Ông Vũ Văn Trung: Hiểu đúng về vay tiêu dùng để tránh rủi ro tài chính

Sự phát triển nhanh của thị trường vay tiêu dùng đang mở rộng cơ hội tiếp cận nguồn tài chính cho người dân, song cũng đặt ra nhiều thách thức trong việc bảo đảm an toàn tài chính cá nhân và quyền lợi người tiêu dùng.

Khi các sản phẩm vay ngày càng đa dạng và điều kiện ngày càng phức tạp, việc trang bị kiến thức tài chính và nâng cao trách nhiệm của các tổ chức cung cấp dịch vụ trở thành yêu cầu quan trọng.

Trao đổi bên lề tọa đàm “Phát triển vay tiêu dùng gắn với tài chính xanh và trách nhiệm xã hội” do Báo Công Thương vừa tổ chức ngày 21/3, ông Vũ Văn Trung - Phó Chủ tịch Hội Bảo vệ người tiêu dùng Việt Nam đã nêu những khuyến nghị nhằm giúp người dân lựa chọn đúng, vay phù hợp và hạn chế rủi ro phát sinh.

- Ông đánh giá như thế nào về mức độ hiểu biết tài chính của người tiêu dùng hiện nay khi tiếp cận các sản phẩm vay tiêu dùng ngày càng phức tạp và đa dạng về điều kiện? Ông đánh giá ra sao về vai trò chủ động của doanh nghiệp dịch vụ trong việc giảm rủi ro cho người vay?

Ông Vũ Văn Trung: Trước hết, vay tiêu dùng có thể nói là một hình thức để người tiêu dùng vay nhằm phục vụ những nhu cầu cần thiết của cá nhân và gia đình.

Hiện nay, đã có nhiều cơ chế để quản lý và đưa thị trường vay tiêu dùng đi vào nề nếp. Nếu thực hiện tốt, các cơ chế này sẽ góp phần thiết lập môi trường vay và cho vay lành mạnh, mang lại lợi ích cho cả hai phía là tổ chức cho vay và người tiêu dùng.

Tuy nhiên, trong thực tế, chúng tôi nhận thấy kiến thức của người tiêu dùng về vay tiêu dùng hiện nay là chưa đồng đều. Không phải cá nhân hay gia đình nào cũng có đầy đủ thông tin để hiểu và sử dụng đúng các sản phẩm vay. Nhiều trường hợp người dân đi vay nhưng chưa thực sự hiểu rõ mình vay để làm gì, khả năng trả nợ ra sao. Đây là vấn đề còn tồn tại trong thực tiễn.

Do đó, cần thiết lập một cơ chế và môi trường vay, cho vay đúng đắn, lành mạnh, đảm bảo lợi ích cho cả hai phía. Việc này không chỉ là trách nhiệm của cơ quan quản lý nhà nước mà còn cần sự tham gia của các tổ chức xã hội, doanh nghiệp và Hội Bảo vệ người tiêu dùng.

Về phía Hội Bảo vệ người tiêu dùng Việt Nam, chúng tôi cùng với các hội địa phương sẽ cần làm mạnh mẽ hơn, hiệu quả hơn để góp phần thiết lập trật tự thị trường vay tiêu dùng, đáp ứng nhu cầu của cả người cho vay và người đi vay.

- Ông nhìn nhận như thế nào về nguy cơ người tiêu dùng hiểu chưa đầy đủ hoặc hiểu sai các sản phẩm vay tiêu dùng gắn với yếu tố xanh? Theo ông, đâu là những dấu hiệu người tiêu dùng cần đặc biệt lưu ý để nhận diện đúng giá trị thực của các gói vay này?

Ông Vũ Văn Trung: Cá nhân tôi cảm nhận rằng, niềm tin đối với các sản phẩm vay tiêu dùng, trong đó có các sản phẩm gắn với yếu tố “xanh”, đang được củng cố chứ không phải bị suy giảm hay gây lo lắng cho người tiêu dùng.

Tuy nhiên, chúng tôi vẫn có những khuyến nghị đối với người tiêu dùng. Dù thông tin đã rõ ràng hơn, nhưng mỗi người vẫn cần chủ động tham khảo, tìm hiểu kỹ để lựa chọn những sản phẩm thực sự cần thiết, phù hợp với nhu cầu và khả năng của mình. Những sản phẩm nào không phù hợp hoặc cảm thấy chưa rõ ràng thì trước hết nên tránh, không nên vội vàng tham gia để tránh rơi vào tình trạng nợ nần.

Thực tế cho thấy, nếu không cân nhắc kỹ, người tiêu dùng có thể gặp phải áp lực trả nợ lớn, gây thiệt hại đáng kể cho bản thân và gia đình.

Về phía Hội Bảo vệ người tiêu dùng Việt Nam, chúng tôi luôn quan tâm đến việc vừa bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng, vừa đảm bảo người dân có thể vay và lựa chọn đúng.

Điều quan trọng là người tiêu dùng cần lựa chọn đúng sản phẩm, đúng đơn vị cung cấp mà mình tin cậy, từ đó hạn chế tối đa những rủi ro có thể phát sinh sau này khi tham gia vay.

- Hội có đề xuất gì để lồng ghép yếu tố giáo dục tài chính và kỹ năng ra quyết định vào quá trình tư vấn vay tiêu dùng đặc biệt với các nhóm dễ bị tổn thương?

Ông Vũ Văn Trung: Việc này vừa là trách nhiệm riêng của Hội Bảo vệ người tiêu dùng, vừa là trách nhiệm chung của nhiều chủ thể xã hội.

Điều quan trọng nhất là phải cung cấp đầy đủ thông tin, kiến thức và nâng cao ý thức cho người dân khi tiếp cận các sản phẩm vay tiêu dùng. Đối với mỗi người tiêu dùng, đặc biệt là các nhóm yếu thế, cần có sự hiểu biết sâu hơn, rộng hơn về tài chính, đồng thời phải nắm rõ khả năng tài chính của bản thân.

Nếu vay vượt quá khả năng chi trả, việc trả nợ sẽ trở thành gánh nặng rất lớn. Nợ không tự mất đi mà theo thời gian còn có thể gia tăng, gây áp lực ngày càng lớn đối với người vay.

Do đó, Hội Bảo vệ người tiêu dùng sẽ tăng cường cung cấp thông tin, đưa ra các khuyến cáo cụ thể để người tiêu dùng hiểu rõ hơn về cách vay hợp lý, cân nhắc khả năng trả nợ trước khi quyết định vay.

Trong thời gian tới, chúng tôi cũng sẽ đẩy mạnh công tác truyền thông tới các hội địa phương, qua đó giúp các hoạt động của Hội Bảo vệ người tiêu dùng Việt Nam bám sát hơn với người tiêu dùng, hỗ trợ kịp thời và hiệu quả hơn trong việc bảo vệ quyền lợi cũng như nâng cao nhận thức tài chính cho người dân.

Xin cảm ơn những chia sẻ của ông!