Chuyển đổi xanh: Ngân hàng đi cùng doanh nghiệp từ khởi đầu

Đồng hành tài chính

Chuyển đổi xanh đang dần trở thành yêu cầu tất yếu đối với cộng đồng doanh nghiệp trong bối cảnh các tiêu chuẩn phát triển bền vững ngày càng siết chặt. Tuy nhiên, với phần lớn doanh nghiệp, đặc biệt là doanh nghiệp nhỏ và vừa, hành trình này không hề dễ dàng khi phải đối mặt đồng thời với bài toán vốn, quản trị và mô hình kinh doanh. Trong bức tranh đó, vai trò của ngân hàng không chỉ dừng lại ở cung cấp tín dụng, mà ngày càng rõ nét hơn ở vai trò người đồng hành, hỗ trợ doanh nghiệp ngay từ những bước khởi đầu của quá trình chuyển đổi xanh.

Trao đổi với phóng viên Báo Công Thương, ông Trần Hoài Phương, Giám đốc Khối Khách hàng Doanh nghiệp, HDBank cho biết, là ngân hàng thương mại hoạt động trên nền tảng kinh doanh, HDBank đặc biệt quan tâm tới chuyển đổi xanh và phát triển bền vững. Vì vậy, ngân hàng đang ở vị thế tích cực, chủ động tiếp cận và đồng hành cùng khách hàng trong lĩnh vực tín dụng xanh.

Theo ông Phương, mặc dù thời gian qua đã có nhiều kêu gọi và khuyến khích, song tín dụng xanh tại Việt Nam mới chỉ ở giai đoạn khởi đầu và vẫn còn rất nhiều việc cần tiếp tục triển khai trong thời gian tới.

“Riêng với HDBank, thời gian qua ngân hàng đã phát hành thành công 100 triệu USD trái phiếu xanh. Đây được xem là một dấu mốc quan trọng, thể hiện cam kết nghiêm túc cũng như chiến lược rõ ràng của ngân hàng đối với lĩnh vực tài chính xanh”, đại diện HDBank chia sẻ.

Một điểm đáng chú ý, theo ông Phương, là HDBank không chỉ giao nhiệm vụ cho bộ phận chuyên trách, mà ngay cả các giám đốc kinh doanh cũng trực tiếp tham gia thúc đẩy tín dụng xanh. Nhờ đó, ngân hàng có thể hỗ trợ doanh nghiệp theo hai hướng là hỗ trợ các doanh nghiệp đã có dự án xanh và đồng hành cùng các doanh nghiệp có nhu cầu chuyển đổi sang các dự án xanh.

Ông Phương cho biết thêm, HDBank thường xuyên tham gia các diễn đàn, hội thảo và sẵn sàng tư vấn miễn phí cho khách hàng về hiện trạng “xanh” của doanh nghiệp. Chỉ cần là khách hàng của ngân hàng, doanh nghiệp đã có thể tiếp cận các tư vấn ban đầu về chuyển đổi xanh.

Trên thực tế, HDBank thường phân nhóm doanh nghiệp thành hai đối tượng chính là doanh nghiệp xuất khẩu và doanh nghiệp tiêu thụ trong nước. Với các doanh nghiệp xuất khẩu sang những thị trường lớn như Mỹ, châu Âu, yêu cầu về tiêu chuẩn môi trường gần như là bắt buộc, hàng hóa phải đáp ứng các tiêu chí xanh ngày càng khắt khe.

Trong khi đó, đối với doanh nghiệp bán hàng trong nước, hiện nay các quy định bắt buộc chưa nhiều. Tuy nhiên, theo ông Phương, doanh nghiệp cần sớm thay đổi tư duy, hướng tới trách nhiệm với thế hệ tương lai. Khi đó, yếu tố “xanh” sẽ dần trở thành yêu cầu tự thân, buộc doanh nghiệp phải chứng minh bằng hành động cụ thể.

Ông Phương thẳng thắn nhìn nhận, chuyển đổi xanh không phải là việc dễ dàng, bởi đòi hỏi nguồn vốn, kinh nghiệm và công nghệ. Tuy nhiên, chỉ cần người đứng đầu doanh nghiệp bắt đầu suy nghĩ nghiêm túc về chuyển đổi xanh, chủ động trao đổi với đối tác và ngân hàng, thì đó đã là một bước đi rất đáng giá.

Dự báo với năm 2026, ông Phương cho rằng, sẽ xuất hiện nhiều chính sách tài chính lớn liên quan đến chuyển đổi xanh. Trong bối cảnh đó, HDBank sẵn sàng mở rộng cánh cửa, đồng hành cùng cộng đồng doanh nghiệp trên hành trình phát triển bền vững.

