Ngành cà phê: Dư địa tăng trưởng lớn

Cần thúc đẩy xây dựng thương hiệu cho cà phê Việt Nam

Xuất khẩu tăng mạnh

Theo Bộ Công Thương, xuất khẩu (XK) cà phê năm 2018 của Việt Nam dự báo đạt 1,55 triệu tấn, tăng 9% so với năm ngoái. XK khả quan chủ yếu nhờ sản lượng cà phê niên vụ 2017 - 2018 tăng, ước tính đạt 1,6 triệu tấn, tăng 4,5% so với niên vụ trước. Sản lượng cà phê của Việt Nam tăng nhờ điều kiện thời tiết thuận lợi, người nông dân cũng đầu tư nhiều hơn cho cây cà phê. Bên cạnh đó, các nước trồng cà phê khác trên thế giới bị giảm sản lượng nên cà phê Việt Nam có nhiều cơ hội XK hơn.

Thống kê của Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn cho thấy, XK cà phê của Việt Nam trong tháng 2/2018 đạt khoảng 146 nghìn tấn, tương đương 280 triệu USD, đưa khối lượng xuất khẩu cà phê hai tháng đầu năm lên khoảng 347 nghìn tấn, tăng 21,5%; mang về giá trị 672 triệu USD, tăng 3,9% so với cùng kỳ năm ngoái.

Ông Nguyễn Viết Vinh - Tổng thư ký Hiệp hội Cà phê Ca cao Việt Nam (Vicofa) cho biết- Liên minh châu Âu (EU) là một trong những thị trường lớn của cà phê Việt Nam. Tính chung, các nước EU chiếm tới 39,5% tổng lượng và 37,7% tổng kim ngạch XK cà phê của cả nước. Nếu Việt Nam và EU có thể sớm ký kết Hiệp định thương mại tự do Việt Nam - EU (EVFTA) thì kim ngạch hai chiều trong ngành cà phê sẽ tăng mạnh hơn nữa.

“Hiện nay ngành cà phê Việt Nam đang có rất nhiều tiềm năng để phát triển, dư địa giá trị gia tăng còn nhiều, đặc biệt trong bối cảnh nhu cầu đang cao và thị trường các nước vẫn đang thiếu. Tuy nhiên, muốn khai thác tối đa tiềm năng này, các doanh nghiệp cần phải hướng đến phương châm tăng năng suất, chất lượng và giá trị gia tăng” - ông Nguyễn Viết Vinh nhấn mạnh.

Ngành cà phê Việt Nam có nhiều tiềm năng để phát triển

Hướng đến bền vững

Sự phát triển của cây cà phê ở nước ta đã có những bước tăng tốc “ngoạn mục”. Từ chỗ đóng góp chưa đầy 0,1% sản lượng cà phê thế giới vào năm 1980, đến chỗ đóng góp khoảng 13% tổng sản lượng cà phê toàn cầu vào năm 2000 và hiện năng suất cà phê Việt Nam đạt 24,5 tạ/ha, cao gấp 3 lần năng suất trung bình cà phê thế giới. Sản phẩm cà phê Việt Nam đã XK đến 80 quốc gia, chiếm 14% thị phần cà phê nhân XK thế giới, đứng thứ 2 sau Brazil. Các thị trường yêu cầu chất lượng cao như Đức, Hoa Kỳ, Ý, Tây Ban Nha, Nhật Bản, Bỉ và Nga hiện đang chiếm tới 56% sản lượng XK của Việt Nam.

Theo Vicofa, trong thời gian tới, ngành cà phê phấn đấu hoàn thành hai mục tiêu: Giữ vững vị trí thứ hai về sản xuất và XK cà phê nhân trên thế giới; đẩy mạnh khâu chế biến cà phê rang xay, hòa tan, các sản phẩm khác để nâng giá trị gia tăng, đưa kim ngạch XK đến năm 2030 đạt 6 tỷ USD, cao gần gấp đôi so với hiện nay. Tuy nhiên, để đạt được mục tiêu trên, cần tạo ra sự chuyển biến về chất giữa người trồng và cộng đồng doanh nghiệp chế biến XK. Nhà nước cần hỗ trợ mạnh mẽ hơn đến sự phát triển bền vững của ngành hàng thông qua các biện pháp tổ chức sản xuất, khuyến nông, khoa học công nghệ, tài chính...

Ông Đỗ Kim Lang - Phó Cục trưởng Cục Xúc tiến thương mại (Bộ Công Thương)- cho hay, trong bối cảnh hiện tại, Chính phủ quan tâm hơn đến đẩy mạnh XK hàng có thương hiệu, nâng giá trị gia tăng của sản phẩm XK cũng như khả năng cạnh tranh trên thị trường. Cục Xúc tiến thương mại đang chủ trì xây dựng thương hiệu cho các ngành hàng, đặc biệt là ngành hàng thực phẩm. Trong đó, cà phê là ngành được ưu tiên hàng đầu. Trong năm 2018, Bộ Công Thương sẽ xây dựng chiến lược thương hiệu cà phê trong chiến lược xây dựng thương hiệu thực phẩm nói chung. Đây là giải pháp tốt cho phát triển ngành cà phê, giúp khắc phục tình trạng chủ yếu XK cà phê nhân.

Bên cạnh đó, Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn đã ban hành Quyết định số 4653/QĐ-BNN-KHCN phê duyệt Đề án khung phát triển sản phẩm quốc gia “Cà phê Việt Nam chất lượng cao” giai đoạn 2018-2023, tầm nhìn đến năm 2030 với tổng kinh phí dự kiến khoảng 170 tỷ đồng. Đề án này đặt ra mục tiêu cụ thể nhằm phát triển liên kết sản xuất, tiêu thụ, xây dựng vùng nguyên liệu cà phê hàng hóa chất lượng cao, quy mô lớn, có hệ thống sấy, kho bảo quản và nhà máy chế biến phù hợp với quy mô sản xuất; nâng cao chuỗi thu nhập của người trồng cà phê trên đơn vị diện tích gieo trồng thông qua việc gia tăng giá trị sản phẩm cà phê: Đến năm 2020 tăng 5% và đến 2023 là 7% so với mức thu nhập bình quân niên vụ 2013-2014. Đặc biệt, hoàn thiện chuỗi giá trị sản xuất tiêu thụ cà phê, xây dựng được thương hiệu cà phê Việt Nam chất lượng cao, có khả năng cạnh tranh cao trên thị trường trong nước và quốc tế; nâng giá cà phê XK của Việt Nam đến 2020 tương đương với các nước trong khu vực và thế giới trong cùng nhóm chất lượng…