Vá 'lỗ hổng' rủi ro trong xuất khẩu

Doanh nghiệp cần nắm vững kiến thức và nghiệp vụ kinh doanh xuất nhập khẩu, nếu không cần phải có hỗ trợ từ các chuyên gia.
Gặp khó trong thu mua lúa, doanh nghiệp xuất khẩu gạo kiến nghị gì? Nỗ lực duy trì dòng chảy thương mại cho hàng hóa xuất khẩu

Theo đó, doanh nghiệp cần nắm vững mọi thứ liên quan đến kinh doanh xuất nhập khẩu, nếu không cần phải có hỗ trợ từ các chuyên gia; cần rà soát các bẫy pháp lý và các bẫy nghiệp vụ trong giao dịch kinh doanh quốc tế...

Vụ việc 100 container hạt điều xuất khẩu sang Italy bị lừa đảo chưa kịp lắng xuống thì mới đây, 5 lô hàng hồ tiêu, quế, điều và hoa hồi... trị giá hơn 500.000 USD xuất khẩu sang Dubai, Các Tiểu vương quốc Arab thống nhất của doanh nghiệp Việt Nam bị nghi lừa đảo và đang có nguy cơ mất trắng. Đây không phải là câu chuyện mới trong giao dịch thương mại quốc tế, đặc biệt là hoạt động xuất khẩu song những thủ đoạn này diễn ra ngày càng tinh vi và gậy hệ lụy đối với các doanh nghiệp xuất khẩu.

Quang cảnh cảng Cát Lái, TP Hồ Chí Minh.
Quang cảnh cảng Cát Lái, TP Hồ Chí Minh.

Vậy đâu là nguyên nhân của câu chuyện này, vì sao doanh nghiệp xuất khẩu liên tiếp bị sập bẫy lừa đảo và biện pháp nào để đảm bảo quyền, lợi ích hợp pháp, chính đáng của doanh nghiệp Việt Nam trong giao dịch thương mại quốc tế?

Để cùng bàn về vấn đề này, phóng viên đã có cuộc trao đổi với PGS. TS Tạ Văn Lợi, Viện trưởng Viện Thương mại và Kinh tế Quốc tế, Trường Đại học Kinh tế quốc dân.

Dựa trên diễn biến của vụ việc một số mặt hàng nông sản, gia vị của Việt Nam xuất khẩu sang Các Tiểu vương quốc Arab Thống nhất (UAE) nghi bị lừa đảo, ông có nhìn nhận gì về vấn đề này?

Các đối tác tại Tiểu Vương quốc Ả Rập mua nông sản và gia vị bị lừa đảo hoàn toàn do các doanh nghiệp Việt Nam yếu về các nghiệp vụ kinh doanh xuất nhập khẩu nên bị các đối tác nước ngoài dẫn dụ.

Thông thường các đối tác hay có hai kiểu siết chặt nghĩa vụ quyền lợi. Một là họ siết chặt bằng hợp đồng, đưa ra các điều khoản rất bất lợi cho doanh nghiệp Việt Nam. Hai là họ thông thạo kinh doanh sẽ siết bằng nghiệp vụ. Hợp đồng rất sơ sài, thậm chí là ký performa invoice (hóa đơn chiếu lệ) không có điều khoản trọng tài hay khiếu nại, sau đó khi biết thời điểm rủi ro cho đối tác họ sẽ siết lại hoặc tìm cách trốn tránh nghĩa vụ thanh toán. Diễn biến của vụ việc trên chính là họ siết theo cách thứ hai.

Thưa ông, thực tế cho thấy đã có không ít doanh nghiệp chịu rủi ro khi làm việc với các đối tác nước ngoài. Theo ông, đâu là nguyên nhân của tình trạng này?

Rủi ro trong kinh doanh xuất nhập khẩu liên quan tới các chủ thể từ người bán, người mua, ngân hàng và các tổ chức khác. Khi một bên có ý định lừa đảo thường có những kịch bản chủ động ban đầu và có các dấu hiệu bất thường khác với thông lệ mua bán thông thường.

