Nữ CEO Việt Nam: Có đủ khả năng lãnh đạo doanh nghiệp lớn?

Trao giải thưởng cho các nữ doanh nhân Việt Nam tiêu biểu

Báo cáo “Đa dạng giới và hiệu quả doanh nghiệp” do ngân hàng Thụy Sỹ Credit Suisse điều tra trong 6 năm từ 2005-2011 đối với 2.360 công ty tại 46 quốc gia cho thấy, những công ty có phụ nữ tham gia hội đồng quản trị đạt hệ số thu nhập trên vốn cổ phần (ROE) và tỷ lệ tăng trưởng phát triển cao hơn mức bình quân khoảng 4%, DN giảm thiểu được nguy cơ bất ổn, gia tăng hiệu quả kinh doanh và lợi nhuận cổ tức… Credit Suisse khẳng định, ngày càng có nhiều phụ nữ tham gia vào cơ cấu lãnh đạo, hoặc đứng đầu DN là một tất yếu trên toàn cầu, trong đó có Việt Nam.

Nhìn nhận vị trí, vai trò của phụ nữ trong xã hội Việt Nam ngày nay, bà Tôn Nữ Thị Ninh, Giám đốc Trung tâm Nghiên cứu xã hội và giáo dục Trí Việt, nguyên Phó Chủ nhiệm Ủy ban Đối ngoại của Quốc hội, cho rằng: Có một mảng sáng của chị em không thể không nhắc đến, đó là sự vươn lên tham gia vào lãnh đạo DN. Chính sách đổi mới của Đảng và Nhà nước đã tạo cơ hội đặc biệt cho phụ nữ thử sức và họ đã thành công trong lĩnh vực kinh doanh.

Theo một báo cáo của Grant Thornton công bố năm 2013, Việt Nam nằm trong số 10 nước có tỷ lệ số công ty có nữ tham gia lãnh đạo cao nhất thế giới. Tuy nhiên, quy mô các công ty ở Việt Nam do phụ nữ lãnh đạo hầu hết là DN vừa và nhỏ. Các tổng công ty, tập đoàn, DN lớn trong khu vực nhà nước chủ yếu vẫn do nam giới lãnh đạo, thậm chí trong các DN lớn đó không có một người là nữ trong hội đồng thành viên.

Thực tế nêu trên đặt ra một câu hỏi rằng: Phải chăng phụ nữ Việt Nam chỉ đủ tầm để lãnh đạo những DN vừa và nhỏ (?). Theo bà Ninh, phụ nữ Việt Nam chưa lãnh đạo các tổng công ty, DN lớn chủ yếu là do họ chưa được trao cơ hội để thử sức và thể hiện bản lĩnh. Nếu được trao cơ hội, họ hoàn toàn có thể làm được và làm tốt việc quản lý, lãnh đạo DN lớn. Một số công ty tuy chưa phải là DN quy mô lớn nhưng cũng có tầm cỡ ở Việt Nam làm ăn rất hiệu quả, rất thành công như Vinamilk, REE, Dược Hậu Giang… đều do các nữ CEO lãnh đạo.

Theo bà Phạm Thị Thu Hằng, Tổng Thư ký Phòng Thương mại và Công nghiệp Việt Nam (VCCI), thời kỳ DN đang kinh doanh phát triển vai trò lãnh đạo rất quan trọng hơn cả khởi sự kinh doanh. Bà Hằng dẫn một khảo sát về hoạt động DN cuối năm 2013 do VCCI thực hiện cho biết, thời kỳ DN khởi sự kinh doanh tỷ lệ nam giới tham gia lãnh đạo DN cao hơn nũ giới. Thế nhưng, giai đoạn DN kinh doanh phát triển ở đẳng cấp cao thì tỷ lệ nữ tham gia lãnh đạo DN đông hơn nam giới. Trong bối cảnh khó khăn chung của nền kinh tế, phụ nữ lãnh đạo DN tỏ ra thận trọng, lo lắng thất bại hơn nam giới. Có lẽ đây là yếu tố đã khiến cho chị em thận trọng hơn trong các quyết định kinh doanh, chú trọng hơn đến công tác quản lý rủi ro, từ đó đưa ra được các giải pháp kinh doanh bền vững nên tỷ lệ DN do nữ lãnh đạo vượt qua được khó khăn cao hơn DN do nam giới lãnh đạo.

Một phát hiện khác do Công ty iFRC xây dựng thử nghiệm bảng chỉ số các công ty Việt Nam lên sàn chứng khoán có thể trả lời về khả năng lãnh đạo của nữ CEO Việt Nam: Trong thời gian 4 năm từ 2008-2012, chỉ số giá trị của các DN lên sàn chứng khoán do nữ CEO lãnh đạo tăng gấp 7 lần (350%) so với chỉ số bình quân đối với tất cả các công ty trên sàn chứng khoán (50%)./.

Việt Anh