Rà soát tổng thể các chính sách về ưu đãi thuế

Dự thảo Luật Thuế thu nhập doanh nghiệp sửa đổi, một trong những dự luật trọng tâm của kỳ họp Quốc hội sắp tới, đã chính thức được trình Ủy ban Thường vụ Quốc hội để xin ý kiến. Theo đó, dự thảo luật này đã tiến hành một cuộc rà soát toàn diện các chính sách ưu đãi thuế hiện hành, nhằm mục tiêu tạo ra một khung pháp lý rõ ràng, minh bạch và hiệu quả hơn cho hoạt động sản xuất kinh doanh của các doanh nghiệp.

Nguồn: Bộ Tài chính

Thu hẹp đối tượng ưu đãi, tập trung vào các ngành trọng điểm

Một trong những điểm mới đáng chú ý của dự thảo luật là việc thu hẹp danh mục các lĩnh vực được hưởng ưu đãi thuế. Thay vì áp dụng ưu đãi một cách dàn trải, dự thảo luật sẽ tập trung ưu đãi vào những nhóm ngành nghề được xác định là có tiềm năng phát triển cao và đóng góp quan trọng vào sự tăng trưởng kinh tế của đất nước. Điều này nhằm đảm bảo sự công bằng và hiệu quả trong việc sử dụng nguồn lực ngân sách nhà nước.

Dự thảo Luật Thuế thu nhập doanh nghiệp sửa đổi mới đây đã được trình Ủy ban Thường vụ Quốc hội (UBTVQH) cho ý kiến. Theo Thứ trưởng Bộ Tài chính Cao Anh Tuấn, dự thảo Luật gồm 4 chương, 20 điều. Dự thảo đã bám sát theo các nhóm chính sách tại hồ sơ lập đề nghị xây dựng dự án Luật Thuế thu nhập doanh nghiệp (sửa đổi) đã được Quốc hội đồng ý, đồng thời luật hóa một số nội dung đang thực hiện ổn định tại các văn bản dưới luật.

Trong đó, dự thảo dành một chương quy định về ưu đãi thuế thu nhập doanh nghiệp và có những quy định mới về thuế suất đối với doanh nghiệp thuộc nhóm doanh nghiệp có quy mô nhỏ và tiêu chí áp dụng để thúc đẩy sự phát triển của các loại hình doanh nghiệp này.

Cụ thể, tại Chương 2 về thuế suất thuế thu nhập doanh nghiệp, dự thảo quy định mức thuế suất là 20%. Riêng với doanh nghiệp có tổng doanh thu năm không quá 3 tỷ đồng thì được áp dụng mức thuế suất 15%; doanh nghiệp có tổng doanh thu năm từ trên 3 tỷ đồng đến không quá 50 tỷ đồng thì được áp dụng mức thuế suất 17%.

Đối với lĩnh vực báo chí, dự thảo bổ sung quy định áp dụng thuế suất ưu đãi 15% đối với thu nhập của các cơ quan báo chí từ các hoạt động báo chí khác ngoài báo in. Riêng báo in tiếp tục áp dụng mức thuế suất ưu đãi 10% như hiện hành.

Đối với lĩnh vực dầu khí, dự thảo sửa đổi mức thuế suất tối thiểu của khung thuế suất đối với hoạt động tìm kiếm, thăm dò và khai thác dầu khí “từ 32% - 50%” thành “từ 25% - 50%” và do “Thủ tướng Chính phủ quyết định mức thuế suất cụ thể phù hợp với từng hợp đồng dầu khí” để thống nhất với Luật Dầu khí.

Bên cạnh đó, tại Chương 3 về ưu đãi thuế thu nhập doanh nghiệp, dự thảo quy định việc áp dụng thuế suất thuế thu nhập doanh nghiệp 10% trong thời hạn 15 năm đối với dự án đầu tư mới tại khu kinh tế nằm trên địa bàn có điều kiện kinh tế - xã hội khó khăn hoặc đặc biệt khó khăn.

Tập trung vào rà soát ưu đãi thuế và thích ứng với thuế tối thiểu toàn cầu

Một trong những điểm nhấn của dự thảo luật là việc rà soát tổng thể các chính sách ưu đãi thuế. Theo đó, danh mục các lĩnh vực được hưởng ưu đãi sẽ được thu hẹp đáng kể, chỉ còn 30 nhóm. Quyết định này nhằm đảm bảo sự công bằng và hiệu quả trong việc sử dụng nguồn lực ngân sách nhà nước, đồng thời tập trung hỗ trợ các ngành nghề trọng điểm.

