Chế biến, chế tạo tăng 11,4%, khẳng định trụ cột công nghiệp Việt Nam

Chế biến, chế tạo tiếp tục giữ vai trò đầu tàu

Theo số liệu từ Báo cáo Tình hình Kinh tế - Xã hội tháng 10 và mười tháng năm 2025 của Cục Thống kê (Bộ Tài chính), chỉ số sản xuất công nghiệp (IIP) tháng 10 năm 2025 tăng 2,4% so với tháng trước và 10,8% so với cùng kỳ năm 2024, mức tăng cao nhất kể từ đầu năm. 

Trong đó, ngành chế biến, chế tạo tiếp tục giữ vai trò đầu tàu với mức tăng 11,4%, cao hơn mặt bằng chung của toàn ngành; kế đến là ngành sản xuất và phân phối điện tăng 11,0%, ngành cung cấp nước và xử lý rác thải, nước thải tăng 12,2%, còn ngành khai khoáng tăng nhẹ 3,1%.

Tính chung 10 tháng năm 2025, IIP toàn ngành công nghiệp ước tăng 9,2% so với cùng kỳ năm trước (cùng kỳ 2024 tăng 8,3%). 

Đáng chú ý, ngành chế biến, chế tạo tăng 10,5%, đóng góp tới 8,5 điểm phần trăm vào mức tăng chung, khẳng định vị thế là “xương sống” của khu vực sản xuất công nghiệp. Các ngành còn lại đóng góp ở mức thấp hơn, bao gồm sản xuất và phân phối điện tăng 6,8%, cung cấp nước và xử lý rác thải tăng 9,0%, trong khi khai khoáng giảm nhẹ 0,1%.

Báo cáo cũng cho thấy, số lao động trong các doanh nghiệp công nghiệp tăng 0,8% so với tháng trước và 3,6% so với cùng kỳ năm 2024. Trong đó, doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài (FDI) tăng mạnh nhất, 4,1% so với cùng kỳ, cho thấy niềm tin của nhà đầu tư nước ngoài vào thị trường Việt Nam. Đáng chú ý, lao động trong ngành chế biến, chế tạo tăng 3,7%, phản ánh xu hướng mở rộng sản xuất và phục hồi đơn hàng xuất khẩu.

Nhìn tổng thể, ngành chế biến, chế tạo đang trở lại mạnh mẽ, không chỉ góp phần phục hồi sản xuất trong nước mà còn duy trì đà tăng trưởng của xuất khẩu, trở thành 2 trụ cột lớn của nền công nghiệp Việt Nam.

Theo số liệu từ Cục Thống kê (Bộ Tài chính), chỉ số sản xuất công nghiệp 10 tháng năm 2025 so với cùng kỳ năm trước tăng ở cả 34 địa phương. Một số địa phương có chỉ số IIP đạt mức tăng khá nhờ ngành công nghiệp chế biến, chế tạo; ngành sản xuất và phân phối điện tăng cao. Ở chiều ngược lại, một số địa phương có chỉ số IIP tăng thấp do ngành công nghiệp chế biến, chế tạo; ngành khai khoáng và ngành sản xuất, phân phối điện tăng thấp hoặc giảm.

Trong đó, đứng đầu là Quảng Ninh tăng 34,1%; Phú Thọ tăng 28,8%; Ninh Bình tăng 22,9%...Một số địa phương có mức tăng cao về sản xuất và phân phối điện như Thừa Thiên Huế tăng 37,8%; Nghệ An tăng 23,6% và Lai Châu tăng 17%.

Với tốc độ tăng 11,4% trong tháng 10 và 10,5% tính chung mười tháng năm 2025, ngành chế biến, chế tạo tiếp tục khẳng định vai trò động lực tăng trưởng chủ lực của toàn ngành công nghiệp. Bên cạnh đó, việc duy trì được nhịp tăng hai con số của chế biến, chế tạo đã tạo nền tảng vững chắc cho mục tiêu tăng trưởng nhanh và bền vững đến năm 2030.

