Cấp thuốc Methadone nhiều ngày: Giảm áp lực cho cơ sở y tế

Xin ông cho biết sự cần thiết của việc cấp thuốc Methadone nhiều ngày thay cho cấp thuốc hàng ngày như hiện nay?

Tại Việt Nam, điều trị nghiện các chất dạng thuốc phiện bằng thuốc Methadone đã được triển khai từ năm 2008. Hiệu quả của điều trị đã được chứng minh bởi nhiều nghiên cứu và kết quả triển khai tại nhiều nước trên thế giới, cải thiện cả về sức khỏe (giảm lây nhiễm HIV và các bệnh lây truyền qua đường máu, nâng cao thể lực), an ninh, trật tự xã hội, phát triển kinh tế của gia đình, phục hồi thể chất và tinh thần...

Tuy nhiên, qua hơn 10 năm triển khai chương trình, tỷ lệ bỏ trị chiếm trên 50%, tập trung ở các tỉnh miền núi. Một trong những nguyên nhân chính dẫn đến bỏ trị là do người bệnh không đủ kiên trì để tiếp tục điều trị khi phải đến cơ sở y tế uống thuốc hàng ngày trong thời gian liên tục nhiều năm. Một số người do đặc thù công việc như: Công nhân không có thời gian đi uống thuốc hàng ngày trong giờ hành chính; lái xe, ngư dân phải đi làm việc xa nhà thường xuyên không thể đến uống thuốc hàng ngày...

Mặt khác, việc triển khai cấp thuốc Methadone cho người bệnh mang về cũng giúp giảm tải công việc của cán bộ y tế tại cơ sở điều trị.

Tại sao Điện Biên, Lai Châu và Hải Phòng được chọn là 3 tỉnh thí điểm lần này, thưa ông?

Tiêu chí để lựa chọn tỉnh tham gia thí điểm là các tỉnh/thành phố có sự ủng hộ và cam kết mạnh mẽ của chính quyền địa phương trong quá trình triển khai điều trị Methadone thời gian qua; có văn bản đồng thuận tham gia của UBND tỉnh/thành phố; là tỉnh có địa bàn đặc thù như miền núi, người bệnh đi lại xa hoặc đi làm ăn/công tác nên gặp khó khăn khi đến cơ sở y tế uống hàng ngày; tỉnh có đa dạng về địa bàn, tức là vừa có địa bàn miền núi khó khăn và có địa bàn đồng bằng đô thị.

Trên cơ sở đó, Điện Biên và Lai Châu được lựa chọn, vì là hai tỉnh miền núi phía Bắc, địa bàn rộng và đi lại khó khăn, nhiều người bệnh phải đi hàng chục km mới đến cơ sở điều trị để uống thuốc hàng ngày. Các điểm cấp phát thuốc Methadone đã được triển khai tại một số tại trạm y tế xã nhưng vẫn không đáp ứng được cho những người bệnh vì các làng, bản quá xa, và đường đi đến cơ sở điều trị, cấp phát thuốc miền núi rất khó khăn. Đây cũng là 2 tỉnh rất tích cực và đạt được nhiều kết quả tốt trong triển khai điều trị Methadone những năm qua.

Hải Phòng cũng là thành phố có nhiều người nghiện sống ở các huyện đồng bằng và ven biển. Việc cấp phát thuốc Methadone nhiều ngày thí điểm tại Hải Phòng sẽ giúp kinh nghiệm cho triển khai rộng ra các thành phố lớn, các tỉnh đồng bằng trong tương lai.

Vậy, người bệnh được mang thuốc Methadone nhiều ngày cần đáp ứng những tiêu chí nào?

Người đã đạt liều điều trị duy trì từ 2 tháng trở lên; không phát hiện sử dụng thêm chất dạng thuốc phiện hoặc các loại ma túy khác trong 2 tháng gần đây; không bỏ liều điều trị Methadone nào trong 2 tháng gần đây mà không xin phép hoặc báo cáo cơ sở điều trị; không vi phạm quy định của cơ sở điều trị Methadone, không phát hiện hành vi vi phạm pháp luật nào khác trong 12 tháng gần đây.

Nếu có 1 trong các điểm sau, người bệnh cũng sẽ không được cấp phát thuốc về: Trong quá trình điều trị nghiện các chất dạng thuốc phiện bằng thuốc Methadone đã từng xảy ra ngộ độc do quá liều với bất cứ chất gây nghiện nào; người bệnh có các rối loạn tâm thần chưa điều trị hoặc đang điều trị mà chưa ổn định…

Nhận định của ông về hiệu quả mong đợi của đề án thí điểm này?

Đề án sẽ giúp giảm thời gian đi lại và thời gian chờ đợi uống thuốc cho người bệnh; cải thiện sự hài lòng của người bệnh, gia đình và cộng đồng; nâng cao chất lượng và tuân thủ điều trị; giảm gánh nặng cho cán bộ y tế và cơ sở y tế; làm cơ sở để triển khai mở rộng trên toàn quốc việc cấp thuốc Methadone cho người bệnh mang về sử dụng.

Xin cảm ơn ông!