Cơ hội từ EVFTA và thị trường ngách

Tăng trưởng thương mại khả quan

Thương mại Việt Nam - Hungary những năm gần đây nổi lên như một điểm sáng mang nhiều triển vọng. Dù không phải là thị trường lớn trong EU, Hungary vẫn là cửa ngõ tiềm năng để hàng Việt chinh phục thị trường châu Âu nhờ những lợi thế từ Hiệp định thương mại tự do Việt Nam - EU (EVFTA). Song, để khai thác hiệu quả hơn, doanh nghiệp hai nước cần chủ động hơn, sáng tạo hơn trong cách tiếp cận, vượt qua những rào cản đặc thù của thị trường này.

Trong báo cáo mới nhất của Thương vụ Việt Nam tại Hungary, trong 7 tháng đầu năm 2025, trao đổi thương mại hai chiều giữa Việt Nam và Hungary đạt 554,15 triệu USD, tăng 8,2% so với cùng kỳ năm trước. Trong đó, xuất khẩu của Việt Nam đạt 419,62 triệu USD, tăng 5,8%; nhập khẩu đạt 134,53 triệu USD, tăng 16,3%.

Những con số này phản ánh xu hướng tích cực trong hợp tác thương mại giữa hai nước. Việt Nam tiếp tục duy trì thặng dư thương mại với Hungary. Đáng chú ý, nhóm sản phẩm điện tử và linh kiện chiếm tỷ trọng lớn nhất trong xuất khẩu, đạt 224 triệu USD, dù giảm nhẹ 1,6%. Trong khi đó, điện thoại và linh kiện tăng trưởng bứt phá tới 116,3%, đạt gần 59 triệu USD, trở thành động lực chính kéo kim ngạch xuất khẩu đi lên.

Ở chiều ngược lại, máy móc, thiết bị, dụng cụ, phụ tùng là nhóm hàng nhập khẩu lớn nhất từ Hungary, đạt 46 triệu USD, tăng 26,4%. Rõ ràng, mối quan hệ thương mại này đang hình thành cấu trúc tương hỗ, khi Việt Nam xuất khẩu hàng công nghệ cao và nông sản, trong khi Hungary cung cấp thiết bị, công nghệ phục vụ sản xuất.

Song song với hợp tác thương mại, hợp tác đầu tư giữa hai bên có phát triển nhưng còn khá khiêm tốn, chưa phản ánh đúng tiềm năng hợp tác song phương.Hungary hiện có 22 dự án FDI tại Việt Nam với tổng vốn đăng ký 72,36 triệu USD, đứng thứ 55 trong số 151 quốc gia, vùng lãnh thổ có vốn đầu tư vào Việt Nam.

Ở chiều ngược lại, Việt Nam mới chỉ có một số dự án tại Hungary, tiêu biểu là dự án khách sạn 5 sao của Tập đoàn City Land với tổng vốn trên 80 triệu Euro. Điều đó cho thấy, dư địa hợp tác trong lĩnh vực đầu tư vẫn còn rất lớn, nhất là ở các ngành Hungary có thế mạnh như dược phẩm, công nghệ sinh học, năng lượng tái tạo, giáo dục và đào tạo.

Cơ hội từ EVFTA và thị trường ngách

Bí thư thứ Nhất, Phụ trách Thương vụ Việt Nam tại Hungary Trần Ngọc Hà cho biết, Hungary có quy mô nhập khẩu hơn 100 tỷ USD mỗi năm. Dù chưa phải đối tác thương mại lớn của Việt Nam, song nhập khẩu từ Việt Nam liên tục tăng trong những năm gần đây. Đây là cơ hội không nhỏ, nhất là khi Hiệp định EVFTA đã có hiệu lực, giúp hàng hóa Việt Nam tiếp cận thị trường EU nói chung và Hungary nói riêng với mức thuế ưu đãi.

Đáng chú ý, theo ông Trần Ngọc Hà, một số nông sản Việt Nam như cà phê, hạt điều, hạt tiêu đã chiếm tỷ trọng cao trong tổng kim ngạch nhập khẩu những mặt hàng này của Hungary. Điều này chứng tỏ hàng nông sản Việt đã có chỗ đứng tại thị trường này và có thể tiếp tục mở rộng nếu doanh nghiệp chú trọng nâng cao chất lượng, đáp ứng tiêu chuẩn EU.

