Hải sản nhập khẩu giá rẻ tràn chợ mạng, người tiêu dùng dè dặt

Thị trường thực phẩm tươi sống tại Việt Nam thời gian gần đây đang chứng kiến làn sóng tràn vào của các mặt hàng hải sản nhập khẩu với mức giá bình dân bất ngờ. Trong khi nhu cầu tiêu dùng tăng cao, các sản phẩm như cua nâu Na Uy, hàu vàng Trung Quốc và đuôi tôm hùm Úc được chào bán rầm rộ tại các hệ thống phân phối hải sản và mạng xã hội. Tuy nhiên, bên cạnh sự háo hức từ phía người tiêu dùng, giới chuyên gia và một số doanh nghiệp phân phối lớn cũng đồng loạt đưa ra cảnh báo về chất lượng thực tế cũng như nguồn gốc của các sản phẩm này.

Hải sản nhập khẩu giá giảm sâu

Loại thực phẩm đang gây "sốt" hiện nay là cua nâu siêu gạch nhập khẩu từ Na Uy. Dù là mặt hàng đông lạnh, loại cua này vẫn được chị em nội trợ săn đón bởi đặc tính thịt chắc, gạch nhiều và quan trọng hơn cả là mức giá "chưa từng có". Hiện trên thị trường, cua nâu Na Uy có giá từ 200.000 - 300.000 đồng/kg (loại 0,8 - 1kg/con), thấp hơn nhiều so với mức giá phổ biến trước đây khoảng 450.000 đồng/kg.

Theo các đầu mối bán hải sản online tại Hà Nội, nguồn cung từ Na Uy đang rất dồi dào. Đặc biệt, nhờ ưu đãi thuế nhập khẩu theo Hiệp định Thương mại tự do Việt Nam - EU (EVFTA), giá thành cua nâu giảm mạnh. Thêm vào đó, việc Trung Quốc siết chặt kiểm soát dư lượng kim loại nặng trong nội tạng cua đã khiến lượng hàng xuất khẩu sang quốc gia này chững lại, đổ dồn về thị trường Việt Nam.

Tương tự, mặt hàng hàu vàng Trung Quốc cũng đang phủ sóng tại các chợ truyền thống và trên nền tảng mạng xã hội. Với giá bán buôn chỉ từ 40.000 - 50.000 đồng/kg (loại 4-10 con/kg), mẫu mã bắt mắt, vỏ vàng nhạt và ruột to tròn, loại hàu này được người tiêu dùng Việt đánh giá cao, thậm chí vượt trội hơn so với hàu sữa và hàu đại dương.

Anh Nguyễn Xuân Hùng, quản lý nhà hàng hải sản Quảng Ninh (phố Huỳnh Thúc Kháng, Hà Nội), cho biết: “Hàu vàng Trung Quốc được nhà hàng, quán ăn ưa chuộng vì ruột đều, chế biến có lãi gấp ba lần so với hàu nội địa. Mỗi ngày có vài xe container lạnh chở hàng từ cửa khẩu về các tỉnh”.

Không dừng lại ở đó, đuôi tôm hùm Úc, một sản phẩm vốn có giá thành cao cũng đang xuất hiện tràn lan trên thị trường với mức giá chỉ 340.000 - 350.000 đồng/kg (loại 3 - 5 đuôi/kg). Trong khi đó, tôm hùm Úc nguyên con tươi sống có giá từ 1,7 - 1,8 triệu đồng/kg.

Các nhà cung cấp quảng cáo rằng đuôi tôm hùm được cấp đông ngay sau khi đánh bắt nên vẫn giữ được độ tươi, thịt chắc và vị ngọt đặc trưng. Chính yếu tố “giá tốt, chất lượng thượng hạng” khiến mặt hàng này hút khách trên diện rộng, đặc biệt là các gia đình nội trợ tại các thành phố lớn.

Cẩn trọng với hải sản giá rẻ

Thực tế cho thấy, không phải sản phẩm đông lạnh nào cũng đảm bảo chất lượng, đặc biệt khi quy trình bảo quản và vận chuyển không đúng tiêu chuẩn. Với mặt hàng hải sản, việc cấp đông không đúng kỹ thuật hoặc sử dụng nguyên liệu kém chất lượng ngay từ đầu có thể khiến sản phẩm mất đi độ tươi ngon, giảm giá trị dinh dưỡng và tiềm ẩn nguy cơ mất an toàn thực phẩm.

PGS-TS. Nguyễn Duy Thịnh, chuyên gia công nghệ thực phẩm, cảnh báo: “Thực phẩm đông lạnh bao gồm các sản phẩm chế biến sẵn hoặc thực phẩm tươi sống đã qua sơ chế phải được bảo quản đúng cách. Nếu thực phẩm đông lạnh bị rã đông và cấp đông lại nhiều lần hoặc không được bảo quản ở nhiệt độ dưới -18°C thì nguy cơ nhiễm khuẩn, đặc biệt là vi khuẩn Listeria hay Salmonella là rất cao”.

Tuy nhiên, bên cạnh sức hấp dẫn về giá cả, người tiêu dùng cũng đang phải đối diện với những rủi ro nhất định về chất lượng sản phẩm. Nhiều phản hồi từ khách hàng cho thấy phần đuôi tôm hùm nhỏ có thịt bở, màu không trắng và đôi khi còn có vị đắng, khác xa với đuôi tôm tươi sống.

“Hải sản nhập khẩu giá rẻ bất thường có thể do vào mùa cao điểm đánh bắt hoặc hàng sắp hết hạn sử dụng. Thậm chí có loại là hàng lỗi, tức tôm ngất, chết trước khi cấp đông. Nếu hải sản được cấp đông đúng quy trình công nghệ quốc tế thì vẫn đảm bảo chất lượng. Nhưng nếu là hàng lỗi, quá trình cấp đông không có được độ tươi ngon ban đầu”, anh Hùng cho biết.

“Khi mua thực phẩm, đặc biệt là các sản phẩm đông lạnh, cần chọn các sản phẩm có nguồn gốc rõ ràng, bao bì được ghi nhãn đầy đủ về ngày sản xuất, hạn sử dụng, và điều kiện bảo quản. Nên mua thực phẩm đông lạnh từ các nhà sản xuất uy tín, kiểm tra kỹ các thông tin trên bao bì và đảm bảo sản phẩm không bị thay đổi màu sắc, không có dấu hiệu phỏng lạnh hay hư hỏng”, chuyên gia Nguyễn Duy Thịnh lưu ý thêm.

Việc hàng loạt sản phẩm hải sản giá rẻ tràn vào thị trường là cơ hội để người tiêu dùng tiếp cận thực phẩm ngoại với chi phí thấp. Tuy nhiên, người tiêu dùng cần đặc biệt lưu ý đến yếu tố an toàn, xuất xứ rõ ràng và lựa chọn đơn vị phân phối có uy tín. Chỉ có như vậy, bữa ăn mới thật sự chất lượng, thay vì "tiền mất, tật mang" vì hàng lỗi, hàng kém chất lượng.