Ba Lan siết quy định ghi nhãn thực phẩm với nhóm rau quả, mật ong

Ông Nguyễn Sơn, Tham tán thương mại, Thương vụ Việt Nam tại Ba Lan cho biết, từ ngày 17/2/2026, Ba Lan sẽ áp dụng một số quy định mới về ghi nhãn thực phẩm lên một số mặt hàng gồm rau quả, mật ong, nước trái cây và mứt.

Đây là thông báo mới nhất của Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn Ba Lan. Các quy định này được ban hành để thực hiện Chỉ thị EU 2024/1438 ngày 14/5/2024 của Nghị viện và Hội đồng châu Âu với mục tiêu xuyên suốt là nâng cao tính minh bạch thông tin sản phẩm, giúp người tiêu dùng EU có đầy đủ cơ sở nhận diện, so sánh và lựa chọn hàng hóa.

Điểm đáng chú ý đầu tiên là yêu cầu đối với các sản phẩm mứt, đồ ngâm, thạch, mứt cam, mứt mận, hạt dẻ xay nhuyễn. Theo Quy định số 991 ngày 22/7/2025 của Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn Ba Lan, các sản phẩm này phải đáp ứng các yêu cầu chi tiết về chất lượng thương mại, đồng thời bắt buộc ghi rõ hàm lượng trái cây trong sản phẩm trên nhãn. Quy định này trực tiếp tác động đến cách doanh nghiệp xây dựng thông tin bao bì, bởi hàm lượng trái cây không còn là yếu tố “mô tả mềm”, mà trở thành tiêu chí bắt buộc, có tính pháp lý rõ ràng trong quá trình lưu thông hàng hóa.

Không dừng lại ở đó, đối với các sản phẩm đóng gói được làm từ hai hoặc nhiều loại trái cây, quy định mới yêu cầu tên sản phẩm phải bao gồm danh sách các loại trái cây được sử dụng trong quá trình sản xuất, sắp xếp theo thứ tự giảm dần về tỷ lệ định lượng của nước ép hoặc phần nghiền nhuyễn.

Trường hợp nước ép trái cây hoặc nước cốt trái cây được làm từ ba loại trái cây trở lên, danh sách này có thể được thay thế bằng thuật ngữ “đa trái cây” hoặc một thuật ngữ tương đương, hoặc chỉ rõ số lượng trái cây được sử dụng. Cách tiếp cận này cho thấy xu hướng quản lý ngày càng đi sâu vào bản chất cấu thành sản phẩm, hạn chế tối đa việc sử dụng những tên gọi mang tính chung chung, dễ gây hiểu lầm cho người tiêu dùng.

Với mặt hàng mật ong, yêu cầu ghi nhãn được siết chặt hơn đáng kể. Cụ thể, nhãn sản phẩm phải thể hiện tên quốc gia xuất xứ nơi thu hoạch mật ong. Trong trường hợp mật ong có nguồn gốc từ nhiều quốc gia khác nhau, nhãn phải ghi rõ tên từng quốc gia xuất xứ kèm theo tỷ lệ phần trăm mật ong có nguồn gốc từ mỗi quốc gia. Đây là điểm thay đổi quan trọng, bởi xuất xứ không còn được thể hiện dưới dạng nhóm hay khu vực, mà được “định danh” cụ thể đến từng quốc gia, từng tỷ lệ, qua đó tăng mức độ minh bạch và truy xuất nguồn gốc của sản phẩm.

Đối với trái cây, rau và chuối tươi được bày bán chưa đóng gói tại Ba Lan, quy định mới yêu cầu phải trình bày đồ họa đại diện cho quốc kỳ của quốc gia xuất xứ. Việc sử dụng hình ảnh quốc kỳ không chỉ mang tính nhận diện trực quan, mà còn giúp người tiêu dùng dễ dàng xác định chính xác nguồn gốc xuất xứ của từng loại nông sản ngay tại điểm bán, đặc biệt trong bối cảnh các sản phẩm cùng chủng loại nhưng đến từ nhiều quốc gia khác nhau được bày bán song song.

Về thời điểm áp dụng, các quy định mới sẽ chính thức có hiệu lực từ ngày 17/02/2026. Riêng đối với quy định ghi nhãn mật ong, nước trái cây và mứt, thời điểm áp dụng sớm hơn, từ ngày 14/02/2026.

Tuy nhiên, Ba Lan cũng đưa ra cơ chế chuyển tiếp rõ ràng: các sản phẩm đã được đưa ra thị trường trước các mốc thời gian này và được ghi nhãn theo quy định hiện hành vẫn được phép lưu thông cho đến khi tiêu thụ hết. Quy định chuyển tiếp này nhằm tránh gây gián đoạn đột ngột cho chuỗi cung ứng và hoạt động kinh doanh của doanh nghiệp.

Đáng lưu ý, các quy định của Ba Lan được ban hành trên cơ sở cụ thể hóa quy định chung của Liên minh châu Âu. Do đó, dù nguyên tắc áp dụng mang tính thống nhất trong toàn EU, nhưng thời điểm và chi tiết thực thi tại từng quốc gia thành viên có thể không hoàn toàn giống nhau. Điều này đặt ra yêu cầu rất rõ ràng đối với các doanh nghiệp xuất khẩu nông sản, thực phẩm vào EU: không thể chỉ nắm quy định chung của EU, mà cần theo dõi sát sao quy định cụ thể của từng thị trường, từng quốc gia thành viên.

Thương vụ Việt Nam tại Ba Lan lưu ý, việc cập nhật kịp thời các quy định mới về ghi nhãn là yêu cầu tuân thủ pháp lý, đồng thời là yếu tố then chốt quyết định khả năng duy trì và mở rộng thị phần tại EU.