Mở rộng xuất khẩu vào Hà Lan: Đáp ứng nhanh các quy định mới

Tiêu chuẩn ngày càng cao

Tại Hội thảo Hợp tác công nghiệp chế tạo Việt Nam - Hà Lan với chủ đề "Kết nối đổi mới sáng tạo, đầu tư và chuỗi cung ứng bền vững" do Cục Xúc tiến thương mại, Bộ Công Thương tổ chức gần đây, bà Võ Thị Ngọc Diệp, Tham tán thương mại, Thương vụ Việt Nam tại Hà Lan thông tin, tính đến hết quý II/2026, xuất khẩu của Việt Nam sang Hà Lan đạt hơn 7,8 tỷ USD, tăng 25,3% so với cùng kỳ năm 2025.

Đáng chú ý, xuất khẩu hàng công nghiệp chế tạo tiếp tục ghi nhận mức tăng khá. Hai quý đầu năm 2026, tổng kim ngạch xuất khẩu của 8 nhóm hàng công nghiệp chế tạo sang Hà Lan đạt khoảng 4,65 tỷ USD, tăng gần 36% so với cùng kỳ năm 2025.

Trong đó, máy vi tính, sản phẩm điện tử và linh kiện đạt gần 2,2 tỷ USD, tăng 52%; máy móc, thiết bị, dụng cụ và phụ tùng khác đạt gần 2,2 tỷ USD, tăng 7,8%. Điện thoại và linh kiện đạt gần 670 triệu USD, tăng 15,6%; phương tiện vận tải và phụ tùng đạt gần 196 triệu USD, tăng 48%.

Những kết quả này cho thấy nhu cầu tại Hà Lan và châu Âu đối với thiết bị, linh kiện điện tử, máy móc và sản phẩm công nghệ vẫn lớn. Các lĩnh vực như cơ khí chính xác, khuôn mẫu, linh kiện máy móc, thiết bị sản xuất và công nghiệp hỗ trợ được đánh giá còn nhiều dư địa để doanh nghiệp Việt Nam mở rộng thị phần.

Tuy nhiên, tăng trưởng xuất khẩu của nhóm hàng này không diễn ra đồng đều. Đơn cử, sản phẩm sắt thép chỉ đạt khoảng 45 triệu USD, giảm 6,8%. Đây là nhóm hàng chịu sức ép từ giá, cạnh tranh, các biện pháp phòng vệ thương mại, chi phí năng lượng và đặc biệt là yêu cầu về phát thải carbon.

Cơ chế điều chỉnh carbon qua biên giới của EU (CBAM) đã bước vào giai đoạn thực hiện chính thức từ đầu năm 2026, áp dụng đối với các nhóm hàng gồm sắt thép, nhôm, xi măng, phân bón, điện và hydro. Nhà nhập khẩu EU thuộc phạm vi điều chỉnh phải khai báo lượng phát thải hàm chứa trong hàng hóa nhập khẩu và thực hiện các nghĩa vụ liên quan đến chứng chỉ CBAM. Với lượng hàng nhập khẩu trong năm 2026, việc nộp chứng chỉ được thực hiện trong năm 2027, trước ngày 30/9/2027.

Bên cạnh CBAM, hàng công nghiệp xuất khẩu vào Hà Lan phải đáp ứng hệ thống quy định kỹ thuật của EU. Với máy móc, thiết bị điện và điện tử, doanh nghiệp cần xác định sản phẩm có thuộc diện bắt buộc gắn dấu CE (sản phẩm đã được kiểm tra đánh giá trước khi được đưa ra thị trường) hay không; thực hiện đánh giá sự phù hợp, các thử nghiệm cần thiết và hoàn thiện hồ sơ kỹ thuật trước khi đưa sản phẩm ra thị trường.

Đáng chú ý, Quy định mới của EU về máy móc (EU 2023/1230) sẽ được áp dụng bắt buộc từ ngày 20/1/2027, thay thế quy định hiện hành. Quy định mới bổ sung, làm rõ nhiều yêu cầu liên quan đến phần mềm điều khiển, hệ thống tự động, trí tuệ nhân tạo và bảo vệ máy móc trước các rủi ro có thể ảnh hưởng đến chức năng an toàn.

