Bảo hiểm hưu trí tự nguyện: Hỗ trợ đắc lực cho bảo hiểm xã hội bắt buộc

Tỷ lệ dân số đến tuổi nghỉ hưu đang ngày càng tăng

Cả nước hiện có khoảng 11 triệu người già hết tuổi lao động, trong số đó chỉ có 2,3 triệu người được hưởng lương hưu từ Quỹ Bảo hiểm xã hội. Từ năm 2007 đến nay, Chính phủ ít nhất đã 6 lần điều chỉnh tăng lương hưu (tăng 26%/năm), nhưng mức lương hưu bình quân tính theo đầu người hiện nay vẫn thấp mới đạt khoảng 3 triệu đồng/người/tháng. Trong khi đó, Quỹ Bảo hiểm xã hội cùng giai đoạn cũng chỉ tăng được khoảng 10%/năm, đang mất cân đối thu chi nghiêm trọng và rất có thể mất khả năng chi trả vào năm 2023.

Quốc hội đang thảo luận, cân nhắc các giải pháp để cứu Quỹ Bảo hiểm xã hội tránh bị đổ vỡ (sửa Luật Bảo hiểm xã hội). Các giải pháp cứu Quỹ Bảo hiểm xã hội nếu được Quốc hội sớm thông qua thì cũng cần phải có thời gian để triển khai. Tuy nhiên, từ tháng 8/2013, bảo hiểm hưu trí tự nguyện đã được triển khai và được coi là một trong những giải pháp quan trọng, kịp thời góp phần làm giảm gánh nặng cho Quỹ Bảo hiểm xã hội, tăng cường an sinh xã hội cho người dân.

Tại hội thảo bàn về bảo hiểm hưu trí tự nguyện diễn ra ở Hà Nội cuối tuần qua, ông Vũ Xuân Tiền, Trưởng ban Phản biện chính sách Hội Quản trị các nhà doanh nghiệp Việt Nam cho rằng: Bảo hiểm xã hội bắt buộc là một chính sách an sinh xã hội do Nhà nước bảo lãnh thực hiện, nhưng hạn chế của nó là đối tượng được tham gia hẹp (phải có hợp đồng làm việc), thủ tục còn nhiêu khê, phiền hà, người tham gia ở thế yếu (vì bắt buộc nên người tham gia phải đến xin nộp bảo hiểm), mức lương hưu được hưởng của người lao động khi đến tuổi nghỉ hưu còn thấp...

Trong khi đó, bảo hiểm hưu trí tự nguyện ngoài góp phần bổ sung thêm nguồn quỹ hưu trí quốc gia… thì loại hình này còn tạo điều kiện cho mọi người dân đều có thể tham gia, giúp họ có thêm một nguồn thu nhập ổn định khi đến tuổi về hưu, không phải chịu thủ tục nhiêu khê, không bắt buộc, có thể chuyển sở hữu cho người kế thừa, giảm bớt gánh nặng nuôi dưỡng cho con cái khi về già, khi mất vẫn một có khoản tiền nhất định để lo mai táng hay các công việc hậu sự khác...

Với các doanh nghiệp bảo hiểm thì bảo hiểm hưu trí tự nguyện là một cơ hội tốt để đa dạng hóa hoạt động, làm phong phú thêm sản phẩm. Với doanh nghiệp sử dụng lao động thì lợi ích lâu dài có thể mang lại cho họ khi tham gia đóng bảo hiểm hưu trí tự nguyện cho người lao động là biện pháp quan trọng để tuyển dụng và giữ chân nhân tài, bởi cạnh tranh trên thị trường lao động đang ngày càng khốc liệt, nhất là việc thu hút lao động có trình độ quản lý.

Khung pháp lý cho hoạt động bảo hiểm hưu trí tự nguyện đã được đưa vào Luật Kinh doanh bảo hiểm và Chính phủ đã có nghị định, Bộ Tài chính đã có thông tư 115/2013/TT-BTC hướng dẫn. Song đây là một sản phẩm mới, để phát triển phổ biến thì các doanh nghiệp bảo hiểm cần phải tuyên truyền sâu rộng hơn đến người lao động về tính ưu việt của bảo hiểm hưu trí tự nguyện; quá trình triển khai sản phẩm này tới người lao động (khách hàng) cần xây dựng nội dung hợp đồng bảo hiểm ngắn gọn, minh bạch, dễ hiểu…

Về phía người lao động cần tiết kiệm chi tiêu để cố gắng tham gia bảo hiểm hưu trí tự nguyện (mức tham gia theo nhu cầu). Các doanh nghiệp sử dụng lao động cần cải tiến quy trình quản lý, công nghệ, giảm chi phi kinh doanh… qua đó tạo nguồn kinh phí để đóng bảo hiểm hưu trí tự nguyện cho người lao động. Nhà nước cần có thêm hành lang pháp lý phù hợp, bổ sung các cơ chế hữu hiệu bảo vệ quyền lợi cho người tham gia bảo hiểm hưu trí tự nguyện./.

Lan Ngọc