Xây dựng văn hóa doanh nghiệp: Trao cơ hội cho người trẻ phát huy năng lực

Đây là chia sẻ của TS. Võ Trí Thành, Viện trưởng Viện Chiến lược Thương hiệu và Cạnh tranh tại Diễn đàn Văn hoá Doanh nghiệp Việt Nam 2026 với chủ đề “Văn hoá doanh nghiệp – Nguồn lực nội sinh cho phát triển bền vững” vừa diễn ra tại Hà Nội.

Văn hóa quyết định cách doanh nghiệp vận hành

Theo TS. Võ Trí Thành, văn hóa doanh nghiệp không nằm ở khẩu hiệu hay các bản quy chế nội bộ, mà thể hiện trong chính cách tổ chức làm việc, ứng xử với khách hàng, đối tác và nhân viên. Nhắc lại câu nói quen thuộc “Văn hóa còn thì dân tộc còn”, ông cho rằng với doanh nghiệp cũng vậy: Văn hóa còn thì doanh nghiệp mới còn.

Trong quá trình chuyển đổi số, đầu tư công nghệ chỉ là một phần của bài toán. Doanh nghiệp có thể trang bị phần mềm, xây dựng các nền tảng dùng chung, nhưng nếu thiếu sự phối hợp, minh bạch và trách nhiệm thì hiệu quả mang lại sẽ không như kỳ vọng.

Ngược lại, khi quy trình được chuẩn hóa và thông tin được chia sẻ rõ ràng, công nghệ mới thực sự giúp doanh nghiệp giảm bớt cách làm việc tùy tiện, tăng cường phối hợp giữa các bộ phận và nâng cao hiệu quả quản lý.

Khi nói về văn hóa kinh doanh Việt Nam, TS. Võ Trí Thành cho rằng “sự tử tế” là giá trị cần được chú trọng hàng đầu. Theo ông, sự tử tế không nằm ở những lời nói xã giao hay khẩu hiệu, mà thể hiện qua những việc làm cụ thể: giữ đúng cam kết hợp đồng với đối tác, bảo đảm chất lượng sản phẩm, làm ăn minh bạch và có trách nhiệm với cộng đồng.

Trong thực tế, không ít doanh nghiệp vẫn đặt lợi ích trước mắt lên trên uy tín lâu dài. Vì vậy, việc xây dựng những tiêu chí, bộ chỉ số cụ thể để đánh giá văn hóa kinh doanh là điều rất cần thiết. Khi các chuẩn mực được thể hiện bằng hành vi cụ thể và có thể kiểm chứng, doanh nghiệp sẽ có thêm cơ sở vững chắc để tạo dựng niềm tin với khách hàng, đối tác và thị trường.

“Hiện tại đang thuộc về các bạn!”

Đặc biệt, theo TS. Võ Trí Thành, sự chuyển dịch của văn hóa doanh nghiệp cũng thể hiện rõ trong cách nhà quản lý làm việc với người trẻ. Khi Gen Z ngày càng tham gia sâu vào thị trường lao động, cách quản trị cũ đang đứng trước yêu cầu phải thay đổi.

TS. Võ Trí Thành cho rằng, người trẻ ngày nay quan tâm nhiều đến sự minh bạch, kết quả thực chất và cơ hội phát triển. Việc quản lý quá chi tiết, chú trọng kiểm soát giờ giấc hay can thiệp vào từng việc nhỏ có thể khiến họ khó phát huy năng lực. Thay vào đó, doanh nghiệp cần giao mục tiêu rõ ràng, trao quyền chủ động và phản hồi kịp thời. Thu nhập vẫn là yếu tố quan trọng, nhưng người trẻ cũng muốn được tin tưởng, được thử sức với những việc có giá trị thực chất để học hỏi, thay vì chỉ bị giao những công việc sự vụ lặt vặt.

Từ trải nghiệm của bản thân qua nhiều giai đoạn phát triển, TS. Võ Trí Thành nhắc lại câu nói mà thế hệ đi trước thường dành cho người trẻ: “Tương lai thuộc về các cháu”. Tuy nhiên, ông cho rằng nếu chỉ nói về tương lai xa xôi, người trẻ rất dễ rơi vào tâm thế thụ động chờ đợi.

Với mỗi doanh nghiệp, thay đổi văn hóa cũng bắt đầu từ những điều cụ thể như cách giữ cam kết với khách hàng, cách ứng xử với nhân viên và cách trao cơ hội cho người trẻ. Khi những giá trị đó được thực hiện trong công việc hằng ngày, văn hóa doanh nghiệp sẽ không còn là câu chuyện trên giấy mà trở thành một phần của năng lực cạnh tranh dài hạn.

TS. Võ Trí Thành lưu ý người lãnh đạo cần thấu hiểu hành vi, mong muốn của nhân sự trẻ, tạo cơ hội phù hợp để họ phát huy năng lực. Sự kết nối giữa yêu cầu công việc với cơ hội phát triển của người lao động giúp việc xây dựng văn hóa đi vào cách quản trị hàng ngày.