Thương mại bứt tốc
Với nền tảng quan hệ Đối tác Chiến lược Toàn diện được thiết lập từ năm 2016, hợp tác kinh tế giữa Việt Nam và Ấn Độ đang chuyển sang giai đoạn phát triển sâu rộng hơn, trong đó thương mại tiếp tục đóng vai trò trụ cột.
Theo Bộ Công Thương, giai đoạn 2016 - 2025 ghi nhận mức tăng trưởng ấn tượng khi kim ngạch thương mại song phương tăng gấp hơn 3 lần, từ 5,43 tỷ USD lên 16,46 tỷ USD. Riêng năm 2025, kim ngạch đạt 16,46 tỷ USD, tăng 10,5% so với năm 2024. Trong đó, xuất khẩu của Việt Nam sang Ấn Độ đạt 10,3 tỷ USD, tăng 14,2%, trong khi nhập khẩu từ Ấn Độ đạt 6,1 tỷ USD, tăng 4,9%.
Đáng chú ý, đà tăng trưởng tiếp tục được duy trì mạnh mẽ trong năm 2026. Chỉ trong 3 tháng đầu năm, kim ngạch thương mại hai chiều đạt 4,8 tỷ USD, tăng tới 28% so với cùng kỳ năm 2025. Hiện Ấn Độ là đối tác thương mại lớn thứ 8 của Việt Nam, trong khi Việt Nam là đối tác lớn thứ 21 của Ấn Độ và đứng thứ 4 trong ASEAN.
Cơ cấu thương mại giữa hai nước thể hiện rõ tính bổ trợ. Việt Nam xuất khẩu sang Ấn Độ chủ yếu là hàng chế biến, chế tạo chiếm trên 70% tổng kim ngạch, gồm điện tử, máy móc, sản phẩm công nghệ; bên cạnh đó là nông sản như cao su, hạt tiêu, thủy sản và vật liệu xây dựng như sắt thép. Ngược lại, nhập khẩu từ Ấn Độ tập trung vào các nguyên liệu đầu vào phục vụ sản xuất như phụ liệu dệt may, chất dẻo nguyên liệu, sắt thép, dược phẩm.
Việt Nam - Ấn Độ đang hiện thực hóa mục tiêu đưa kim ngạch song phương sớm chạm mốc 20 tỷ USD. Ảnh: Nam Nguyễn
Chính sự khác biệt về cơ cấu hàng hóa đã giúp hai nền kinh tế tránh cạnh tranh trực diện, đồng thời tạo điều kiện thúc đẩy liên kết chuỗi cung ứng. Trong bối cảnh các tập đoàn đa quốc gia tái cấu trúc mạng lưới sản xuất, Việt Nam và Ấn Độ đang nổi lên như hai mắt xích quan trọng trong chuỗi giá trị khu vực và toàn cầu.
Không dừng lại ở thương mại hàng hóa, hợp tác dịch vụ và công nghệ cũng đang được đẩy mạnh. Gần đây, Thương vụ Việt Nam tại Ấn Độ đã làm việc với Tập đoàn Reliance Retail để thúc đẩy đưa hàng Việt vào hệ thống SMART Bazaar, với các mặt hàng tiềm năng như trái cây tươi, cà phê, hạt điều, thủy sản chế biến và hàng tiêu dùng nhanh. Doanh nghiệp này cũng dự kiến tham gia Vietnam International Sourcing Expo 2026 để tìm kiếm nguồn cung từ Việt Nam.
Song song đó, Hiệp hội Phần mềm và Dịch vụ Công nghệ thông tin Việt Nam (VINASA) và Hội đồng Xúc tiến Xuất khẩu Dịch vụ Ấn Độ (SEPC) đã ký kết hợp tác nhằm thúc đẩy kết nối doanh nghiệp trong các lĩnh vực công nghệ cao như trí tuệ nhân tạo (AI), IoT và gia công phần mềm.
Theo ông Bùi Trung Thướng, Tham tán Thương mại Việt Nam tại Ấn Độ: "Việt Nam và Ấn Độ là hai nền kinh tế năng động, có tính bổ trợ cao trong chuỗi giá trị, đặc biệt là lĩnh vực dệt may và da giày. Trong chuỗi cung ứng toàn cầu đang tái cấu trúc theo hướng đa dạng hóa, bền vững và chuyển đổi số, đây là thời điểm thuận lợi để hai nước tăng cường hợp tác, hướng tới xây dựng chuỗi giá trị tích hợp và nâng cao giá trị gia tăng cho sản phẩm".
