Đầu tư công 2026 đến 2030 ưu tiên hiệu quả, chống dàn trải vốn

Giảm tối thiểu 30% số lượng dự án, ưu tiên công trình trọng điểm

Theo Chỉ thị số 16/CT-TTg ngày 23/4/2026 của Thủ tướng Chính phủ ban hành về quản lý và sử dụng vốn đầu tư công gắn với hạch toán kinh tế xã hội, đánh giá hiệu quả đầu tư; đẩy nhanh tiến độ xây dựng kế hoạch đầu tư công trung hạn giai đoạn 2026 đến 2030, đối Kế hoạch đầu tư công trung hạn giai đoạn 2026 đến 2030, Thủ tướng Chính phủ yêu cầu các bộ, cơ quan trung ương và địa phương rà soát lại danh mục dự án đăng ký nhu cầu vốn đầu tư, bảo đảm tuân thủ các nội dung theo quy định.

Cụ thể, về nguyên tắc chung, Chỉ thị yêu cầu tuân thủ các nguyên tắc, tiêu chí, định mức và thứ tự ưu tiên bố trí vốn theo quy định tại Điều 54 Luật Đầu tư công, Nghị quyết số 70/2025/UBTVQH15 ngày 07/02/2025, Nghị quyết số 120/2026/UBTVQH15 ngày 03/02/2026 của Ủy ban Thường vụ Quốc hội và Kết luận số 18-KL/TW ngày 02/4/2026 của Ban Chấp hành Trung ương.

Trong mỗi nhóm ưu tiên, việc sắp xếp thứ tự bố trí vốn cho từng dự án cụ thể được thực hiện trên cơ sở rà soát, tính toán hiệu quả tài chính, hiệu quả kinh tế xã hội, tỷ suất hoàn vốn nội bộ EIRR. Đối với các dự án không lượng hóa được đầy đủ hiệu quả tài chính, hiệu quả kinh tế xã hội, cần đánh giá tác động trực tiếp và gián tiếp của dự án đối với tăng trưởng, phát triển kinh tế, góp phần bảo đảm, nâng cao chất lượng an sinh xã hội, văn hóa, y tế và giáo dục, tăng cường tiềm lực quốc phòng, an ninh. Việc sắp xếp thứ tự ưu tiên được tính toán phù hợp với khả năng cân đối vốn và mức độ khả thi trong thực hiện.

Đối với ngân sách trung ương, tập trung ưu tiên bố trí cho các Chương trình mục tiêu quốc gia, dự án quan trọng quốc gia đã được Quốc hội quyết định chủ trương đầu tư, các nhiệm vụ quốc phòng, an ninh, các chương trình, dự án theo Chương trình hành động của Ban Chấp hành Trung ương Đảng thực hiện Nghị quyết Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIV của Đảng, các dự án liên vùng của các địa phương.

Dự phòng chung kế hoạch đầu tư công trung hạn giai đoạn 2026 đến 2030 là 10%; giảm số lượng dự án tối thiểu 30% so với giai đoạn 2021 đến 2025.

Đối với ngân sách địa phương, địa phương chủ động quyết định đầu tư theo quy hoạch và khả năng cân đối nguồn lực, phục vụ tốt nhất các mục tiêu phát triển kinh tế xã hội, bảo đảm quốc phòng, an ninh trên địa bàn theo tinh thần “địa phương quyết, địa phương làm, địa phương chịu trách nhiệm”.

Đồng thời quán triệt nguyên tắc bố trí vốn tập trung, không dàn trải, giảm số lượng dự án tối thiểu 30% so với giai đoạn 2021 đến 2025, ưu tiên bố trí cho các dự án liên vùng, liên tỉnh, liên xã, có ý nghĩa quan trọng đối với phát triển kinh tế xã hội của địa phương.

Địa phương phải bảo đảm bố trí đủ vốn ngân sách địa phương tham gia các chương trình mục tiêu quốc gia và các dự án trọng điểm được trung ương hỗ trợ đầu tư trên địa bàn, bố trí đủ vốn ngân sách địa phương tham gia các dự án sử dụng nhiều nguồn vốn theo cam kết.

Đối với vốn ODA và vốn vay ưu đãi nước ngoài, Chỉ thị yêu cầu bố trí tập trung, có trọng tâm, trọng điểm, không dàn trải; ưu tiên các dự án lớn, dự án trọng điểm, đồng thời bố trí cho các dự án có hiệu quả cao, ý nghĩa thiết thực và mang tính xoay chuyển tình thế đối với vùng, địa phương.

Loại bỏ dự án kém hiệu quả, không để vốn chờ dự án

Khi đăng ký nhu cầu kế hoạch đầu tư công trung hạn giai đoạn 2026 đến 2030, các bộ, cơ quan trung ương và địa phương được yêu cầu lưu ý một số nội dung cụ thể.

Đối với các dự án đã chuẩn bị đầu tư trong giai đoạn 2021 đến 2025 nhưng chưa khởi công thực hiện thì rà soát và kiên quyết loại bỏ những dự án kém hiệu quả, dự án chưa thực sự cần thiết, cấp bách, các dự án không còn khả thi, không có khả năng hoàn thành.

