
Nữ cán bộ đi B và ký ức cống hiến tuổi trẻ cho Tổ quốc
Chạm vào ký ức thanh xuân
Hơn 100 tài liệu và kỷ vật của cán bộ đi B (cán bộ đi B là đảng viên, y bác sĩ, giáo viên, văn nghệ sĩ, nhà báo vào Nam công tác theo con đường dân sự do Ủy ban Thống nhất Chính phủ quản lý) tại trưng bày "Thanh xuân gửi lại" do Cục Văn thư và Lưu trữ tổ chức đã đưa công chúng trở về một giai đoạn lịch sử hào hùng của dân tộc qua những lá đơn tình nguyện, những cuốn nhật ký thấm đẫm lý tưởng cách mạng, những bức thư, bức ảnh gia đình và những kỷ vật được các cán bộ đi B mang theo hoặc gửi lại trước ngày lên đường.
Mỗi hiện vật không chỉ lưu giữ câu chuyện của một cá nhân mà còn góp phần tái hiện ký ức của cả một thế hệ đã sống, chiến đấu và cống hiến tuổi trẻ, sẵn sàng gửi lại thanh xuân theo tiếng gọi Tổ quốc.

Bà Đào Thị Kim Thành - cán bộ đi B tại Trưng bày “Thanh xuân gửi lại" do Cục Văn thư và Lưu trữ nhà nước tổ chức.
Trong tà áo dài xanh da trời, bà Đào Thị Kim Thành (sinh năm 1948, xã Thư Lâm, Hà Nội) - cán bộ đi B không giấu được niềm xúc động khi trở lại với những ký ức của một thời tuổi trẻ trước các kỷ vật của cán bộ đi B được lưu trữ và giới thiệu tại trưng bày “Thanh xuân gửi lại" tại Cục Văn thư và Lưu trữ nhà nước.
Hướng tới kỷ niệm Ngày Thương binh - Liệt sĩ, mỗi kỷ vật của cán bộ đi B như một nhịp cầu nối quá khứ với hiện tại. Với bà Đào Thị Kim Thành, đó không đơn thuần là những tài liệu được lưu giữ sau hơn nửa thế kỷ, mà còn là những mảnh ghép của một thời tuổi trẻ đầy lý tưởng, gian khó nhưng rất đỗi tự hào.
Chuyện trò với Báo Công Thương, bà Đào Thị Kim Thành hết sức tự hào, xen lẫn bồi hồi khi nhớ lại ký ức hơn nửa thế kỷ đã qua. Vừa tiếp chuyện với phóng viên, bà vừa giới thiệu bức ảnh đen trắng chụp đoàn công tác lên đường vào chiến trường Quảng Trị năm 1972. Nhìn những khuôn mặt đồng đội, những tháng năm gian khó và nhiệt huyết của tuổi đôi mươi như hiện về, nguyên vẹn.
Năm 1972, ở tuổi 21, bà Đào Thị Kim Thành tình nguyện viết đơn đăng ký đi B, hưởng ứng chủ trương của Đảng và Nhà nước về tăng cường cán bộ vào miền Nam công tác. Được phân công đến Quảng Trị, bà cùng các đồng nghiệp mang theo hành trang là tri thức, lòng nhiệt huyết và khát vọng góp sức xây dựng sự nghiệp giáo dục trên vùng đất vừa được giải phóng.
Theo nữ cán bộ đi B Đào Thị Kim Thành, khi lên đường vào Quảng Trị, bà và nhiều cán bộ gần như chưa cảm nhận hết sự khốc liệt của chiến tranh. Chỉ đến khi đoàn xe đi qua cầu Hiền Lương, trưởng đoàn công tác cất lên tiếng sáo bên dòng sông giới tuyến, tất cả mọi người trên xe đều lặng đi rồi bật khóc. Tiếng sáo ấy đã chạm đến cảm xúc của những người trẻ rời quê hương để bước vào một hành trình đầy gian khổ.
Những ngày đầu đặt chân đến Quảng Trị, bà được phân công phụ trách lớp 5 với chưa đầy 10 học sinh. Không có trường học đúng nghĩa, cô và trò tận dụng những căn nhà đổ nát còn sót lại để làm nơi học tập. Trong điều kiện thiếu thốn đủ bề, việc dạy và học vẫn được duy trì với quyết tâm không để bị gián đoạn.
"Không chỉ đảm nhiệm công tác giảng dạy, những cán bộ giáo dục đi B khi ấy còn thực hiện phương châm "ba cùng" với nhân dân: cùng ăn, cùng ở, cùng lao động”; cán bộ chúng tôi tham gia sản xuất nông nghiệp và trực tiếp cùng bà con áp dụng kỹ thuật cấy chăng dây nhằm nâng cao năng suất", bà Thành kể lại.
Cuộc sống ở vùng đất vừa giải phóng vô cùng thiếu thốn. Trong đó, việc tiếp nhận lương thực được cấp phát các cán bộ phải đi bộ hàng chục cây số. Gian khổ là vậy, nhưng trong ký ức của bà Đào Thị Kim Thành đó là những năm tháng đẹp nhất của tuổi trẻ. "Chính tuổi trẻ và lòng nhiệt huyết, niềm tin, tình yêu đất nước trở thành điểm tựa để chúng tôi vượt qua mọi khó khăn, luôn giữ tinh thần lạc quan nhất", bà Thành nói.
Sau khi hoàn thành nhiệm vụ tại Quảng Trị, năm 1977, bà Đào Thị Kim Thành trở về Hà Nội tiếp tục theo học hệ sư phạm 10+2, rồi trở nhận công tác tại Phòng Giáo dục huyện Đông Anh (cũ) trong 8 năm. Sau đó, bà trở lại giảng dạy tại Trường Tiểu học Dục Tú cho đến khi nghỉ hưu vào năm 1993. Rời bục giảng, bà vẫn tích cực tham gia các hoạt động xã hội tại địa phương.
Nhìn thế hệ trẻ hôm nay được học tập trong điều kiện đầy đủ, bà bày tỏ niềm vui và sự phấn khởi. Bà mong các thế hệ sau luôn ghi nhớ truyền thống "Uống nước nhớ nguồn", trân trọng những hy sinh, cống hiến của các thế hệ cha anh, từ đó tiếp tục học tập, rèn luyện và góp sức xây dựng đất nước ngày càng phát triển.