Các doanh nghiệp Việt Nam phần lớn là các doanh nghiệp vừa và nhỏ ít có kinh phí thuê tư vấn hoặc tuyển nhân sự được đào tạo bài bản cả về nghiệp vụ kinh tế và pháp luật nên hay bị các đối tác nước ngoài "dụ" vào các bẫy của họ.

Hơn nữa, kinh doanh xuất nhập khẩu thường có những rủi ro liên quan tới 3 luồng luân chuyển về hàng hóa dịch vụ, luồng thông tin và luồng tài chính. Nguyên nhân vẫn là con người, là chủ thể tham gia các giao dịch mua bán có ý đồ lừa đảo. Các chiêu trò ngày càng tinh vi và trở thành nghề lừa đảo chuyên nghiệp. Nhưng ngược lại, chính các doanh nghiệp Việt Nam nếu yếu về nghiệp vụ thì mới có rủi ro.

Mặt khác, gần đây thị trường quốc tế đang suy giảm gây sức ép tâm lý lên các doanh nghiệp Việt Nam muốn bán hàng hóa để duy trì kinh doanh nên càng dễ sơ hở, rơi vào tình huống bị lợi dụng.

Vậy theo ông, như trong vụ việc này hoặc trong những trường hợp tương tự, các doanh nghiệp cần phải làm gì để có thể lấy lại được tiền và hàng?

Để lấy được tiền và hàng trong các vụ việc tương tự thì theo tôi cần có những bước sau đây.

Thứ nhất, doanh nghiệp cần chủ động cập nhật kiến thức, kỹ năng và nghiệp vụ kinh doanh xuất nhập khẩu.

Thứ hai, nếu chưa rõ cần phải tham vấn các chuyên gia, thậm chí các tham tám thương mại tại các đại sứ quán, các luật sư hay các chuyên gia kinh tế tại các trường đại học, vụ viện ban ngành sẽ tư vấn hỗ trợ.

Thông thường có các nghiệp vụ sau đây để hỗ trợ như: Soạn thảo hợp đồng, tư vấn pháp lý; tư vấn nghiệp và quy trình thực hiện với cả bên xuất hay nhập khẩu.

Vậy theo ông, đâu là yếu tố mà doanh nghiệp cần nắm vững để tránh rủi ro khi giao kết cùng các đối tác nước ngoài trên “sân chơi” thương mại quốc tế và dấu hiệu nào có thể “điểm mặt”, nhận diện thủ đoạn lừa đảo trong giao dịch?

Doanh nghiệp cần nắm vững kiến thức và nghiệp vụ kinh doanh xuất nhập khẩu, nếu không cần phải có hỗ trợ từ các chuyên gia; cần rà soát các bẫy pháp lý và các bẫy nghiệp vụ trong giao dịch kinh doanh quốc tế.

Các doanh nghiệp cần tham vấn các nghiệp vụ phòng chống rủi ro về hàng hóa, thanh toán, thông tin như nghiệp vụ xác minh thông tin, nghiệp vụ kiểm tra thông tin, xác định bất thường trong giao dịch và thanh toán.

Cụ thể về đối tác cần phải kiểm chứng tính logic, xác minh trụ sở, thông tin tài khoản, lựa chọn sử dụng bốn phương thức thanh toán cơ bản từ tiền mặt, nhờ thu, chuyển tiền hay thư tín dụng.

Xin cảm ơn ông!

Theo Báo Tin tức

Tin mới cập nhật

Placod - Xuất khẩu hàng nông sản qua thương mại điện tử

Placod - Xuất khẩu hàng nông sản qua thương mại điện tử

Xuất khẩu trong thời gian qua tiếp tục là một trong những điểm sáng trong phát triển kinh tế, trong đó, xuất khẩu nông sản ghi nhận nhiều kết quả tích cực.
Năm 2024, ngành rau quả nỗ lực tận dụng cơ hội, tăng kim ngạch xuất khẩu