Đối với thiết bị điện, điện tử, doanh nghiệp cũng cần quan tâm đồng thời đến các yêu cầu về RoHS (điện áp thấp, tương thích điện từ) và WEEE (quy định về chất thải thiết bị điện và điện tử). REACH (quy định về sử dụng an toàn hóa chất) đặt ra yêu cầu liên quan đến hóa chất, lớp phủ, chất kết dính, vật liệu nhựa và các chất có trong linh kiện. Tùy mã HS và đặc tính từng sản phẩm, yêu cầu cụ thể sẽ khác nhau.

Theo bà Võ Thị Ngọc Diệp, đáp ứng các quy định bắt buộc mới chỉ là điều kiện cần. Khách hàng Hà Lan còn quan tâm đến hệ thống quản lý chất lượng và khả năng kiểm soát ổn định toàn bộ quy trình sản xuất. Với cơ khí chính xác và linh kiện điện tử, dung sai kỹ thuật, tỷ lệ lỗi, khả năng truy xuất từng lô hàng, kiểm soát thay đổi thiết kế, bảo mật bản vẽ, sở hữu trí tuệ và khả năng giao hàng đúng hạn đều có thể trở thành tiêu chí đánh giá nhà cung cấp.

Xúc tiến thương mại cần đi vào chiều sâu

Từ thực tế thị trường, đại diện Thương vụ Việt Nam tại Hà Lan cũng cho rằng, công tác xúc tiến thương mại đối với hàng công nghiệp cần chuyển mạnh sang chuyên ngành, hướng tới phát triển nhà cung cấp và kết nối trực tiếp với doanh nghiệp có nhu cầu cụ thể.

Theo đó, chương trình xúc tiến nên tập trung vào các lĩnh vực như cơ khí chính xác, điện tử, bán dẫn, tự động hóa và công nghiệp hỗ trợ. Các hoạt động hội chợ, triển lãm chuyên ngành cần được kết hợp với kết nối doanh nghiệp, khảo sát khu công nghiệp, thăm nhà máy và tư vấn kỹ thuật. Qua đó, doanh nghiệp Việt Nam có thể tiếp cận trực tiếp yêu cầu của khách hang.

Cùng đó là hỗ trợ doanh nghiệp giải quyết vấn đề tiêu chuẩn, các chương trình xúc tiến thương mại nên bổ sung nội dung đào tạo, tư vấn chuyên sâu về dấu CE, quy định mới về máy móc, RoHS, WEEE, REACH và CBAM. Có thể lồng ghép các chương trình đào tạo, tư vấn riêng cho ngành cơ khí, điện và điện tử vào chương trình Ready to Export của Hiệp hội Doanh nghiệp Hà Lan tại Việt Nam trong giai đoạn 2026-2027.

Xúc tiến thương mại cũng cần gắn với xúc tiến đầu tư và chuyển giao công nghệ. Thu hút doanh nghiệp Hà Lan đầu tư vào sản xuất linh kiện, cơ khí chính xác, thiết bị điện, điện tử và bán dẫn tại Việt Nam không chỉ tạo thêm dòng vốn mà còn mở ra cơ hội để doanh nghiệp trong nước tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị.

Về phía doanh nghiệp, cần xây dựng chiến lược thị trường dài hạn thay vì chạy theo các đơn hàng ngắn hạn. Hồ sơ năng lực bằng tiếng Anh, hệ thống thông số kỹ thuật, chứng nhận cần thiết và khả năng thực hiện đơn hàng mẫu với quy mô phù hợp phải được chuẩn bị từ trước.

“Doanh nghiệp cũng cần chuyển từ cạnh tranh chủ yếu bằng giá sang cạnh tranh bằng chất lượng, đổi mới sáng tạo, tính minh bạch, năng lực giao hàng và dịch vụ sau bán hàng”, bà Võ Thị Ngọc Diệp khuyến nghị.

Cũng theo đại diện Thương vụ Việt Nam tại Hà Lan, với cơ khí, điện tử và công nghệ cao, quá trình thẩm định nhà cung cấp có thể kéo dài, trong khi đơn hàng thử nghiệm ban đầu thường chưa lớn. Nhưng đây là bước cần thiết để doanh nghiệp Việt Nam chứng minh năng lực. Khi tạo được niềm tin về chất lượng, độ ổn định và khả năng tuân thủ, cơ hội hợp tác lâu dài và mở rộng sang các doanh nghiệp khác trong cùng hệ sinh thái sẽ rộng hơn.

Dư địa cho xuất khẩu hàng hoá, nhất là hàng công nghiệp sang thị trường Hà Lan còn lớn nhưng việc đáp ứng các tiêu chuẩn kỹ thuật là điều kiện bắt buộc.