Trưng bày tài liệu lưu trữ và kỷ vật của cán bộ đi B "Thanh xuân gửi lại", giới thiệu hơn 100 tài liệu, hình ảnh quý giá thu hút sự quan tâm của công chúng.
Giữ gìn hơn 72.000 hồ sơ, kỷ vật của cán bộ đi B
Trong những năm kháng chiến chống Mỹ, cứu nước, Cục Văn thư và Lưu trữ nhà nước cho biết, trước yêu cầu cấp bách của cách mạng miền Nam, hàng vạn cán bộ đi B đã âm thầm vượt Trường Sơn vào chiến trường công tác và chiến đấu. Khác với lực lượng quân đội trực tiếp chiến đấu trên mặt trận, cán bộ đi B là lực lượng dân sự. Đó là hàng vạn cán bộ, đảng viên cùng đội ngũ trí thức, văn nghệ sĩ, chuyên gia và công nhân kỹ thuật thuộc mọi lĩnh vực đang công tác tại các cơ quan ở miền Bắc.
Trong số đó, có rất nhiều cán bộ, chiến sĩ, đồng bào miền Nam đã tập kết ra Bắc học tập, lao động và công tác sau Hiệp định Giơ-ne-vơ năm 1954. Họ mang theo niềm tin son sắt vào sự nghiệp cách mạng, gác lại gia đình, công việc và tuổi thanh xuân để vào miền Nam làm nhiệm vụ, góp phần vào sự nghiệp giải phóng dân tộc, thống nhất đất nước. Trước khi lên đường, để bảo đảm yêu cầu tuyệt đối bí mật, các cán bộ đi B đã gửi lại toàn bộ hồ sơ cá nhân, giấy tờ tùy thân và kỷ vật tại Ủy ban Thống nhất của Chính phủ.
Theo Cục Văn thư và Lưu trữ nhà nước, hiện có hơn 72.000 hồ sơ, kỷ vật của cán bộ đi B thuộc 89 tỉnh, thành phố (theo địa giới hành chính các thời kỳ giai đoạn 1945 - 1975) đang được gìn giữ tại Trung tâm Lưu trữ quốc gia III. Đây là một trong những khối tài liệu lưu trữ quốc gia có giá trị đặc biệt, không chỉ phục vụ nghiên cứu lịch sử mà còn là nguồn tư liệu gốc vô giá để xác minh, giải quyết chế độ, chính sách đối với người có công với cách mạng.
Khối tài liệu đặc biệt này bao gồm: hồ sơ cán bộ, đơn tình nguyện, thư từ, nhật ký, ảnh gia đình, thẻ Đảng, sổ Đoàn, huân chương, huy chương, giấy khen, bằng khen cùng nhiều giấy tờ và tài sản cá nhân khác. Mỗi trang giấy ố vàng, mỗi bức ảnh sờn góc không chỉ là chứng tích lịch sử của một thời kỳ khói lửa, mà còn lưu giữ vẹn nguyên ký ức, tình cảm, hoài bão và dấu ấn cuộc đời của những con người đã dâng hiến cả tuổi trẻ cho độc lập dân tộc.
