Hỗ trợ doanh nghiệp thực thi EVFTA để nâng tầm thương mại Việt Nam-Đức

Khuyến khích doanh nghiệp Đức đầu tư vào chế biến sâu nông, lâm thủy sản

Tại Khóa họp lần thứ 3 Ủy ban hỗn hợp về hợp tác kinh tế - thương mại Việt Nam - Đức diễn ra sáng 17/11 do Thứ trưởng Bộ Công Thương Nguyễn Sinh Nhật Tân và Quốc vụ khanh Nghị viện, Bộ Kinh tế và Năng lượng Liên bang Đức Stefan Rouenhoff đồng chủ trì, hai bên đã rà soát tiến độ hợp tác, tháo gỡ vướng mắc và xác định các trọng tâm ưu tiên trong giai đoạn tới.

Ngoài những nội dung hợp tác về năng lượng, công nghiệp, chuyển đổi số, hai bên cũng dành nhiều thời gian trao đổi, đưa ra nhiều giải pháp tháo gỡ các vấn đề về hợp tác thương mại. Trong đó, hai nhà lãnh đạo đã thống nhất tăng cường chia sẻ thông tin, duy trì ổn định giao thương, bảo đảm thông suốt chuỗi cung ứng và tận dụng hiệu quả các cơ chế hợp tác đa phương và tăng cường tận dụng ưu đãi từ Hiệp định thương mại tự do Việt Nam - Liên minh châu Âu (EVFTA).

Đăc biệt, để hỗ trợ cộng đồng doanh nghiệp hai nước tận dụng tốt hơn những ưu đãi từ Hiệp định EVFTA, Việt Nam đề nghị Đức hỗ trợ doanh nghiệp đáp ứng quy định tại thị trường; khuyến khích doanh nghiệp Đức đầu tư chế biến sâu nông - thủy sản, phát triển logistics, kho lạnh, trung tâm trung chuyển phục vụ xuất khẩu sang châu Âu.

Từ thị trường sở tại, bà Đặng Thị Thanh Phương, Tham tán Thương mại, Thương vụ Việt Nam tại CHLB Đức cho biết, EVFTA đã tạo cơ hội lớn cho các ngành hàng chủ lực của Việt Nam tận dụng lợi thế từ chính sách xóa bỏ thuế nhập khẩu.

Lợi thế này đặc biệt thể hiện rõ trong các mặt hàng như cà phê, thuỷ sản, hạt điều, chè, đã có những bước tăng trưởng rõ rệt. Cụ thể, xuất khẩu cà phê của Việt Nam sang EU tăng 120%, từ 983 triệu USD của năm 2020 lên 2,2 tỷ USD năm 2024; rau quả tăng 65,6%, từ 146 triệu USD lên 242 triệu USD; xuất khẩu giày dép tăng 52,4%, từ 3,7 tỷ USD lên 5,65 tỷ USD.

Với riêng thị trường Đức, Tham tán thương mại Đặng Thị Thanh Phương cho biết, EVFTA đã và đang củng cố, tạo sức bật cho hàng hóa xuất khẩu chủ lực của Việt Nam sang thị trường này. Tính đến hết tháng 10 năm 2025, kim ngạch thương mại hai chiều Việt Nam - Đức đạt hơn 11,1 tỷ USD, tăng 15,1% so với 10 tháng đầu năm 2024. Trong đó, xuất khẩu của Việt Nam sang Đức đạt gần 7,8 tỷ USD và nhập khẩu đạt gần 3,2 tỷ USD, lần lượt tăng 19% và 7,2% so với cùng kỳ năm 2024.

Riêng 7 tháng đầu năm 2025, kim ngạch xuất khẩu nhóm hàng nông thủy sản sang thị trường Đức đạt 1,25 tỷ USD, tăng 69,2% so với cùng kỳ năm 2024.

Trong đó hầu hết tất cả các mặt hàng có ghi nhận xuất khẩu trong nhóm này đều đạt tăng trưởng dương, cụ thể cà phê đạt trên 870,7 triệu USD tăng 101,9%; thuỷ sản trên 121 triệu USD, tăng 10,3%; hạt điều đạt trên 106,7 triệu USD, tăng 37%; hạt tiêu đạt trên 82 triệu USD tăng 43,3%; rau quả đạt trên 47 triệu USD tăng 25%.

Tương tự, kim ngạch nhóm hàng chế biến chế tạo đạt trên 3,74 tỷ USD tăng 8,5% so với 7 tháng năm 2025, tăng mạnh ở mặt hàng máy vi tính, sản phẩm điện tử và linh kiện đạt trên 647 triệu USD, tăng 23%; máy móc thiết bị, dụng cụ phụ tùng khác đạt trên 815 triệu USD, tăng 11,4%; đặc biệt ghi nhận sự tăng trưởng trở lại của các mặt hàng xuất khẩu truyền thống là dệt may (trên 532,92 triệu USD, tăng 20,9%), giày dép (437,8 triệu USD, tăng 1,4%).

