Vùng kinh tế trọng điểm phía Nam: Liên kết đầu tư phát triển giao thông

Cao tốc TP.HCM - Long Thành - Dầu Giây

Còn nhiều hạn chế

Vùng kinh tế trọng điểm phía Nam bao gồm 8 tỉnh, thành phố gồm: TP. Hồ Chí Minh (TP.HCM), Đồng Nai, Bà Rịa-Vũng Tàu, Bình Dương, Bình Phước, Tây Ninh, Long An, Tiền Giang. Mỗi năm, vùng đóng góp hơn 40% GDP, 40% giá trị kim ngạch xuất khẩu, 60% ngân sách quốc gia và là vùng thu hút hơn 50% tổng vốn đầu tư nước ngoài của cả nước.

Theo đánh giá của Bộ Giao thông Vận tải, việc phát triển hạ tầng giao thông trong vùng thời gian qua được chú trọng. Nhiều công trình hoàn thành đã kết nối liên vùng như các tuyến cao tốc TP.HCM - Long Thành - Dầu Giây, TP.HCM - Trung Lương; đang cải tạo nâng cấp sân bay Tân Sơn Nhất, đầu tư cảng Cái Mép - Thị Vải…. Những dự án này đã tác động rất lớn đến phát triển kinh tế vùng.

Tuy nhiên, vấn đề tồn tại lớn nhất của giao thông vùng hiện nay là việc kết nối giao thông chưa chặt chẽ, còn ách tắc, nhất là tại các cửa ngõ của TP.HCM, làm ảnh hưởng đến lưu thông hàng hóa xuất, nhập khẩu từ các tỉnh, thành. Dù hướng nối các tỉnh thành TP.HCM - Đồng Nai - Bà Rịa-Vũng Tàu qua đường cao tốc đã có nhưng tình trạng kẹt xe vẫn xảy ra.

Ông Nguyễn Thanh Tịnh, Phó chủ tịch Ủy ban Nhân dân tỉnh Bà Rịa-Vũng Tàu, cho biết: Lượng xe trên tuyến Vũng Tàu - TP.HCM rất đông. Dù có thêm đường cao tốc nhưng giao thông ở đây vẫn tắc nghẽn. Nếu các địa phương không cùng nhau giải quyết bài toán giao thông sẽ làm ảnh hưởng đến phát triển kinh tế, thu hút đầu tư.

Tuyến xe Metro số 1 (đoạn xa lộ Hà Nội - TP. HCM)

Tìm giải pháp kết nối giao thông và thu hút vốn đầu tư

Theo Chủ tịch Ủy ban Nhân dân TP.HCM Nguyễn Thành Phong, các địa phương cần đưa ra giải pháp kết nối giao thông. Theo đó, TP.HCM đã trao đổi với lãnh đạo tỉnh Bình Dương, Đồng Nai về việc kết nối tuyến metro số 1. Mới đây, tại buổi làm việc với Bộ Giao thông Nhật, TP.HCM đã đề nghị phía Nhật Bản quan tâm về dự án kết nối tuyến giao thông metro số 1 với Bình Dương, Đồng Nai và đối tác đã ghi nhận.

Để khắc phục tình trạng kết nối về giao thông còn kém, nhiều tỉnh thành trong vùng kinh tế trọng điểm phía Nam đề xuất TP.HCM với vị thế là trung tâm kinh tế lớn của cả vùng sẽ đóng vai trò chủ lực để hỗ trợ các tỉnh đầu tư xây dựng tuyến giao thông nối thành phố với các tỉnh. Các tỉnh sẽ chịu trách nhiệm giải phóng mặt bằng để cùng TP.HCM đẩy mạnh xây dựng các tuyến giao thông trọng điểm và kết nối các tỉnh với thành phố.

Ngoài ra, Chính phủ cần có quyết sách phát triển đồng bộ cho toàn vùng, cho phép các tỉnh, thành trong vùng xây dựng cơ chế tài chính - ngân sách, tạo nguồn thu để xây dựng, phát triển; quy định các giới hạn vay nợ của chính quyền địa phương trên cơ sở gắn với khả năng trả nợ của địa phương....

Dưới góc độ doanh nghiệp, ông Phạm Phú Quốc, Giám đốc Công ty Đầu tư tài chính Nhà nước TP.HCM cho hay, TP.HCM luôn chủ động đề xuất, xây dựng, thực hiện nhiều cơ chế đa dạng hóa các hình thức huy động vốn ngoài ngân sách nhà nước để phát triển. Theo danh mục dự án ưu tiên đầu tư theo hình thức đối tác công - tư (PPP) đã được Ủy ban Nhân dân TP.HCM trình Bộ Kế hoạch và Đầu tư, tổng nhu cầu vốn cho các dự án hạ tầng giao thông giai đoạn 2016-2020 là hơn 137.500 tỷ đồng, trong đó vốn nhà nước tham gia gần 38.000 tỷ đồng.

TP.HCM đang triển khai dự án tuyến metro số 1 (Bến Thành - Suối Tiên) có tổng mức đầu tư là 47.325 tỷ đồng (vốn ODA là 41.834 tỷ đồng), còn lại là các nguồn khác; tuyến metro số 2 (Bến Thành - Tham Lương) có tổng mức đầu tư 26.116 tỷ đồng (vốn ODA 19.912 tỷ đồng). Hay mới nhất là dự án cải tạo hạ tầng ven Kênh Đôi (quận 8) theo hình thức PPP, hiện có 3 nhà đầu tư quan tâm đến dự án này là Công ty CP Đầu tư hạ tầng và nhà ở Sài Gòn, Vingroup và Công ty Lũng Lô thuộc Bộ Quốc phòng...