Cảng Mỹ Thủy: Gỡ điểm nghẽn, mở cửa ngõ logistics liên vùng

Gỡ vướng mặt bằng, thúc tiến độ các hạng mục trọng điểm

Dự án đầu tư xây dựng Khu bến cảng Mỹ Thủy được Thủ tướng Chính phủ phê duyệt chủ trương đầu tư tại Quyết định số 16/QĐ-TTg ngày 4/1/2019, với tổng quy mô sử dụng đất, mặt nước khoảng 685 ha, gồm 10 bến, được triển khai theo 3 giai đoạn.

Đến nay, giai đoạn 1 của dự án đã hoàn tất các thủ tục pháp lý, đạt khoảng 73% tổng giá trị sản lượng thi công các hạng mục trọng điểm. Trong đó, đê chắn sóng phía Đông, bến số 1, bến số 2, vũng quay tàu và các công trình phụ trợ đang được tập trung triển khai. Các giai đoạn tiếp theo đang tiếp tục hoàn thiện thủ tục để tổ chức thực hiện.

Đáng chú ý, ngày 15/7/2026, Khu bến cảng Mỹ Thủy đã đón chuyến tàu đầu tiên, đánh dấu bước tiến mới trong quá trình hình thành và đưa cảng vào khai thác, từng bước hiện thực hóa vai trò là một đầu mối giao thương quan trọng của khu vực.

Tuy nhiên, tiến độ dự án vẫn chịu tác động bởi một số khó khăn, đặc biệt trong công tác giải phóng mặt bằng giai đoạn 1 bổ sung. Việc xác nhận nguồn gốc đất, lập phương án bồi thường còn chậm; quỹ đất tái định cư chưa đáp ứng yêu cầu; phương án di dời nghĩa trang, tài sản công còn phải tiếp tục xử lý. Bên cạnh đó, nhân lực phục vụ công tác giải phóng mặt bằng còn hạn chế.

Một trong những vấn đề nổi lên hiện nay là thi công đê chắn sóng phía Tây. Dự án dự kiến sử dụng khoảng 2.200 m² làm bãi tập kết vật liệu, song chưa có đường công vụ phù hợp phục vụ vận chuyển vật liệu. Việc vận chuyển đá, vật liệu bằng ô tô theo tuyến ĐT.582 vào khu vực thi công gặp sự cản trở của người dân do lo ngại ảnh hưởng đến khu dân cư.

Cùng với đó, khu vực triển khai dự án còn liên quan đến không gian sinh sống, khai thác thủy sản của người dân. Người dân kiến nghị sớm bố trí địa điểm neo đậu, tập kết ghe, thuyền phù hợp để không làm gián đoạn sinh kế.

Qua nhiều chuyến kiểm tra thực địa, lãnh đạo tỉnh Quảng Trị yêu cầu các cơ quan, đơn vị liên quan lập bảng thống kê, phụ lục chi tiết tiến độ từng hạng mục, công tác giải phóng mặt bằng và xác định cụ thể thời gian hoàn thành. Tinh thần được đặt ra là rõ người, rõ việc, rõ trách nhiệm, rõ tiến độ, qua đó tạo cơ sở theo dõi, đôn đốc và xử lý kịp thời các vướng mắc.

Đối với đê chắn sóng phía Tây, chủ đầu tư được yêu cầu phối hợp chặt chẽ với các sở, ngành và địa phương xây dựng phương án thi công cụ thể, xác định rõ phạm vi, biện pháp tổ chức thi công, phương án vận chuyển và tập kết vật liệu, đồng thời bảo đảm an toàn trong quá trình thực hiện.

Đặc biệt, việc giải quyết mặt bằng phải gắn với ổn định cuộc sống của người dân. Tỉnh Quảng Trị yêu cầu nghiên cứu phương án di dời, tái định cư phù hợp; về lâu dài, hình thành khu hậu cần nghề cá gắn với khu tái định cư, bố trí khu vực neo đậu, tập kết ghe thuyền thuận lợi để người dân sau di dời vẫn duy trì được sinh kế, việc làm và ổn định cuộc sống.

Từ cảng biển đến hệ sinh thái logistics liên vùng

Không chỉ tập trung tháo gỡ những điểm nghẽn trước mắt, Quảng Trị đang đặt Khu bến cảng Mỹ Thủy trong một chiến lược phát triển lớn hơn, hướng tới hình thành hệ sinh thái công nghiệp - logistics- đô thị - dịch vụ gắn với cảng biển.

Lợi thế lớn của Mỹ Thủy nằm ở vị trí kết nối. Từ khu vực cảng, hàng hóa có thể liên thông với Quốc lộ 9, Quốc lộ 15D để kết nối với khu vực cửa khẩu quốc tế Lao Bảo, Lào và Đông Bắc Thái Lan. Cùng với đó, các tuyến cao tốc, đường bộ và định hướng phát triển đường sắt sẽ từng bước tạo mạng lưới vận tải đa phương thức, nâng cao năng lực kết nối của cảng.