Hướng tới mục tiêu tăng trưởng bền vững đến năm 2030

Tại Đề án bổ sung về phát triển kinh tế - xã hội năm 2025 với mục tiêu tăng trưởng GDP đạt 8% trở lên, được Chính phủ trình Quốc hội tại Kỳ họp bất thường lần thứ 9, Quốc hội khóa XV ngày 12/2, Chính phủ đề xuất định hướng tạo nền tảng vững chắc để hướng tới tốc độ tăng trưởng hai con số từ năm 2026, tiến tới mục tiêu phát triển bền vững đến năm 2030. Trong đó, ngành chế biến, chế tạo tiếp tục được xác định là động lực then chốt, với mức tăng trưởng kỳ vọng đạt từ 9,7% trở lên.

Mục tiêu này gắn liền với yêu cầu tăng trưởng nhanh nhưng phải bảo đảm bền vững, giữ vững ổn định kinh tế vĩ mô, kiểm soát lạm phát, hài hòa giữa phát triển kinh tế, xã hội, bảo vệ môi trường và củng cố quốc phòng, an ninh.

Để đạt được các chỉ tiêu nêu trên, Đề án đã đề xuất 6 nhóm giải pháp trọng tâm, trong đó, nhấn mạnh, thúc đẩy đầu tư tư nhân, đặc biệt trong lĩnh vực công nghiệp chế biến, chế tạo. Đây được coi là một trong những giải pháp nền tảng giúp tạo chuyển biến thực chất trong năng suất, chất lượng và sức cạnh tranh của nền kinh tế.

Đà phát triển mạnh mẽ của ngành chế biến, chế tạo trong 10 tháng qua cho thấy sức bật rõ nét của khu vực này sau giai đoạn trầm lắng. Tuy nhiên, để duy trì mức tăng trưởng hai chữ số và khẳng định vị thế “xương sống” của nền kinh tế, ngành cần bước vào giai đoạn phát triển mới, chú trọng hơn tới chất lượng tăng trưởng, hiệu quả sử dụng nguồn lực và tính bền vững trong dài hạn.

Theo Đề án tái cơ cấu ngành Công Thương đến năm 2030, được Thủ tướng Chính phủ phê duyệt vào ngày 28/2/2023, Việt Nam đặt mục tiêu đưa tỷ trọng công nghiệp chế biến, chế tạo trong GDP đạt khoảng 30%, với tốc độ tăng trưởng bình quân 9 - 10%/năm. Bên cạnh đó, tỷ trọng giá trị sản phẩm công nghiệp công nghệ cao trong chế biến, chế tạo phấn đấu đạt trên 45%, công nghiệp hỗ trợ đáp ứng khoảng 70% nhu cầu sản xuất trong nước. 

Với nhóm hàng xuất khẩu, định hướng là tiếp tục mở rộng thị trường theo hướng tăng tỷ trọng sản phẩm có hàm lượng công nghệ và giá trị gia tăng cao, đáp ứng tiêu chuẩn phát triển xanh và bền vững. Mục tiêu đến năm 2030, hàng công nghiệp chế biến, chế tạo chiếm khoảng 90% tổng kim ngạch xuất khẩu, trong đó nhóm sản phẩm công nghệ trung bình và cao đạt khoảng 70%.

Với đà tăng trưởng cùng định hướng rõ ràng đến năm 2030, công nghiệp chế biến, chế tạo đang khẳng định vị thế trụ cột của công nghiệp Việt Nam, là nền tảng quan trọng cho tiến trình công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước theo hướng bền vững và tự chủ.

Cũng theo Báo cáo về Tình hình Kinh tế - Xã hội tháng 10 và mười tháng năm 2025 của Cục Thống kê (Bộ Tài chính), về cơ cấu xuất khẩu, nhóm hàng công nghiệp chế biến tiếp tục chiếm tỷ trọng cao, với kim ngạch 346,73 USD trong 10 tháng. Trong đó, nhóm điện tử, máy tính và linh kiện dẫn đầu với 87,29 tỷ USD, tức tăng gần 48%. tiếp đến là điện thoại và linh kiện đạt 48,67 tỷ USD (tăng 4,7%), máy móc, thiết bị và phụ tùng đạt 48,41 tỷ USD (tăng 12,2%), dệt may đạt 32,93 tỷ USD (tăng 7,6%) và giày dép đạt 19,83 tỷ USD (tăng 6,6%).