Việt Nam - Ecuador thúc đẩy trao đổi thương mại, mở ra dư địa hợp tác mới

Hợp tác kinh tế chưa tương xứng với tiềm năng

Theo cuốn “Cẩm nang thị trường Ecuador” do ông Đỗ Việt Phương, Phó Trưởng phòng Thông tin thị trường (Cục Xúc tiến thương mại, Bộ Công Thương) biên soạn, Việt Nam hiện là một trong những đối tác thương mại quan trọng của Ecuador tại khu vực châu Á. Trong 10 năm qua, kim ngạch nhập khẩu hàng hóa từ Việt Nam của Ecuador có xu hướng tăng ổn định, trong khi kim ngạch xuất khẩu của Ecuador sang Việt Nam vẫn còn gặp nhiều biến động.

Năm 2015, kim ngạch nhập khẩu của Ecuador từ Việt Nam đạt 122 triệu USD; đến năm 2022 đã tăng hơn gấp đôi, đạt 245 triệu USD. Dù năm 2023 giảm nhẹ 0,32%, xuống còn 243 triệu USD, Việt Nam vẫn duy trì vị thế là thị trường cung cấp hàng hóa lớn thứ 18 cho Ecuador.

Cụ thể, năm 2015, kim ngạch nhập khẩu của Ecuador từ Việt Nam đạt 122 triệu USD; đến năm 2022 đã tăng hơn gấp đôi, lên 245 triệu USD. Đến năm 2024, con số này đạt khoảng 224,97 triệu USD, cho thấy mức duy trì ổn định trong bối cảnh kinh tế toàn cầu biến động.

Ở chiều ngược lại, xuất khẩu của Ecuador sang Việt Nam năm 2024 đạt khoảng 41,93 triệu USD, giảm nhẹ so với mức 53,1 triệu USD của năm 2023. Dù vậy, Việt Nam vẫn tiếp tục nằm trong nhóm 20 đối tác nhập khẩu hàng hóa lớn nhất của Ecuador, với xu hướng thương mại song phương giữ vững đà tăng trưởng tích cực. 

Các mặt hàng Việt Nam xuất khẩu chủ yếu sang Ecuador gồm: điện thoại, cà phê, chè, giày dép, quần áo, phân bón, máy móc, thiết bị, cao su, giấy và sản phẩm từ giấy. Đây là những lĩnh vực mà Việt Nam có lợi thế cạnh tranh và khả năng mở rộng thị phần tại khu vực Nam Mỹ. Ngược lại, Ecuador xuất khẩu sang Việt Nam chủ yếu là tôm, hoa tươi, gỗ, thủy sản và nông sản thực phẩm, phản ánh cơ cấu hàng hóa mang tính bổ trợ, tạo điều kiện để hai nước mở rộng hợp tác trong các ngành công nghiệp chế biến và nông nghiệp xuất khẩu.

Cần chiến lược tổng thể để khai mở thị trường Nam Mỹ

Với vị trí địa lý đặc thù, hàng hóa Ecuador khi vào Việt Nam có thể tiếp cận hơn 620 triệu dân ASEAN, trong khi hàng Việt Nam khi trụ vững tại Ecuador sẽ mở ra cánh cửa bước vào thị trường Nam Mỹ. Việc Ecuador tham gia Liên minh Thái Bình Dương (PA) càng củng cố định hướng “xoay trục châu Á”, tạo thuận lợi cho doanh nghiệp hai bên tìm kiếm cơ hội giao thương, đa dạng hóa bạn hàng, tránh lệ thuộc vào một số thị trường cố định.

Theo ông Đỗ Việt Phương, dư địa hợp tác giữa Việt Nam và Ecuador vẫn còn rất lớn, song thương mại song phương hiện vẫn đối mặt với không ít thách thức. Trước hết, Việt Nam chưa có cơ quan đại diện thương mại thường trú tại Ecuador (hiện Thương vụ Việt Nam tại Chile đang kiêm nhiệm địa bàn), khiến công tác hỗ trợ doanh nghiệp, xúc tiến thị trường và xử lý vướng mắc phát sinh còn thiếu tính kịp thời. Cùng với đó, khoảng cách địa lý xa, chi phí logistics cao, khác biệt ngôn ngữ và hạn chế về thông tin thị trường cũng là những rào cản đáng kể trong việc thúc đẩy giao thương giữa hai nước.

Để khắc phục những hạn chế này, theo ông Phương, cần có một chiến lược tổng thể và đồng bộ hơn. Trước hết, Việt Nam nên xem xét khả năng mở văn phòng xúc tiến thương mại hoặc cơ quan đại diện trực tiếp tại Ecuador, nhằm tăng cường hiện diện và hỗ trợ doanh nghiệp hiệu quả hơn. Song song đó, hai bên cần duy trì cơ chế hợp tác định kỳ giữa Bộ Công Thương Việt Nam và Bộ Ngoại thương Ecuador, đồng thời nghiên cứu khả năng đàm phán một hiệp định ưu đãi thuế quan song phương, tạo hành lang pháp lý ổn định cho hàng hóa hai nước.

Bên cạnh yếu tố thể chế, việc tăng cường trao đổi thông tin hai chiều, đặc biệt là bằng tiếng Tây Ban Nha, cũng rất quan trọng để doanh nghiệp Việt Nam dễ dàng tiếp cận và xây dựng niềm tin với đối tác. Cùng với đó, cần đẩy mạnh các hoạt động xúc tiến thương mại thực chất như hội chợ, tuần hàng “Hàng Việt Nam tại Ecuador”, hay các chương trình kết nối doanh nghiệp giữa hai nước, qua đó giúp hàng hóa Việt Nam tiếp cận trực tiếp người tiêu dùng Nam Mỹ.

Theo ông Phương, để hợp tác bền vững, doanh nghiệp Việt Nam cũng cần đa dạng hóa danh mục sản phẩm, tập trung vào những mặt hàng có lợi thế cạnh tranh, phù hợp thị hiếu sở tại, đồng thời chú trọng xây dựng uy tín, hình ảnh chuyên nghiệp và năng lực cung ứng ổn định. Khi các giải pháp về xúc tiến, thông tin, logistics và thể chế được triển khai hiệu quả, quan hệ thương mại Việt Nam - Ecuador hoàn toàn có thể phát triển tương xứng với tiềm năng, trở thành một hướng đi chiến lược của hàng hóa Việt Nam tại khu vực Nam Mỹ.

Quan hệ thương mại Việt Nam - Ecuador đang bước vào giai đoạn khởi sắc. Với nỗ lực từ cả hai phía và định hướng mở rộng sang các thị trường phi truyền thống, Ecuador có thể trở thành cầu nối hàng hóa Việt Nam vào Nam Mỹ, trong khi Việt Nam là cửa ngõ để hàng Ecuador thâm nhập ASEAN.