Năm 2024, ngành rau quả nỗ lực tận dụng cơ hội, tăng kim ngạch xuất khẩu

Năm 2023 xuất khẩu rau quả đạt con số kỷ lục. Năm 2024, ngành mong muốn được trợ sức hơn nữa để tận dụng cơ hội mở rộng thị trường, tăng kim ngạch.
Lạng Sơn dự chi gần 8.000 tỷ đồng xây dựng cửa khẩu thông minh

Lạng Sơn dự chi gần 8.000 tỷ đồng xây dựng cửa khẩu thông minh

Theo dự kiến, tổng kinh phí thực hiện cửa khẩu thông minh kết nối Lạng Sơn với Trung Quốc là 7.966 tỷ đồng. Trong đó, kinh phí xã hội hóa là 6.630 tỷ đồng.
Năm 2024, doanh nghiệp dệt may kỳ vọng gì vào thị trường Mỹ?

Năm 2024, doanh nghiệp dệt may kỳ vọng gì vào thị trường Mỹ?

Năm 2024 thị trường Mỹ được kỳ vọng khởi sắc hơn, tạo sự chuyển biến tốt cho xuất khẩu, tuy nhiên doanh nghiệp dệt may được khuyến cáo cần cơ cấu lại sản phẩm.
Đáp ứng quy định quốc tế về xuất khẩu nông sản

Đáp ứng quy định quốc tế về xuất khẩu nông sản

Xuất khẩu các mặt hàng nông, lâm, thủy sản đặt ra thách thức trong tuân thủ cam kết bắt buộc áp dụng cùng các quy định về biện pháp kiểm dịch động thực vật.
Khách Mỹ thích mê, một mặt hàng xuất siêu 10 tỷ USD

Khách Mỹ thích mê, một mặt hàng xuất siêu 10 tỷ USD

Xuất siêu ngành hàng này đạt tới 10,13 tỷ USD chỉ trong 11 tháng năm 2023. Đây cũng là ngành hàng xuất siêu nhiều nhất ngành nông nghiệp.
Nhập khẩu thép Việt Nam tăng mạnh trong tháng 11

Nhập khẩu thép Việt Nam tăng mạnh trong tháng 11

Tốc độ tăng trưởng xuất khẩu và nhập khẩu thép tiếp tục tăng trưởng ở mức hai con số so với cùng kỳ năm ngoái.
Xuất khẩu kỳ vọng bứt phá

Xuất khẩu kỳ vọng bứt phá

Chỉ còn hơn 2 tuần nữa là bước sang năm mới 2024, tại các nhà xưởng, công ty xuất khẩu đang gấp rút triển khai để hoàn tất những đơn hàng cuối năm.
Xuất khẩu tôm dự kiến đạt 3,4 tỷ USD

Xuất khẩu tôm dự kiến đạt 3,4 tỷ USD

VASEP dự báo xuất khẩu tôm năm 2023 dự kiến sẽ đạt khoảng 3,4 tỷ USD, thấp hơn 21% so với năm 2022.
3 sản phẩm mới được phép xuất khẩu qua cầu Bắc Luân II, Móng Cái

3 sản phẩm mới được phép xuất khẩu qua cầu Bắc Luân II, Móng Cái

Tổng cục Hải quan Trung Quốc đã phê duyệt cho 3 sản phẩm trên nhập khẩu tại cửa khẩu đường bộ Đông Hưng (khu vực cầu Bắc Luân II).

Tin khác

Thay đổi cách tiếp cận để khai thác hiệu quả hơn thị trường Trung Quốc

Thay đổi cách tiếp cận để khai thác hiệu quả hơn thị trường Trung Quốc

Trung Quốc là thị trường xuất khẩu quan trọng và còn nhiều tiềm năng của nông sản Việt Nam.
Hoà Bình xuất khẩu 48 tấn bưởi Diễn đầu tiên sang thị trường Hoa Kỳ

Hoà Bình xuất khẩu 48 tấn bưởi Diễn đầu tiên sang thị trường Hoa Kỳ

Ngày 5/12, tại huyện Lương Sơn (Hòa Bình) tổ chức xuất khẩu chuyến bưởi Diễn đầu tiên với số lượng 48 tấn sang thị trường Hoa Kỳ.
Khai thác tiềm năng xuất khẩu sang thị trường Á-Âu

