Đặc biệt, việc thực thi các hiệp định thương mại tự do mà hai nước cùng là thành viên như Hiệp định Đối tác kinh tế Việt Nam - Nhật Bản (VJFTA), Hiệp định đối tác toàn diện và tiến bộ xuyên Thái Bình Dương (CPTPP) đã tạo điều kiện thuận lợi cho hàng hóa Việt Nam tiếp cận thị trường Nhật Bản.
Thống kê cho thấy, hiện Việt Nam đang xuất khẩu sang Nhật Bản 6 nhóm mặt hàng chính, nổi bật trong đó là hàng dệt may, phương tiện vận tải và phụ tùng, gỗ và các sản phẩm từ gỗ, linh kiện điện tử... Đáng chú ý, nhiều mặt hàng nông sản thế mạnh của Việt Nam đang được thị trường Nhật Bản đánh giá cao và ưa chuộng.
“Năm 2025, xuất khẩu nông sản sang thị trường Nhật Bản ghi nhận mức tăng trưởng ấn tượng. Cà phê tăng 46,57%, hạt điều tăng 34,72%, hạt tiêu tăng 25,90%... Kết quả này cho thấy khả năng đáp ứng ngày càng tốt của doanh nghiệp Việt Nam đối với các tiêu chuẩn khắt khe của thị trường Nhật Bản”, Tham tán Thương mại Tạ Đức Minh nhận định.
Doanh nghiệp, đối tác Nhật Bản tìm kiếm cơ hội hợp tác với Việt Nam qua các kỳ hội chợ, triển lãm. Ảnh: Đức Thành
Bước sang năm 2026, trong bối cảnh cấu trúc chuỗi cung ứng toàn cầu tiếp tục dịch chuyển mạnh mẽ và xu hướng đa dạng hóa thị trường, đa dạng hóa nguồn cung trở thành chiến lược trọng tâm của nhiều nền kinh tế, thì tiến trình thúc đẩy thương mại song phương Việt Nam - Nhật Bản đã đặt ra yêu cầu cao hơn về chất lượng kết nối và chiều sâu hợp tác.
Ông Tạ Đức Minh chia sẻ, năm 2026 để tạo đột phá thực chất trong thương mại song phương, một trong những giải pháp hiệu quả nhất mà Thương vụ Việt Nam tại Nhật Bản đang triển khai là tích cực vận động, hỗ trợ doanh nghiệp Nhật Bản tham gia các sự kiện xúc tiến thương mại quy mô lớn được tổ chức tại Việt Nam, trong đó có Food Expo và chuỗi sự kiện Vietnam International Sourcing dự kiến diễn ra tại TP. Hồ Chí Minh vào tháng 9/2026.
Ghi nhận của thương vụ cho thấy, các doanh nghiệp Nhật Bản đánh giá rất cao tính thực chất và hiệu quả của các kỳ triển lãm chuyên ngành tại Việt Nam. Đặc biệt, Vietnam International Sourcing không chỉ đơn thuần là không gian trưng bày sản phẩm, mà đã trở thành “điểm hẹn chiến lược” giữa nhà sản xuất Việt Nam với hệ thống phân phối, bán lẻ, tập đoàn thu mua quốc tế, trong đó có nhiều đối tác đến từ Nhật Bản.
Ba năm tổ chức Vietnam International Sourcing đã cho thấy những con số biết nói. Thương vụ Việt Nam tại Nhật Bản đã kết nối, tổ chức đưa từ hàng chục đến hàng trăm lượt doanh nghiệp Nhật Bản sang Việt Nam tham dự mỗi kỳ. Không ít hợp đồng mua bán được ký kết trực tiếp ngay tại triển lãm; nhiều biên bản ghi nhớ hợp tác (MOU) được thiết lập, mở đường cho các dự án cung ứng dài hạn. Đáng chú ý, sau mỗi kỳ sự kiện, nhiều doanh nghiệp Việt Nam tiếp tục nhận được các đơn hàng lớn từ đối tác Nhật Bản, cho thấy hiệu ứng lan tỏa không dừng lại ở vài ngày hội chợ.
Đánh giá hiệu quả qua giá trị đơn hàng, tỷ lệ ký kết hợp đồng
Điểm đáng bàn không chỉ là giá trị hợp đồng, mà là chất lượng kết nối. Trong bối cảnh chuỗi cung ứng quốc tế tái cấu trúc theo hướng an toàn, bền vững và minh bạch hơn, các hội chợ, triển lãm trong nước đã trở thành kênh kết nối trực tiếp, rút ngắn khoảng cách giữa doanh nghiệp hai nước.