Đối với các dự án xây dựng trụ sở, quán triệt chỉ đạo của Ban Chấp hành Trung ương tại Kết luận số 18-KL/TW, trong điều kiện ngân sách còn khó khăn, tận dụng tối đa công năng sử dụng các trụ sở làm việc hiện có; hạn chế tối đa việc xây dựng trụ sở, trung tâm hành chính mới tại các tỉnh, thành phố; các bộ, ngành, cơ quan, địa phương chịu trách nhiệm về sự cần thiết khi quyết định, bảo đảm hiệu quả sử dụng ngân sách nhà nước, không để ảnh hưởng đến các mục tiêu quan trọng khác, chống lãng phí, tiêu cực.

Đối với các nhiệm vụ, dự án thuộc Chương trình hành động của Ban Chấp hành Trung ương Đảng thực hiện Nghị quyết Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIV của Đảng, các bộ, địa phương được giao chủ trì làm rõ thêm hiệu quả đầu tư, xác định cụ thể nhu cầu vốn, tổng mức đầu tư phù hợp với quy định, làm rõ cơ cấu vốn gồm ngân sách trung ương, ngân sách địa phương và nguồn vốn khác, xác định nhu cầu vốn phù hợp với tiến độ, phương án phân kỳ đầu tư.

Đối với các nhiệm vụ tại Chương trình hành động nhưng chưa có danh mục dự án cụ thể như các nhiệm vụ về quốc phòng, an ninh, thích ứng với biến đổi khí hậu, các bộ, cơ quan được giao chủ trì khẩn trương xác định danh mục dự án cụ thể, sắp xếp thứ tự ưu tiên làm cơ sở xây dựng kế hoạch đầu tư công trung hạn.

Về tiến độ lập, phân bổ kế hoạch đầu tư công trung hạn giai đoạn 2026 đến 2030, các bộ, cơ quan trung ương và địa phương khẩn trương rà soát, hoàn thiện lại danh mục dự án có nhu cầu bố trí vốn và sắp xếp thứ tự ưu tiên; gửi báo cáo đề xuất bố trí vốn về Bộ Tài chính trước ngày 15/5/2026.

Bộ Tài chính tổng hợp trình Chính phủ dự kiến khả năng cân đối ngân sách nhà nước cho chi đầu tư phát triển giai đoạn 2026 đến 2030 và báo cáo Thủ tướng Chính phủ thông báo số vốn cho từng bộ, cơ quan trung ương và địa phương trước ngày 25/5/2026.

Các bộ, cơ quan trung ương và địa phương trên cơ sở số vốn dự kiến được thông báo, khẩn trương hoàn thiện thủ tục đầu tư các dự án, gửi Bộ Tài chính trước ngày 20/6/2026.

Bộ Tài chính tổng hợp, trình Chính phủ phân bổ kế hoạch đầu tư công trung hạn giai đoạn 2026 đến 2030 cho các chương trình, nhiệm vụ, dự án đã thực hiện đánh giá hiệu quả đầu tư, bảo đảm đủ điều kiện theo quy định trong tháng 6/2026.

Đối với các chương trình mục tiêu quốc gia, Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch, Bộ Công an, Bộ Nông nghiệp và Môi trường, Bộ Y tế, Bộ Giáo dục và Đào tạo khẩn trương đề xuất phương án phân bổ kế hoạch đầu tư công trung hạn giai đoạn 2026 đến 2030 của từng chương trình thuộc phạm vi quản lý, gửi Bộ Tài chính qua Hệ thống thông tin giám sát, đánh giá các chương trình mục tiêu quốc gia trước ngày 30/5/2026.

Đối với ngân sách địa phương, Thủ tướng yêu cầu các địa phương chủ động, khẩn trương phân bổ ngân sách địa phương theo thẩm quyền, bảo đảm không chậm trễ, không để xảy ra tình trạng vốn chờ dự án.

Thủ tướng Chính phủ đồng thời yêu cầu Bộ Tài chính tiếp tục rà soát, hoàn thiện quy định pháp luật; khẩn trương rà soát các vướng mắc về đầu tư công trong tháng 6/2026, sớm tổng kết và đánh giá nguồn lực đầu tư công, trên cơ sở đó nghiên cứu hợp nhất Luật Đầu tư công và Luật Ngân sách nhà nước, trình Quốc hội tại Kỳ họp thứ hai Quốc hội khóa XVI.

Thủ tướng nhấn mạnh việc quản lý và sử dụng vốn đầu tư công gắn với hạch toán kinh tế xã hội, đánh giá hiệu quả đầu tư, xây dựng kế hoạch đầu tư công trung hạn giai đoạn 2026 đến 2030 là nhiệm vụ chính trị quan trọng, đóng góp trực tiếp vào phát triển kinh tế xã hội của đất nước; yêu cầu các bộ, ngành, địa phương triển khai thực hiện ngay các nhiệm vụ nêu tại Chỉ thị và chịu trách nhiệm toàn diện trước Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ về chất lượng, hiệu quả, tiến độ nhiệm vụ được giao.