Trong chiến lược phát triển mới, Quảng Trị xác định logistics là một trong những trụ cột quan trọng. Bởi vậy, hiệu quả của Mỹ Thủy không chỉ được đo bằng sản lượng hàng hóa thông qua cảng, mà còn nằm ở khả năng kéo theo sự phát triển của khu công nghiệp, trung tâm logistics, dịch vụ hậu cần, đô thị và các ngành kinh tế phụ trợ.

Đây cũng là định hướng được Việt Phương Group - nhà đầu tư dự án - đặt ra trong quá trình mở rộng hệ sinh thái đầu tư tại Quảng Trị.

Tại buổi làm việc với Đoàn đại biểu Quốc hội tỉnh Quảng Trị vừa qua, đại diện Việt Phương Group cho biết tập đoàn đang triển khai, nghiên cứu nhiều dự án quy mô lớn tại Quảng Trị trong các lĩnh vực cảng biển, khu công nghiệp, logistics, đô thị và du lịch. Bên cạnh Khu bến cảng Mỹ Thủy, tập đoàn đang triển khai các Khu công nghiệp Cam Liên, Capella Quảng Trị; nghiên cứu Khu công nghiệp Nam Cửa Việt, Khu công nghiệp công nghệ cao Việt Phương Group Quảng Trị cùng các trung tâm logistics tại Diên Sanh, Lao Bảo.

Tập đoàn cũng đề xuất tỉnh hỗ trợ tháo gỡ khó khăn về quy hoạch, thủ tục đầu tư; đẩy nhanh các công trình hạ tầng kết nối cảng Mỹ Thủy với hệ thống đường bộ, đường sắt và các trung tâm logistics; nghiên cứu đưa khu vực Mỹ Thủy, Diên Sanh và Lao Bảo vào phạm vi Khu thương mại tự do thí điểm của tỉnh.

Từ góc độ địa phương, lãnh đạo tỉnh Quảng Trị khẳng định sẽ tiếp tục đồng hành, tháo gỡ khó khăn, tạo điều kiện để doanh nghiệp triển khai hiệu quả các dự án. Trong đó, việc điều chỉnh Quy hoạch Khu kinh tế Đông Nam được quan tâm theo hướng mở rộng không gian phát triển cảng biển, logistics và các ngành kinh tế liên quan.

Quảng Trị cũng đang tập trung đầu tư tuyến Quốc lộ 15D, từng bước tháo gỡ các khó khăn để bảo đảm tiến độ, phục vụ hoạt động của khu vực cảng biển và phát triển logistics. Cùng với đó là định hướng phát triển cao tốc Cam Lộ - Lao Bảo, kết nối đường sắt Mỹ Thủy - Lao Bảo và phát triển Cảng hàng không Quảng Trị theo mô hình logistics gắn với đô thị sân bay.

Những dự án này, nếu được triển khai đồng bộ, sẽ tạo thành mạng lưới kết nối đa phương thức, giúp Mỹ Thủy không chỉ là một cảng biển đơn thuần mà trở thành một mắt xích trong chuỗi cung ứng hàng hóa xuyên khu vực.

Định hướng phát triển cũng đang được mở rộng sang cảng thông minh, ứng dụng khoa học - công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số. Việt Phương Group được kỳ vọng tiếp tục nghiên cứu, đồng hành cùng tỉnh trong phát triển trung tâm dữ liệu, khu thương mại tự do và các mô hình kinh tế mới.

Từ những bước đi hiện tại, Khu bến cảng Mỹ Thủy đang đứng trước cơ hội trở thành một động lực mới cho không gian kinh tế phía Nam của tỉnh Quảng Trị. Song để biến lợi thế thành năng lực cạnh tranh thực tế, việc tháo gỡ dứt điểm các vướng mắc về mặt bằng, tổ chức thi công, sinh kế người dân và hạ tầng kết nối sẽ là điều kiện quyết định.

Khi cảng biển, quốc lộ, cao tốc, đường sắt, logistics và các khu công nghiệp được kết nối thành một hệ thống thống nhất, Mỹ Thủy sẽ có điều kiện phát huy vai trò cửa ngõ ra biển của Hành lang kinh tế Đông - Tây, góp phần đưa Quảng Trị tiến gần hơn mục tiêu trở thành trung tâm logistics và trung chuyển hàng hóa của khu vực.

Theo định hướng, Khu bến cảng Mỹ Thủy có tổng mức đầu tư khoảng 15.000 tỷ đồng, gồm 10 bến. Khi hoàn thiện, cảng có khả năng tiếp nhận tàu trọng tải đến 100.000 DWT, qua đó tạo thêm năng lực tiếp nhận, trung chuyển hàng hóa cho khu vực miền Trung và các địa bàn trên Hành lang kinh tế Đông - Tây.