Vịt quay lên chợ “ảo” và cú chuyển mình của nông sản xứ Lạng

Khi nông dân bước lên sàn "số" và văn hóa bước vào không gian số

Lần đầu tiên, những người nông dân Lạng Sơn mang vịt quay - món ăn đã trở thành biểu tượng ẩm thực của xứ Lạng lên sàn thương mại điện tử. Chỉ sau vài giờ sau phiên live chợ phiên OCOP Lạng Sơn được tổ chức ngày 8/12, hơn 200 đơn hàng được chốt thành công. Con số ấy vượt xa kỳ vọng thông thường của một phiên bán hàng thử nghiệm, cho thấy thương mại điện tử không còn là cuộc chơi xa vời đối với nông thôn mà đã trở thành cơ hội thật sự để nông sản bước vào hành trình số hóa. Không chỉ phản ánh cách làm mới trong tiêu thụ nông sản mà đó còn là hành trình của con người xứ Lạng đang tìm thấy tiếng nói mới trong thời đại công nghệ.

Phiên livestream được tổ chức trên hai kênh Tạp Hóa Cô Thơ Ơi 68 và Anh Đoại Đến Đây, mang đến gần 20 sản phẩm từ 10 chủ thể OCOP, doanh nghiệp và cơ sở sản xuất của tỉnh. Trong đó, đáng chú ý nhất là việc vịt quay Lạng Sơn lần đầu tiên xuất hiện trên TikTok Shop. Với trọng lượng khoảng 1,8 - 2kg mỗi con, được chế biến sẵn, hút chân không và tiệt trùng để bảo quản đến 22 ngày ngoài nhiệt độ thường, món ăn có thể gửi đi bất cứ đâu trên cả nước. Chính yếu tố công nghệ trong chế biến, bảo quản đã mở đường cho đặc sản địa phương tham gia vào cuộc chơi số hóa.

Phiên live của Tạp Hóa Cô Thơ Ơi cũng thu hút sự chú ý khi giới thiệu hàng loạt đặc sản Lạng Sơn như khâu nhục, măng ớt, mắc mật… đến hàng trăm người xem trực tiếp. Với sự phối hợp giữa các nhà sáng tạo nội dung và người bán địa phương, trong đó nhiều người là nông dân, phiên chợ “ảo” đã có hơn 2 triệu lượt tiếp cận và hơn 371.150 lượt xem trực tiếp. Trong vài giờ, những sản phẩm vốn nằm im lìm trong gian bếp hoặc cửa hàng nhỏ vùng núi lại được nhìn thấy, nghe kể và được mua bởi khách hàng từ Bắc chí Nam.

Điều quan trọng không chỉ nằm ở số lượng đơn hàng mà ở cách những người nông dân – những người vốn quen với phiên chợ truyền thống – xuất hiện trên màn hình điện thoại và trực tiếp bán hàng. Sự thay đổi ấy là minh chứng sinh động nhất cho hiệu quả của chuỗi hoạt động gồm Hội nghị tập huấn kỹ năng bán sản phẩm OCOP qua phương tiện số cho thanh niên nông thôn, Diễn đàn “Khai thác tiềm năng kinh tế số trong xúc tiến quảng bá sản phẩm OCOP” và Chợ phiên OCOP Lạng Sơn. Nỗ lực phối hợp giữa Ban Công tác Đoàn của Ủy ban Trung ương Mặt trận Tổ quốc Việt Nam, Tỉnh Đoàn Lạng Sơn và TikTok Shop đã tạo ra một không gian để nông thôn tiếp cận công nghệ, để doanh nghiệp nhỏ và hộ sản xuất địa phương có cơ hội hòa vào dòng chảy thương mại điện tử.

Cơ hội bứt phá cho nông sản khi thanh niên trở thành "đại sứ số"

Tại các Hội nghị, diễn đàn tập huấn kỹ năng bán sản phẩm OCOP qua phương tiện số, thanh niên nông thôn Lạng Sơn được trang bị công cụ và kỹ năng để quảng bá, tiêu thụ nông đặc sản. Đây là hướng đi chiến lược, bởi chính lực lượng trẻ sẽ nắm vai trò làm mới hình ảnh nông thôn trong không gian số. Họ hiểu công nghệ, hiểu văn hóa bản địa và có khả năng kể lại câu chuyện theo cách mà người xem trên mạng xã hội dễ tiếp nhận nhất.

Ông Hoàng Tuấn Phong, chủ kênh TikTok ông Phong Phê, chia sẻ rằng điều quan trọng nhất khi xây dựng kênh cá nhân là xác định giá trị bản thân và mục tiêu nội dung. Sự nhất quán ấy sẽ giúp mỗi cá nhân tạo được dấu ấn riêng. Điều này cũng đồng nghĩa rằng mỗi vùng miền, nếu có đội ngũ sáng tạo nội dung được đào tạo tốt, có thể tạo ra sự khác biệt bằng chính câu chuyện của họ.

Điều đáng nói là, việc nông dân xứ Lạng đưa vịt quay Lạng Sơn lên sàn “số” không chỉ là câu chuyện về bán hàng thành công. Nó còn là minh chứng cho cách thức nông thôn đang tiếp cận thương mại điện tử theo đúng tinh thần chuyển đổi số, không chạy theo công nghệ một cách khiên cưỡng, mà tận dụng công nghệ để làm bật giá trị sẵn có. Khi một người nông dân tự tin đứng trước camera, họ đã vượt qua rào cản của chính mình để trở thành đại diện mới cho nông sản địa phương.

Nông sản Việt đang có cơ hội bước vào thời kỳ bứt phá mới nếu được gắn với chuyển đổi số và văn hóa kể chuyện. Không gian số không chỉ mở đường cho tiêu thụ hàng hóa mà còn mở ra cánh cửa để văn hóa bản địa được lan tỏa theo cách chưa từng có. Nếu những mô hình như thế này tiếp tục được nhân rộng và đầu tư bài bản, nông sản Việt hoàn toàn có thể bước vào một giai đoạn phát triển mới, nơi mỗi sản phẩm đều mang theo câu chuyện, mỗi vùng đất đều có dấu ấn riêng, và mỗi người trẻ ở nông thôn đều có thể trở thành “đại sứ số” đưa đặc sản quê hương vượt ra khỏi mọi giới hạn.