Tìm lối đi cho doanh nghiệp

Cũng theo ông Phương, các doanh nghiệp nhỏ và vừa vốn đã phải đối mặt với nhiều khó khăn về năng lực tài chính. Đặc biệt, đối với những doanh nghiệp hoạt động trong các lĩnh vực khó tiêu thụ, trong bối cảnh sức mua tại một số khu vực có xu hướng suy giảm, áp lực càng trở nên nặng nề hơn.

Đại diện HDBank cho hay, khi nói tới chuyển đổi xanh, doanh nghiệp trước hết cần tự đặt ra câu hỏi vì sao phải hướng tới xanh. Đây là câu chuyện của tương lai, nhưng thách thức trước mắt lại nằm ở quy mô vốn còn hạn chế và nền tảng quản trị chưa thực sự vững chắc.

Từ đó, ba vấn đề lớn được đặt ra. Thứ nhất, nên bắt đầu từ đâu trong quá trình chuyển đổi. Thứ hai, liệu có đủ nguồn lực tài chính để triển khai hay không. Và thứ ba, không ít doanh nghiệp lo ngại rằng việc chuyển đổi xanh có thể ảnh hưởng tới mô hình kinh doanh hiện tại.

Ở góc độ tích cực, ông Phương cho biết, HDBank đang nhận được sự đồng hành của nhiều định chế tài chính quốc tế có kinh nghiệm và đi trước khá xa trong lĩnh vực tài chính xanh. Ngân hàng thường xuyên mang chính những băn khoăn, câu hỏi của doanh nghiệp để trao đổi trực tiếp với các đối tác này.

“Ngay ở bước khởi đầu, doanh nghiệp có thể tiếp cận các tư vấn ngắn gọn, thiết thực, tập trung vào việc xác định điểm xuất phát phù hợp và lộ trình tiếp cận các nguồn vốn xanh trong tương lai”, ông Phương nói.

Theo đại diện HDBank, doanh nghiệp và ngân hàng đến nay đã đi được những bước đầu tiên trong quá trình chuyển đổi xanh. Để mô hình kinh doanh xanh được hoàn thiện, vai trò của các đơn vị tư vấn được xác định là mảnh ghép quan trọng, giúp doanh nghiệp định hình lộ trình phù hợp và hiệu quả.

Ngân hàng sẽ đóng vai trò hậu thuẫn, đồng hành cùng doanh nghiệp và các đối tác quốc tế, không chỉ cung cấp nguồn vốn mà còn hỗ trợ tư vấn trong suốt quá trình chuyển đổi. Cá nhân đại diện HDBank cũng bày tỏ mong muốn tăng cường kết nối, hợp tác với nhiều đối tác nhằm thúc đẩy mạnh mẽ hơn tiến trình phát triển kinh doanh xanh trong thời gian tới.

Không chỉ riêng HDBank, nhiều ngân hàng thương mại trong nước cùng các định chế tài chính quốc tế đang từng bước hình thành hệ sinh thái hỗ trợ doanh nghiệp chuyển đổi xanh. Một số ngân hàng lớn như BIDV, Vietcombank, VietinBank, Techcombank… đã và đang triển khai các chương trình tín dụng xanh, tài chính bền vững, đồng thời từng bước lồng ghép tiêu chí môi trường, xã hội trong hoạt động thẩm định và cấp vốn cho doanh nghiệp.

Ở bình diện rộng hơn, quá trình này còn có sự đồng hành của các định chế tài chính phát triển quốc tế như Ngân hàng Phát triển châu Á; DEG (định chế tài chính phát triển thuộc Ngân hàng Tái thiết KFW của Đức)… không chỉ cung cấp nguồn vốn trung và dài hạn mà còn hỗ trợ xây dựng khung tài chính xanh, tư vấn tiêu chuẩn ESG và chia sẻ kinh nghiệm quốc tế cho cả ngân hàng lẫn doanh nghiệp. Đây được xem là những mảnh ghép quan trọng, góp phần từng bước hoàn thiện hệ sinh thái tài chính xanh tại Việt Nam.

Chuyển đổi xanh là xu hướng tất yếu nhưng cần được triển khai theo lộ trình phù hợp với năng lực của từng doanh nghiệp. Sự đồng hành của ngân hàng và các đối tác tư vấn sẽ giúp quá trình này diễn ra hiệu quả và bền vững hơn.