Đầu tư, du lịch và công nghệ mở rộng, tạo dư địa tăng trưởng mới
Bên cạnh thương mại, hợp tác đầu tư giữa hai nước cũng đang có nhiều chuyển biến tích cực. Tính đến tháng 3/2026, Ấn Độ có 503 dự án còn hiệu lực tại Việt Nam với tổng vốn đăng ký 1,117 tỷ USD, xếp thứ 26/154 quốc gia và vùng lãnh thổ có đầu tư tại Việt Nam. Các dự án tập trung vào công nghiệp chế biến, chế tạo, phân phối điện, khí và khai khoáng.
Ở chiều ngược lại, Việt Nam có 30 dự án đầu tư sang Ấn Độ với tổng vốn gần 150,5 triệu USD, đứng thứ 17/88 địa bàn đầu tư ra nước ngoài. Điểm nhấn đáng chú ý là dự án sản xuất xe điện tại bang Tamil Nadu với tổng cam kết đầu tư lên tới 2 tỷ USD. Riêng giai đoạn tiếp theo, doanh nghiệp Việt đã tiếp tục rót thêm 500 triệu USD để phát triển các dây chuyền sản xuất xe buýt điện và xe máy điện, bao gồm lắp ráp, thử nghiệm và vận hành.
Hợp tác du lịch và giao lưu nhân dân cũng đang nổi lên như một điểm sáng. Năm 2025, Việt Nam đón gần 800.000 lượt khách Ấn Độ, tăng gấp 4 lần so với năm 2019, đưa Ấn Độ vào nhóm 10 thị trường khách quốc tế lớn nhất. Riêng quý I/2026, lượng khách đạt 242.656 lượt, tăng 169,3% so với cùng kỳ.
Đáng chú ý, phân khúc khách cao cấp từ Ấn Độ đang gia tăng nhanh chóng. Nhiều đoàn khách lựa chọn Việt Nam cho các sự kiện quy mô lớn như đám cưới xa hoa với hàng trăm khách mời, sử dụng dịch vụ hàng không charter và lưu trú tại các khu nghỉ dưỡng 5 sao. Đây là tín hiệu cho thấy tiềm năng lớn của thị trường này trong việc nâng cao giá trị gia tăng cho ngành du lịch Việt Nam.
Giới chuyên gia nhận định, với đà tăng trưởng hiện nay, mục tiêu nâng kim ngạch thương mại song phương lên 20 tỷ USD trong thời gian tới là hoàn toàn khả thi. Tuy nhiên, để đạt được mục tiêu này, hai nước cần tiếp tục cải thiện kết nối logistics, tháo gỡ rào cản kỹ thuật, thúc đẩy thanh toán song phương và tăng cường hợp tác trong đổi mới sáng tạo.
"Quan hệ kinh tế song phương đang duy trì đà tăng trưởng tích cực, với kim ngạch thương mại hai chiều đạt khoảng 16,4 tỷ USD trong năm qua. Tuy nhiên, con số này mới chỉ phản ánh một phần tiềm năng hợp tác còn rất lớn giữa hai nền kinh tế có tính bổ trợ cao", ông Bùi Trung Thướng nhấn mạnh.
Khi chuỗi cung ứng toàn cầu đang tái định hình, việc tận dụng hiệu quả nền tảng quan hệ chiến lược toàn diện, cùng với sự bổ trợ kinh tế và động lực từ công nghệ, sẽ giúp Việt Nam và Ấn Độ không chỉ mở rộng quy mô hợp tác mà còn nâng cao chất lượng tăng trưởng theo hướng bền vững và dài hạn.
Nhận lời mời của Thủ tướng Cộng hòa Ấn Độ Narendra Modi, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm cùng Đoàn đại biểu cấp cao Việt Nam sẽ thăm cấp Nhà nước tới Cộng hòa Ấn Độ từ ngày 5 - 7/5/2026.
Kể từ khi thiết lập quan hệ ngoại giao năm 1972 và đặc biệt sau 10 năm nâng cấp quan hệ lên Đối tác Chiến lược Toàn diện (2016 - 2026), Việt Nam và Ấn Độ không ngừng củng cố tin cậy chính trị, mở rộng hợp tác trên nhiều lĩnh vực và đạt nhiều kết quả tích cực.