“Đây là minh chứng rõ rệt cho việc tận dụng tốt các ưu đãi của EVFTA, đặc biệt là các doanh nghiệp lớn tập trung nâng cao chất lượng, đáp ứng các tiêu chuẩn về quy tắc xuất xứ và xây dựng thương hiệu bền vững” - Tham tán Thương mại Đặng Thị Thanh Phương nhận định.

Chú trọng đào tạo nguồn nhân lực, đẩy mạnh thực thi FTA

Theo các cam kết trong hiệp định, khi EVFTA có hiệu lực, EU xóa bỏ thuế nhập khẩu đối với khoảng 85,6% số dòng thuế, tương đương 70,3% kim ngạch xuất khẩu của Việt Nam sang EU.

Sau 7 năm, EU xóa bỏ thuế nhập khẩu đối với 99,2% số dòng thuế, tương đương với 99,7% kim ngạch xuất khẩu của Việt Nam. Như vậy, có thể nói gần 100% kim ngạch xuất khẩu của Việt Nam sang EU sẽ được xóa bỏ thuế nhập khẩu sau một lộ trình ngắn. EU cũng cam kết tạo điều kiện thuận lợi cho doanh nghiệp Việt Nam cao hơn mức cam kết trong WTO.

Chiều ngược lại, Việt Nam cam kết xóa bỏ thuế quan cho hàng hóa của EU ngay khi Hiệp định EVFTA có hiệu lực với 48,5% số dòng thuế. Sau 7 năm, 91,8% số dòng thuế được xóa bỏ; sau 10 năm, mức xóa bỏ thuế quan là khoảng 98,3% số dòng thuế (chiếm 99,8% kim ngạch nhập khẩu từ EU).

Đối với khoảng 1,7% số dòng thuế còn lại của EU, Việt Nam áp dụng lộ trình xóa bỏ thuế nhập khẩu dài hơn 10 năm hoặc áp dụng hạn ngạch thuế quan theo cam kết WTO. Cam kết của Việt Nam đối với EU cũng cao hơn trong WTO và ít nhất là ngang bằng với mức mở cửa cao nhất của Việt Nam đối với các đối tác khác.

Việt Nam cam kết các doanh nghiệp vừa và nhỏ ở EU sẽ có cơ hội tiếp cận thị trường Việt Nam với hơn 100 triệu dân, đặc biệt là tầng lớp trung lưu đang tăng trưởng nhanh. Điều này sẽ tạo điều kiện thuận lợi cho các sản phẩm truyền thống của châu Âu như thực phẩm, rượu vang và các sản phẩm khác như dược phẩm hay phụ tùng ô tô...

Để phát huy hiệu quả lâu dài của EVFTA, bà Đặng Thị Thanh Phương cho rằng Việt Nam cần có những bước tiến mạnh hơn về nâng cấp năng lực sản xuất, chuyển đổi xanh, bền vững, phát triển nguồn nhân lực, đẩy mạnh nội địa hoá. Đây không chỉ là cơ hội để mở rộng thị trường, mà còn là đòn bẩy để nâng cấp mô hình tăng trưởng, nâng cao vị thế Việt Nam trong chuỗi giá trị khu vực và toàn cầu.

Đức là đối tác thương mại lớn thứ hai của Việt Nam ở châu Âu, chiếm hơn 17% xuất khẩu của ta sang EU (theo số liệu năm 2024 của Hải quan Việt Nam) và cũng là cửa ngõ trung chuyển quan trọng của hàng hoá Việt Nam sang các thị trường khác ở châu Âu.

Theo số liệu của Hải quan Việt Nam, tính đến hết tháng 10 năm 2025, kim ngạch thương mại hai chiều Việt Nam – Đức đạt hơn 11,1 tỷ USD, tăng 15,1% so với 10 tháng đầu năm 2024. Trong đó, xuất khẩu của Việt Nam sang Đức đạt gần 7,8 tỷ USD và nhập khẩu đạt gần 3,2 tỷ USD, lần lượt tăng 19% và 7,2% so với cùng kỳ năm 2024.

Trong lĩnh vực công nghiệp, hiện có khoảng 300 doanh nghiệp Đức hoạt động tại Việt Nam, trong đó đặc biệt là các tập đoàn hàng đầu của Đức về công nghiệp chế biến, chế tạo như Siemens, B.Braun, Bayer, Mercedes-Benz, Bosch, ZF... đã đầu tư và hoạt động tại Việt Nam.

Trong lĩnh vực năng lượng, hai nước vừa ký Tuyên bố chung về thiết lập quan hệ đối tác năng lượng giữa Bộ Công Thương Việt Nam và Bộ Kinh tế và Hành động khí hậu CHLB Đức vào ngày 03/7/2025, qua đó tạo động lực mới cho hợp tác năng lượng.

Về đầu tư, theo số liệu của Bộ Tài chính, luỹ kế cho đến 31.10.2025, Đức có 509 dự án đầu tư còn hiệu lực tại Việt Nam với tổng số vốn là 3,009 tỷ USD, đứng thứ 17 trong số 153 quốc gia và vùng lãnh thổ đầu tư vào Việt Nam.