Khai thác tiềm năng xuất khẩu sang thị trường Á-Âu

Khu vực Á-Âu (Eurasia) gồm 28 nước, trải dài từ Đông Âu sang Trung Á, vốn là thị trường xuất khẩu truyền thống của Việt Nam trước đây.
Lợn gà trong nước ê hề vẫn chi 1,15 tỷ USD nhập khẩu thịt

Lợn gà trong nước ê hề vẫn chi 1,15 tỷ USD nhập khẩu thịt

Sản lượng thịt lợn và thịt gà… trong nước đều tăng so với cùng kỳ năm trước, song Việt Nam vẫn chi ra 1,15 tỷ USD để nhập khẩu thịt trong 10 tháng qua.
Top 3 quốc gia xuất khẩu socola nhiều nhất thế giới

Top 3 quốc gia xuất khẩu socola nhiều nhất thế giới

Theo báo cáo, top 3 quốc gia xuất khẩu socola nhiều nhất thế giới thuộc châu Âu và doanh thu đạt được đều trên 1,5 tỷ USD, RIA Novosti đưa tin trong tuần này.
Phòng tránh lừa đảo trong thương mại quốc tế

Phòng tránh lừa đảo trong thương mại quốc tế

Không ít doanh nghiệp xuất nhập khẩu đã phải đối diện với tình trạng bị lừa gạt, chịu thiệt hại về tài sản, hàng hóa khi chủ quan và thiếu hiểu biết về đối tác.
Giá gạo Việt Nam xuất khẩu tăng mức cao nhất trong 3 tháng

Giá gạo Việt Nam xuất khẩu tăng mức cao nhất trong 3 tháng

Giá gạo Việt Nam xuất khẩu cũng như của Thái Lan tiếp tục tăng lên mức cao nhất trong 3 tháng nhờ nhu cầu mạnh mẽ.
Nga xuất khẩu được 180.000 tấn ngũ cốc sang châu Âu

Nga xuất khẩu được 180.000 tấn ngũ cốc sang châu Âu

Trong tháng 9, Liên minh châu Âu (EU) đã tăng mạnh nhập khẩu ngũ cốc của Nga - tăng 22% so với tháng trước và tăng 10 lần so với cùng kỳ năm trước, lên mức 180.
Khai thác thị trường nông sản Trung Đông và châu Phi

Khai thác thị trường nông sản Trung Đông và châu Phi

Nông, lâm, thủy sản Việt Nam đang được xúc tiến xuất khẩu sang các quốc gia khu vực Trung Đông và châu Phi.
Xuất khẩu lập kỷ lục 4,4 tỷ USD, gạo Việt Nam trước ngưỡng cửa mới

Xuất khẩu lập kỷ lục 4,4 tỷ USD, gạo Việt Nam trước ngưỡng cửa mới

Không chỉ lập kỷ lục xuất khẩu 4,41 tỷ USD chỉ trong 11 tháng năm 2023, gạo Việt Nam còn dồn dập đón tin vui.
Xem thêm

Đọc nhiều

Giá xăng dầu hôm nay ngày 18/2/2024: Tăng mạnh

Giá xăng dầu hôm nay ngày 18/2/2024: Tăng mạnh

Giá xăng dầu hôm nay ngày 18/2/2024, giá dầu thế giới ghi nhận tuần thứ hai tăng mạnh đưa giá dầu WTI lên mốc 79,19 USD/thùng, dầu Brent lên mốc 83,58 USD/thùng
Giá xăng dầu hôm nay ngày 15/2/2024: Giá dầu thế giới đảo chiều giảm, trong nước dự báo điều chỉnh tăng mạnh?

Giá xăng dầu hôm nay ngày 15/2/2024: Giá dầu thế giới đảo chiều giảm, trong nước dự báo điều chỉnh tăng mạnh?

