm của dư luận nhưng phía sau đó còn là cả câu chuyện lớn hơn.
Phiên bản di động