Đồng bộ giải pháp, hiện thực hóa mục tiêu tăng trưởng 2 con số

Mục tiêu cao tạo lực kéo tăng trưởng

Theo số liệu của Cục Thống kê (Bộ Tài chính), GDP quý II/2026 ước tăng 8,39% so với cùng kỳ năm trước. Tính chung 6 tháng đầu năm, GDP tăng 8,18%, cao hơn đáng kể mức tăng 7,63% của cùng kỳ năm 2025. Các khu vực kinh tế đều ghi nhận tăng trưởng. Trong đó, khu vực công nghiệp và xây dựng tăng 9,81%, đóng góp 47,20% vào mức tăng tổng giá trị tăng thêm của toàn nền kinh tế.

Tại phiên thảo luận trong khuôn khổ Hội thảo “Kinh tế Việt Nam 6 tháng đầu năm 2026: Thách thức, động lực và triển vọng phát triển” do Viện Kinh tế Việt Nam và Thế giới tổ chức mới đây, nhiều chuyên gia nhận định kết quả tăng trưởng 6 tháng đầu năm đã tạo nền tảng thuận lợi cho chặng đường còn lại của năm.

Cụ thể, TS. Nguyễn Tú Anh - Giám đốc Nghiên cứu chính sách, VinUniversity - cho rằng mức tăng trưởng GDP 8,18% trong 6 tháng đầu năm là rất tích cực trong bối cảnh kinh tế toàn cầu vẫn đối diện nhiều thách thức. Theo đó, việc đặt mục tiêu cao và duy trì quyết tâm thực hiện mục tiêu tăng trưởng hai con số đã tạo sức ép tích cực đối với toàn hệ thống.

“Nếu Việt Nam chỉ đặt mục tiêu tăng trưởng khoảng 8%, kết quả có thể chỉ đạt 7%. Việc đặt mục tiêu cao tạo sức ép tích cực, thúc đẩy cả hệ thống cùng nỗ lực để đạt kết quả vượt tầm”, TS. Nguyễn Tú Anh nói.

Phân tích thêm các động lực tăng trưởng, TS. Nguyễn Tú Anh cho rằng một số chỉ báo trong 6 tháng đầu năm phản ánh khá rõ niềm tin của nhà đầu tư nước ngoài đối với môi trường đầu tư, kinh doanh tại Việt Nam. Theo số liệu từ Bộ Tài chính, vốn FDI giải ngân tăng 11,2%, trong khi tổng vốn đăng ký tăng 62%. Đây là tín hiệu cho thấy các nhà đầu tư quốc tế vẫn tìm kiếm cơ hội tại Việt Nam, nhất là trong bối cảnh dòng vốn toàn cầu có xu hướng dịch chuyển sang các nền kinh tế mới nổi.

Việc nhà đầu tư nước ngoài tiếp tục tìm đến Việt Nam cũng cho thấy họ đánh giá tích cực tiềm năng nhân lực và năng lực triển khai dự án. Hệ thống giáo dục đại học đang chuyển mình theo hướng tăng đầu tư cho trí tuệ nhân tạo, chuyển đổi số, công nghệ thông tin và các ngành công nghệ mới. Đây là yếu tố quan trọng để Việt Nam vừa thu hút vốn, vừa nâng cao chất lượng tăng trưởng trong dài hạn.

Ông Nguyễn Anh Dương - Viện Nghiên cứu Chính sách và Chiến lược (Bộ Tài chính) cũng đánh giá mức tăng trưởng 6 tháng đầu năm là tích cực. Trong bối cảnh thế giới đối diện khủng hoảng năng lượng, đứt gãy chuỗi cung ứng và nhiều lo ngại về an ninh năng lượng, Việt Nam đã chủ động bảo đảm nguồn cung, duy trì hoạt động sản xuất và giữ ổn định các cân đối lớn.

Theo đó, một điểm đáng chú ý khác là vai trò ngày càng rõ hơn của khu vực kinh tế tư nhân. Nhiều doanh nghiệp tư nhân lớn và doanh nghiệp trong nước đã góp phần gia tăng vốn đầu tư, mở rộng sản xuất và tạo thêm động lực cho nền kinh tế. Vì vậy, tiếp tục thúc đẩy khu vực kinh tế tư nhân không chỉ là câu chuyện cải thiện môi trường kinh doanh mà còn là yêu cầu trực tiếp để củng cố năng lực tăng trưởng.

Đảm bảo các cân đối lớn để hiện thực hoá mục tiêu tăng trưởng

Bên cạnh những tín hiệu tích cực, các chuyên gia cho rằng nửa cuối năm 2026 vẫn có nhiều rủi ro không thể xem nhẹ. TS. Nguyễn Tú Anh đặc biệt lưu ý dấu hiệu thâm hụt cán cân thương mại. Cụ thể, mức thâm hụt thương mại chung hơn 16 tỷ USD, riêng nhóm điện tử và máy tính gần 40 tỷ USD.