Thông qua các hoạt động giao thương B2B, khảo sát nhà máy, làm việc chuyên sâu, doanh nghiệp Việt Nam có điều kiện tham gia sâu hơn vào chuỗi cung ứng toàn cầu, từng bước đáp ứng các tiêu chuẩn khắt khe về chất lượng, truy xuất nguồn gốc, trách nhiệm môi trường - xã hội.
Vietnam International Sourcing - cơ hội để doanh nghiệp Việt Nam tiếp cận, tìm kiếm các đơn hàng, đối tác mới. Ảnh: Đức Thành
Tham tán thương mại Tạ Đức Minh nhấn mạnh, Vietnam International Sourcing, dưới sự chỉ đạo của Bộ Công Thương được định vị không chỉ là hoạt động xúc tiến thương mại, mà là công cụ chính sách nhằm nâng cao năng lực hội nhập của doanh nghiệp Việt. Tại đây, doanh nghiệp trong nước có cơ hội tiếp cận trực tiếp các nhà mua hàng, nhà phân phối, hệ thống bán lẻ quốc tế lớn; đồng thời tiếp cận công nghệ, tiêu chuẩn kỹ thuật và phương thức quản trị tiên tiến từ Nhật Bản.
Ở chiều ngược lại, doanh nghiệp Nhật Bản cũng tìm thấy lợi ích rõ ràng. Trong bối cảnh thị trường nội địa già hóa, chi phí sản xuất tăng cao, nhu cầu đa dạng hóa nguồn cung ổn định và cạnh tranh trở thành ưu tiên chiến lược. Thông qua các triển lãm chuyên ngành tại Việt Nam, doanh nghiệp Nhật có thể tìm kiếm đối tác sản xuất mới, khảo sát năng lực thực tế, đánh giá trực tiếp quy trình kiểm soát chất lượng, từ đó xây dựng mạng lưới cung ứng bền vững tại khu vực Đông Nam Á.
Theo ông Tạ Đức Minh, giá trị của các sự kiện này vượt ra ngoài phạm vi “mua - bán” ngắn hạn, quan trọng hơn là quá trình chuẩn hóa và nâng cấp năng lực doanh nghiệp. Khi tham gia triển lãm, doanh nghiệp Việt Nam buộc phải hoàn thiện hồ sơ năng lực, minh bạch hóa quy trình sản xuất, đáp ứng các yêu cầu khắt khe về tiêu chuẩn kỹ thuật, bao bì, nhãn mác, trách nhiệm xã hội. Đó chính là quá trình tự nâng cấp để tiệm cận chuẩn mực quốc tế.
Từ kinh nghiệm thực tiễn tại Nhật Bản, ông Minh cho rằng, thành công của các hoạt động xúc tiến thương mại phụ thuộc lớn vào tính chuyên nghiệp và cách tiếp cận lấy doanh nghiệp làm trung tâm. Tại Nhật Bản, các hội chợ thường được phân khúc rõ ràng theo mô hình B2B, B2C hoặc kết hợp; nội dung trưng bày, hoạt động kết nối và truyền thông được thiết kế bám sát nhu cầu thực tế của doanh nghiệp và người tiêu dùng.
Không dừng ở gian hàng trưng bày, các hội chợ tại Nhật Bản còn chú trọng nâng cao trải nghiệm thông qua chương trình dùng thử, trình diễn sản phẩm, hội thảo chuyên đề, tọa đàm kỹ thuật và các phiên kết nối giao thương trực tiếp. Công tác truyền thông được triển khai sớm, đa kênh, có trọng tâm; đặc biệt thông qua hiệp hội ngành hàng, hệ thống bán lẻ, chính quyền địa phương và nền tảng số để tiếp cận đúng đối tượng, tránh dàn trải.
Những kinh nghiệm đó đang được Thương vụ Việt Nam tại Nhật Bản phối hợp với các đơn vị trong nước nghiên cứu, vận dụng nhằm nâng cao chất lượng tổ chức các sự kiện như Food Expo và Vietnam International Sourcing. Mục tiêu không chỉ là tăng số lượng gian hàng hay lượt khách tham quan, mà là gia tăng tỷ lệ kết nối thành công, tỷ lệ ký kết hợp đồng và giá trị đơn hàng sau triển lãm.
Năm 2026 được kỳ vọng là năm bản lề, tạo đột phá trong hợp tác thương mại Việt Nam - Nhật Bản. Khi các sự kiện xúc tiến được tổ chức bài bản, chuyên nghiệp và gắn chặt với nhu cầu thị trường, thì đó không chỉ là “ngày hội” thương mại, mà trở thành mắt xích quan trọng trong chiến lược tái cấu trúc chuỗi cung ứng, nâng tầm vị thế hàng hóa Việt Nam trong hệ sinh thái sản xuất, phân phối khu vực và toàn cầu.