Giá xăng dầu hôm nay ngày 15/2/2024, giá dầu thế giới đảo chiều giảm hơn 1 USD/thùng, trong đó dầu WTI giảm 1,62%, dầu Brent giảm 1,50%.
Giá vàng chiều nay 19/2/2024: Vàng trong nước đồng loạt tăng mạnh cuối ngày vía Thần Tài

Giá vàng chiều nay 19/2/2024: Vàng trong nước đồng loạt tăng mạnh cuối ngày vía Thần Tài

Giá vàng chiều nay 19/2/2024: Vàng trong nước tiếp đà tăng mạnh cuối ngày vía Thần Tài, đưa giá vàng tại chiều bán ra trở lại mức 78 triệu đồng/lượng.
Giá tiêu hôm nay 17/2/2024: Bà Rịa - Vũng Tàu, Đắk Lắk tăng 500 đồng/kg

Giá tiêu hôm nay 17/2/2024: Bà Rịa - Vũng Tàu, Đắk Lắk tăng 500 đồng/kg

Cập nhật giá tiêu hôm nay ngày 17/2/2024, giá tiêu Đắk Lắk, Gia Lai, giá tiêu Bà Rịa - Vũng Tàu hôm nay tăng hay giảm; giá tiêu mới nhất ngày 17/2 thế nào?
Ngày vía Thần Tài 2024 nên mua gì, làm gì để cả năm may mắn, tài lộc?

Ngày vía Thần Tài 2024 nên mua gì, làm gì để cả năm may mắn, tài lộc?

Ngày vía Thần Tài là mùng 10 tháng Giêng âm lịch hàng năm. Năm 2024, ngày này rơi vào thứ Hai, ngày 19/2 dương lịch.
Giá tiêu hôm nay 15/2/2024: Bình Phước, Đắk Lắk tăng 500 đồng/kg

Giá tiêu hôm nay 15/2/2024: Bình Phước, Đắk Lắk tăng 500 đồng/kg

Cập nhật giá tiêu hôm nay ngày 15/2/2024, giá tiêu Đắk Lắk, Gia Lai, giá tiêu Bà Rịa - Vũng Tàu hôm nay tăng hay giảm; giá tiêu mới nhất ngày 15/2 thế nào?
Vàng nhẫn “cháy hàng” ngày Thần Tài năm 2024

Vàng nhẫn “cháy hàng” ngày Thần Tài năm 2024

Ngày 19/2 (mùng 10 tháng Giêng) người dân tại nhiều địa phương trên cả nước tấp nập tới các cửa hàng kinh doanh vàng để mua vàng cầu may ngày Thần Tài.
Khuyến nghị cổ phiếu hôm nay 16/2: MBB, VNM và ACB

Khuyến nghị cổ phiếu hôm nay 16/2: MBB, VNM và ACB

MBB là ngân hàng có lợi nhuận vượt mặt hai "ông lớn" Big4 là VietinBank và Agribank trong năm 2023, với 26.200 tỷ đồng lãi trước thuế hợp nhất, tăng trưởng 15%.
Giá tiêu hôm nay 21/2/2024: Ngày thứ 2 liên tiếp tăng mạnh, cao nhất 89.500 đồng/kg

Giá tiêu hôm nay 21/2/2024: Ngày thứ 2 liên tiếp tăng mạnh, cao nhất 89.500 đồng/kg

Cập nhật giá tiêu hôm nay ngày 21/2/2024, giá tiêu Đắk Lắk, Gia Lai, giá tiêu Bà Rịa - Vũng Tàu hôm nay tăng hay giảm; giá tiêu mới nhất ngày 21/2 thế nào?
Giá vàng chiều nay 21/2/2024: Vàng SJC tăng vọt gần 1 triệu đồng/lượng chiều mua vào

Giá vàng chiều nay 21/2/2024: Vàng SJC tăng vọt gần 1 triệu đồng/lượng chiều mua vào

Giá vàng chiều nay 21/2/2024: Vàng SJC tại chiều mua vào tăng vọt gần 1 triệu đồng/lượng, đưa giá vàng lên mức 76,3 - 78,52 triệu đồng/lượng.
Phiên bản di động