Tuy có nhiều cơ hội, thị trường Hungary vẫn tồn tại không ít thách thức. Trước hết, hơn 75% hoạt động thương mại của Hungary tập trung với EU, và thị trường này chịu sự chi phối mạnh của các tập đoàn đa quốc gia, các nhà phân phối bán lẻ lớn. Doanh nghiệp Việt Nam thường chỉ xuất khẩu gián tiếp qua các đầu mối tại Đức, Hà Lan hay Italia rồi mới vào Hungary, khiến chi phí tăng cao, giảm sức cạnh tranh.

Một bất lợi khác là Hungary không có cảng biển, mọi hàng hóa từ Việt Nam phải cập cảng các nước EU khác trước khi vận chuyển đường bộ vào Hungary. Điều này cộng thêm mức thuế VAT rất cao (27%) đã làm tăng đáng kể chi phí nhập khẩu. Nhiều doanh nghiệp nhập khẩu hàng Việt phải làm thủ tục thông quan tại các nước EU có VAT thấp hơn, sau đó mới phân phối tại Hungary. Đây là điểm nghẽn lớn cản trở việc mở rộng thị phần trực tiếp tại nước sở tại.

Đột phá trong xúc tiến thương mại

Cũng theo Thương vụ Việt Nam, thị trường Hungary không có nhiều hội chợ quốc tế quy mô lớn. Vì vậy, biện pháp xúc tiến thương mại hiệu quả nhất là tổ chức đoàn doanh nghiệp sang nghiên cứu thị trường, gặp gỡ trực tiếp đối tác, hoặc tham gia các hội thảo doanh nghiệp chuyên ngành. Các chương trình quảng bá sản phẩm, trưng bày hàng Việt tại Hungary cũng là cách làm cần được duy trì thường xuyên.

Ngoài ra, việc chủ động tìm kiếm các nhà nhập khẩu, phân phối sở tại để kết nối với doanh nghiệp Việt là rất cần thiết. Các hiệp hội ngành hàng cũng nên phối hợp với Thương vụ Việt Nam tại Hungary để chia sẻ thông tin hội chợ – triển lãm, gửi catalogue sản phẩm và mẫu hàng nhằm tăng cơ hội quảng bá.

Để khai thác hiệu quả hơn thị trường Hungary, Thương vụ khuyến nghị: Doanh nghiệp Việt Nam cần chú trọng cải tiến mẫu mã, nâng cao chất lượng và đảm bảo tiêu chuẩn chung của EU; tăng cường tận dụng cơ hội từ EVFTA để mở rộng xuất khẩu, đặc biệt trong các lĩnh vực nông sản, thủy sản, đồ gỗ, dệt may.

Cùng đó, đầu tư vào logistics, hợp tác với các doanh nghiệp vận tải EU để giảm chi phí trung chuyển; chủ động tiếp cận các nhà phân phối, bán lẻ Hungary thay vì phụ thuộc vào trung gian tại các nước EU khác.

Hợp tác thương mại Việt Nam - Hungary đang trên đà phát triển tích cực nhưng vẫn chưa tương xứng với tiềm năng. Với dư địa lớn từ EVFTA, từ nhu cầu nhập khẩu tăng trưởng ổn định của Hungary và từ sự quan tâm ngày càng lớn của doanh nghiệp hai nước, đây chính là thời điểm để Việt Nam đẩy mạnh xuất khẩu, mở rộng đầu tư và củng cố chỗ đứng tại thị trường này.

Tuy nhiên, muốn biến cơ hội thành hiện thực, doanh nghiệp cần thay đổi tư duy tiếp cận, chủ động hơn trong xúc tiến thương mại và xây dựng chiến lược dài hạn. Có như vậy, quan hệ thương mại Việt Nam - Hungary mới thực sự trở thành một trụ cột vững chắc trong bức tranh hợp tác kinh tế Việt Nam - EU.

Trong 7 tháng đầu năm 2025, trao đổi thương mại hai chiều giữa Việt Nam và Hungary đạt 554,15 triệu USD, tăng 8,2% so với cùng kỳ năm trước. Trong đó, xuất khẩu của Việt Nam đạt 419,62 triệu USD, tăng 5,8%; nhập khẩu đạt 134,53 triệu USD, tăng 16,3%.