Nông sản Việt và câu chuyện định danh trên thị trường thế giới

	Nông sản Việt bị kiểm tra gắt gao khi vào thị trường EU
	Nông sản Việt “tăng tốc” xuất khẩu sang thị trường Mỹ

Nhiều năm qua, khi nói về gạo xuất khẩu của Việt Nam, câu chuyện thường xoay quanh thị trường gần, thị trường xa cùng các hợp đồng đi theo những trồi sụt của thị trường. Ở những bến cảng xuất khẩu, gạo Việt Nam được tìm thấy trong hình hài những bao gạo nặng khoảng 50kg, không thương hiệu. Từ đó, gạo được đưa đến các thị trường, đóng những bao nhỏ 5kg, đặt lên kệ siêu thị, song… với những thương hiệu của doanh nghiệp sở tại.

Tuy nhiên tin vui là gần đây, những bao gạo mang thương hiệu Việt đã được đóng túi nhỏ để bán trực tiếp trên những kệ hàng tại siêu thị, cửa hàng ở các thị trường Nhật Bản, châu Âu (EU), Mỹ, Canada… Không khó khăn để thấy rằng, gạo Việt với những thương hiệu ST25, Lộc Trời đã và được đón nhận nồng nhiệt không chỉ của những người con xa xứ mà còn của cả những cư dân bản địa.

Nông sản Việt Nam ngày càng khẳng định vị thế trên thị trường

Thành quả đó có được là nhờ sự cộng hưởng của việc các FTA đã mở toang cánh cửa ra các thị trường cho gạo Việt, cũng đồng thời nhờ nỗ lực nâng cao chất lượng hạt gạo của doanh nghiệp. Đây cũng là bức tranh chung của nhiều loại nông sản trong những năm gần đây.

Một doanh nghiệp xuất khẩu gạo lớn của cả nước từng chia sẻ, trước khi FTA giữa Việt Nam và EU được ký kết, doanh nghiệp này đã nhiều lần tìm đến các đối tác châu Âu, đến các siêu thị của họ để tìm hiểu người dân bản địa thích các loại gạo như thế nào, tỷ lệ tấm là bao nhiêu, độ sáng ra sao là phù hợp, đóng gói với lượng bao nhiêu kg? Ròng rã nhiều năm trời, chấp nhận bán với giá bù lỗ để thăm dò thị trường, đến khi FTA Việt Nam – EU được ký kết, thuế suất cho hạt gạo lập tức từ 40% giảm về 0%, gạo Việt Nam đã tự hào có mặt trên các kệ siêu thị của bạn với giá cạnh tranh hơn rất nhiều.

Tương tự, mới đây, Tập đoàn TH đã đầu tư 620 tỉ đồng để sở hữu dây chuyền sản xuất tương ớt, tương cà, cháo tươi dinh dưỡng, cơm ăn liền từ nguyên liệu tươi hiện đại của châu Âu, Mỹ, Nhật Bản… Ông Ngô Minh Hải, Chủ tịch Tập đoàn TH cho biết, dự án bắt đầu xây dựng từ tháng 5/2020 và dự kiến hoàn thành vào đầu năm 2023 với mục tiêu góp phần giải quyết bài toán đầu ra cho sản phẩm nông nghiệp tỉnh Thái Bình. Đồng thời đa dạng hóa sản phẩm nông sản chế biến phục vụ cho xuất khẩu.

Năm 2021 cũng đánh dấu những nỗ lực trong thành công đưa quả thanh long xuất khẩu chính ngạch sang Nhật Bản, quả xoài xuất khẩu vào Mỹ, vải thiều đi EU… Đây đều là kết quả từ nỗ lực rất lớn của người nông dân và doanh nghiệp trong việc nâng cao chất lượng sản phẩm, đồng thời tận dụng các cơ hội từ các FTA song phương và đa phương đã ký kết.

Dù vậy, nông sản Việt Nam vẫn còn những vết “dằm” đáng tiếc như phở, nước mắm, cà phê… đang được xuất khẩu vào thị trường quốc tế nhưng đứng dưới tên thương hiệu của quốc gia khác.

Hoặc cứ vào mùa, những chuyến xe chở dưa hấu, thanh long vẫn xếp hàng dài chờ thông quan qua cửa khẩu. Xe hàng quay đầu, ngập tràn các phố của Thủ đô la liệt những dưa hấu, thanh long, mít giải cứu, bán chẳng kịp đành bỏ. Thế nhưng chỉ đến vụ mùa sau lượng cung lại vượt số lượng cầu, lại những bài toán được mùa mất giá, giải cứu...

Đặt vấn đề ngược trở lại, nếu được xây dựng thương hiệu, được ký kết hợp đồng tiêu thụ, được quy hoạch vùng chăn nuôi, vùng sản xuất tập trung có thể những sản phẩm nông sản ấy sẽ được sản xuất có kế hoạch, bao tiêu đầu ra. Cộng với đòn bẩy từ các FTA, việc nông sản Việt định danh trên thị trường thế giới là chuyện hoàn toàn có thể có được.

Với tỷ lệ giảm thuế lên đến 100%, nông sản Việt Nam đang tràn trề cơ hội vươn ra nước ngoài bằng “cánh tay” của FTA. Tuy nhiên, để làm được điều này, doanh nghiệp và nông dân trồng sản phẩm gì cũng cần phải tìm hiểu kỹ về những kỹ thuật phải đáp ứng trong sản xuất, đảm bảo an toàn thực phẩm đáp ứng theo yêu cầu phía bạn. Nói cách khác, cần bảo đảm tính bền vững để không chỉ có được một hay hai chuyến hàng mà để các chuyến hàng nông sản sẽ tấp nập “xuất ngoại”, định danh trên thế giới xứng với tiềm năng mà ta đang có được.