Trong khi đó, nhu cầu đầu tư cho chuyển đổi số đang làm gia tăng nhập khẩu phần cứng và thiết bị công nghệ. Giá một số linh kiện, trong đó có RAM máy tính, tăng mạnh trong 6 tháng đầu năm nhưng doanh nghiệp vẫn phải duy trì nhập khẩu và tăng dự trữ để bảo đảm hoạt động.

Khác với nguyên liệu nhập khẩu để sản xuất hàng xuất khẩu, nhiều thiết bị phục vụ chuyển đổi số được sử dụng chủ yếu trong nước, tạo nguồn thu bằng nội tệ trong khi chi phí đầu vào bằng ngoại tệ. Nếu xu hướng này kéo dài, bài toán cân đối cung - cầu ngoại tệ cần được tính toán kỹ hơn.

TS. Nguyễn Đình Chúc, Viện trưởng Viện Kinh tế Việt Nam và Thế giới, nhận định để đạt mục tiêu tăng trưởng cao trong giai đoạn 2026-2030, Việt Nam cần bảo đảm đồng thời các cân đối lớn của nền kinh tế, từ xuất nhập khẩu, tiền tệ - tín dụng, thu chi ngân sách đến tiết kiệm - đầu tư và sức khỏe doanh nghiệp. Bài toán đặt ra không chỉ là huy động đủ vốn cho tăng trưởng mà còn phải đa dạng hóa các kênh huy động, giảm áp lực lên hệ thống ngân hàng thương mại và bảo đảm an toàn tài chính.

Trong khi đó, TS. Phạm Anh Tuấn, Phó Viện trưởng Viện Kinh tế Việt Nam và Thế giới, cho rằng thương mại tiếp tục là một trong những động lực quan trọng của tăng trưởng kinh tế trong 6 tháng đầu năm. Xuất khẩu duy trì đà tăng, còn nhập khẩu tập trung chủ yếu vào máy móc, thiết bị và nguyên liệu phục vụ sản xuất.

Điều này cho thấy hoạt động sản xuất, đầu tư và chuẩn bị nguồn hàng xuất khẩu vẫn được duy trì. Tuy nhiên, nhập siêu quay trở lại cũng đặt ra những vấn đề cần theo dõi. Trước mắt, nhập siêu chưa phải là yếu tố quá đáng lo do phần lớn hàng nhập khẩu phục vụ sản xuất, nhưng sẽ tạo áp lực lớn hơn lên tỷ giá và dự trữ ngoại hối nếu kéo dài.

Để nâng cao sức chống chịu của nền kinh tế, Việt Nam cần từng bước tăng năng lực sản xuất trong nước, phát triển công nghiệp hỗ trợ, nâng tỷ lệ nội địa hóa và thúc đẩy doanh nghiệp Việt Nam tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị toàn cầu. Đây là giải pháp quan trọng để nâng cao tính tự chủ của nền kinh tế trong bối cảnh thương mại quốc tế còn nhiều biến động.

Ông Phan Đức Hiếu - Uỷ viên Ủy ban Kinh tế và Tài chính của Quốc hội - cho biết, cuối tháng 6/2026, Chính phủ đã ban hành Nghị quyết số 168/NQ-CP về cập nhật kịch bản tăng trưởng và các giải pháp trọng tâm trong những quý còn lại, phấn đấu đưa tăng trưởng năm 2026 đạt từ 10% trở lên gắn với giữ vững ổn định kinh tế vĩ mô.

Nghị quyết yêu cầu kiểm soát lạm phát, bảo đảm các cân đối lớn; chủ động, linh hoạt và ứng phó kịp thời với các yếu tố bên ngoài; đồng thời khai thác tối đa những động lực, nguồn lực còn dư địa. Việc cơ cấu lại nền kinh tế, nâng cao năng lực tự chủ dựa trên khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số phải được đẩy mạnh, trong đó mọi cơ chế, chính sách lấy người dân và doanh nghiệp làm trung tâm.

Theo ông Phan Đức Hiếu, khả năng và tốc độ hiện thực hóa các giải pháp tại Nghị quyết 168/NQ-CP sẽ là yếu tố quyết định tăng trưởng kinh tế trong những tháng cuối năm 2026.

Nhằm đạt mục tiêu tăng trưởng hai con số, Nghị quyết số 168/NQ-CP yêu cầu Bộ Công Thương phối hợp với các hiệp hội doanh nghiệp, ngành hàng rà soát, xác định những ngành, lĩnh vực sản xuất, xuất khẩu và linh kiện có khả năng nội địa hóa theo lộ trình; đồng thời xây dựng giải pháp, chính sách cụ thể theo hướng lấy doanh nghiệp làm trung tâm, gắn với kết quả đầu ra nhằm phát triển công nghiệp hỗ trợ, nâng cao tỷ lệ nội địa hóa và từng bước khắc phục tình trạng nhập siêu.