Kinh tế tuần hoàn: Kết nối hành động vì tương lai xanh của Việt Nam

Ngày 10/11/2025, tại Hà Nội, Viện Kinh tế Việt Nam và Thế giới (Viện Hàn lâm Khoa học xã hội Việt Nam) tổ chức Diễn đàn “Thực hiện kinh tế tuần hoàn tại Việt Nam: Chính sách và kết nối hành động”. 

Đây là sự kiện học thuật quan trọng nhằm thúc đẩy quá trình chuyển đổi sang mô hình kinh tế tuần hoàn (KTTH), góp phần hiện thực hóa cam kết phát triển xanh, phát thải ròng bằng “0” vào năm 2050 của Việt Nam.

Sự kiện có sự tham dự của hơn 200 đại biểu gồm chuyên gia, nhà khoa học, đại diện các bộ, ngành, tổ chức quốc tế, doanh nghiệp trong lĩnh vực năng lượng, môi trường, sản xuất xanh cùng đông đảo phóng viên báo chí trung ương và địa phương.

Kiến trúc phát triển mới của Việt Nam

Phát biểu khai mạc, GS.TS. Lê Văn Lợi, Chủ tịch Viện Hàn lâm Khoa học xã hội Việt Nam, nhấn mạnh: “Kinh tế tuần hoàn không chỉ là một khái niệm thời thượng mà là kiến trúc phát triển mới của Việt Nam trong chuyển đổi số, chuyển đổi xanh”.

Theo ông, đây là con đường tất yếu để chúng ta giảm phụ thuộc tài nguyên, cắt giảm phát thải, nâng hiệu suất sử dụng năng lượng và vật liệu, đồng thời mở ra thị trường, việc làm và chuỗi giá trị mới mang tính bền vững.

Ông Lợi cho rằng Quyết định số 222/QĐ-TTg ngày 23/1/2025 của Thủ tướng Chính phủ, phê duyệt Kế hoạch hành động quốc gia thực hiện kinh tế tuần hoàn đến năm 2035, như một bước đi chiến lược cụ thể hóa Luật Bảo vệ Môi trường 2020, Chiến lược tăng trưởng xanh và Chiến lược quốc gia về biến đổi khí hậu.

“Diễn đàn vì vậy không chỉ là nơi trao đổi học thuật mà còn là nhịp cầu kết nối chính sách - doanh nghiệp - tri thức - hành động, góp phần hình thành hệ sinh thái tuần hoàn toàn diện tại Việt Nam” - GS.TS. Lê Văn Lợi nhấn mạnh và khẳng định Viện Hàn lâm Khoa học xã hội Việt Nam sẽ tiếp tục đóng góp tri thức, tham mưu và chuyển giao kết quả nghiên cứu để hỗ trợ thực thi các chính sách về kinh tế tuần hoàn, trong đó có đo lường dòng vật chất, vòng đời sản phẩm và phát triển chỉ số theo dõi, đánh giá phục vụ quản lý nhà nước.

“Tôi tin rằng bằng sự chung sức của Nhà nước, doanh nghiệp, giới học thuật và xã hội, kinh tế tuần hoàn sẽ trở thành cách thức vận hành tự nhiên của nền kinh tế Việt Nam trong kỷ nguyên phát triển mới- sạch hơn, thông minh hơn và bao trùm hơn”, ông Lợi kỳ vọng.

Doanh nghiệp là 'mắt xích' quan trọng

Phát biểu tại Diễn đàn, TS. Phí Vĩnh Tường, Phó Viện trưởng Viện Kinh tế Việt Nam và Thế giới, đặt vấn đề: kinh tế tuần hoàn đã trở thành xu thế toàn cầu trong bối cảnh các quốc gia phải đối mặt với nước biển dâng, biến đổi khí hậu và khủng hoảng tài nguyên.

Với Việt Nam, kinh tế tuần hoàn không còn là sự lựa chọn mà là con đường tất yếu để đạt được mục tiêu phát triển bền vững, đáp ứng cam kết phát thải ròng bằng ‘0’ vào năm 2050 và cụ thể hóa Kế hoạch hành động quốc gia thực hiện kinh tế tuần hoàn đến năm 2035” -TS. Phí Vĩnh Tường nhấn mạnh.

Bên cạnh đó, ông Tường cũng cảnh báo rằng nguy cơ Việt Nam bị loại ra khỏi các chuỗi giá trị toàn cầu rất cao nếu chúng ta không nhanh chóng triển khai kinh tế tuần hoàn. Bởi lẽ, bên cạnh những chính sách đã ban hành, vẫn tồn tại không ít hạn chế. Cụ thể, chính sách còn phân tán, thiếu hướng dẫn cụ thể cho các ngành, thiếu cơ chế phối hợp liên ngành; hạ tầng tái chế và cơ sở dữ liệu quốc gia về dòng vật chất còn yếu; năng lực của doanh nghiệp, đặc biệt là khu vực doanh nghiệp nhỏ và vừa, còn hạn chế. 

Từ những tồn tại trên, mục tiêu của Diễn đàn là làm rõ cơ sở lý luận, chính sách và thực tiễn của kinh tế tuần hoàn tại Việt Nam, đồng thời thảo luận và đề xuất các giải pháp hành động giữa các cơ quan, doanh nghiệp, viện nghiên cứu và địa phương.

Ông Tường đề nghị đại biểu tập trung thảo luận bốn nhóm vấn đề: Hoàn thiện thể chế và quản trị kinh tế tuần hoàn, xác định cơ chế phối hợp liên ngành; Phát triển kinh tế tuần hoàn trong các lĩnh vực trọng điểm như nông nghiệp, công nghiệp chế biến, chế tạo và đô thị; Xây dựng cơ chế tài chính xanh và khuyến khích đầu tư, thiết kế hệ thống tín dụng xanh, trái phiếu xanh, quỹ tuần hoàn để hỗ trợ doanh nghiệp; Thúc đẩy khoa học, công nghệ và chuyển đổi số, ứng dụng dữ liệu lớn, truy xuất vòng đời sản phẩm và quản lý dòng vật chất.

TS. Nguyễn Đình Chúc, Viện trưởng Viện Kinh tế Việt Nam và Thế giới bày tỏ: “Diễn đàn không chỉ là nơi trao đổi học thuật mà còn là không gian kết nối hành động giữa các cơ quan quản lý, các nhà khoa học, doanh nghiệp và cộng đồng nhằm chuyển hóa nhận thức thành hành động, và hành động thành kết quả cụ thể cho tương lai xanh của đất nước".

Thông qua sự kiện, thông điệp “Kinh tế tuần hoàn - Kết nối hành động vì tương lai xanh của Việt Nam” đã được lan tỏa rộng rãi tới cộng đồng chuyên gia, doanh nghiệp và công chúng, đánh dấu một bước tiến quan trọng trong hành trình hiện thực hóa mục tiêu phát triển bền vững của Việt Nam đến năm 2050.