Bên cạnh đó, dự thảo luật cũng đã đề cập đến vấn đề thích ứng với việc áp dụng thuế tối thiểu toàn cầu. Tuy nhiên, một số nội dung liên quan đến lợi nhuận chịu thuế dưới mức tối thiểu và thuế khấu trừ tại nguồn tối thiểu vẫn chưa được quy định cụ thể.

Chủ nhiệm Ủy ban Pháp luật của Quốc hội Hoàng Thanh Tùng cũng đề nghị cơ quan soạn thảo và cơ quan thẩm tra cần nghiên cứu, phương pháp sửa đổi, thẩm tra một số luật thuế, trong đó có dự án Luật Thuế thu nhập doanh nghiệp sửa đổi để có cách tiếp cận chung tổng thể về thuế, đảm bảo việc sửa đổi chính sách thuế đáp ứng được theo tình hình phát triển kinh tế - xã hội.

Đối với lĩnh vực báo chí, các cơ quan báo chí dù là báo in, báo điện tử hay truyền hình, phát thanh đều là báo chí cách mạng, là đơn vị sự nghiệp công lập. Hiện tại, thu nhập của các cơ quan báo chí chủ yếu phụ thuộc vào quảng cáo. Tuy nhiên, nguồn thu cũng đang bị thu hẹp, khiến cơ quan báo chí gặp nhiều khó khăn. Do đó, Chủ nhiệm Ủy ban Văn hóa, Giáo dục Nguyễn Đắc Vinh đề nghị áp dụng mức ưu đãi thuế thu nhập chung là 10% cho cả báo in, báo điện tử và các loại hình báo chí khác.

Liên quan đến việc điều chỉnh luật trong bối cảnh áp dụng thuế tối thiểu toàn cầu, Chủ nhiệm Ủy ban Pháp luật của Quốc hội Hoàng Thanh Tùng lưu ý, Nghị quyết 107/2023/QH15 mới đưa vào 2 nội dung của việc thực hiện thuế tối thiểu toàn cầu. Còn lại 2 nội dung chưa được quy định tại Nghị quyết là về lợi nhuận chịu thuế dưới mức tối thiểu và thuế khấu trừ tại nguồn tối thiểu. Hiện tại, dự thảo luật cũng chưa quy định về vấn đề này.

Về lợi nhuận chịu thuế dưới mức tối thiểu, các nước cơ bản chưa thống nhất được hướng dẫn thực hiện. Hơn nữa, ngay cả khi đa số các nước áp dụng, thì đây vốn là quy định cho các nước trung gian đầu tư, không còn ý nghĩa nhiều trên thực tế, vì chúng ta đã khấu trừ tại nguồn về thuế thu nhập doanh nghiệp bổ sung.

Đối với ý kiến về rà soát tổng thể các chính sách thuế, đặc biệt là ưu đãi thuế, Thứ trưởng Cao Anh Tuấn cho hay, hiện Chính phủ đã chuẩn bị để trình Quốc hội 3 luật về thuế tại Kỳ họp thứ 8, gồm Luật Thuế Thu nhập doanh nghiệp, Luật Thuế tiêu thụ đặc biệt, Luật Thuế giá trị gia tăng. Các luật này đã được rà soát tổng thể, đảm bảo yêu cầu của Bộ Chính trị, Nghị quyết 23 của Quốc hội về mở rộng cơ sở thuế và hạn chế ưu đãi.

Trong đó, các lĩnh vực ưu đãi được thu hẹp chỉ còn 30 nhóm, gồm 23 nhóm áp dụng ưu đãi cao và 7 nhóm áp dụng ưu đãi thấp. Luật cũng đã rà soát tập trung vào những nhóm ngành nghề khuyến khích ưu đãi và được báo cáo thuyết minh chi tiết, cụ thể.

Sau khi hoàn chỉnh, Chính phủ gửi Ủy ban Tài chính, Ngân sách thẩm tra và trình lại UBTVQH xem xét trong phiên họp tháng 10 tới.