Ý thức được trách nhiệm chính trị và đạo lý đối với lịch sử, trong nhiều năm qua, Cục Văn thư và Lưu trữ nhà nước đã xây dựng cơ sở dữ liệu, phần mềm tra cứu hồ sơ cán bộ đi B và đưa vào vận hành hệ thống tra cứu trực tuyến tại địa chỉ https://www.luutru.gov.vn/hosodiB/, tạo điều kiện để người dân, thân nhân cán bộ đi B và các cơ quan chức năng tra cứu, xác minh thông tin. Đồng thời, Cục đã phối hợp chặt chẽ với các địa phương rà soát, chuyển giao danh mục và bản sao hồ sơ cán bộ đi B phục vụ công tác xác minh thân nhân, giải quyết chế độ, chính sách đối với người có công với cách mạng cũng như trao trả hồ sơ, kỷ vật.
Đối với kỷ vật gốc, do yêu cầu nghiêm ngặt phải bảo đảm xác định đúng chủ nhân hoặc thân nhân hợp pháp trước khi bàn giao, Trung tâm Lưu trữ quốc gia III đến nay đã trực tiếp trao trả kỷ vật gốc cho 65 trường hợp; đồng thời phối hợp trao trả vàng và kỷ vật cho 150 cán bộ đi B và thân nhân tại các Hội nghị tri ân người có công toàn quốc và các hoạt động tri ân nhân Ngày Thương binh - Liệt sĩ hằng năm.
Trong quá trình triển khai Chiến dịch 500 ngày đêm tập trung tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ còn thiếu thông tin theo chỉ đạo của Ban chỉ đạo Trung ương, Cục Văn thư và Lưu trữ nhà nước đã tích cực phối hợp với các cơ quan, địa phương khai thác, cung cấp hồ sơ, tài liệu lưu trữ phục vụ xác minh thông tin liệt sĩ, thân nhân người có công và kết nối, trao trả hồ sơ, kỷ vật. Đây cũng là một trong những nguồn tư liệu quan trọng góp phần hỗ trợ thực hiện hiệu quả công tác tri ân người có công với cách mạng.
Tin mới cập nhật


Phát động cuộc thi viết toàn quốc "Kỷ vật vàng" năm 2026

Những kỷ vật về Chủ tịch Hồ Chí Minh lay động trái tim người xem

Những kỷ vật về Bác Hồ ở Lâm Đồng: Dấu son còn mãi với thời gian
Đọc nhiều
Tuổi trẻ Học viện Hải quân lan tỏa nghĩa tình người lính biển

Thị trường ô tô Việt tăng tốc, nhập khẩu vượt 121.000 xe sau 6 tháng

Hồ tiêu Việt Nam: Giữ vị thế số một bằng chất lượng và truy xuất

Cần Thơ định hướng thu hút FDI chất lượng cao

Cần Thơ: Quy tụ chuyên gia quốc tế cập nhật ứng dụng AI và robot trong lĩnh vực y tế

Lan tỏa tinh thần tiết kiệm điện từ sản xuất đến đời sống

31 triệu USD mở rộng canh tác lúa bền vững Đông Nam Á

Infographic| Triển khai sắp xếp, tổ chức lại các cơ sở giáo dục tại Hà Nội

Trung Quốc tìm lời giải khai thác hiệu quả pin lưu trữ




