Cần Thơ sở hữu nhiều điều kiện phát triển hệ sinh thái đổi mới sáng tạo

Chiều 27/7, Bộ Khoa học và Công nghệ phối hợp với UBND TP. Cần Thơ tổ chức Hội thảo khoa học "Giải pháp thúc đẩy nâng cao Chỉ số đổi mới sáng tạo TP. Cần Thơ", thu hút sự tham gia của các nhà quản lý, chuyên gia, nhà khoa học và doanh nghiệp nhằm đề xuất các giải pháp nâng cao năng lực đổi mới sáng tạo của địa phương trong giai đoạn mới.

Phát biểu tại hội thảo, ông Nguyễn Văn Khởi - Phó Chủ tịch UBND TP. Cần Thơ cho biết, trong kỷ nguyên số, khoa học và công nghệ là nền tảng, đổi mới sáng tạo là trụ cột dẫn dắt và chuyển đổi số là động lực tạo nên những bước phát triển đột phá.

Theo ông Nguyễn Văn Khởi, Cần Thơ luôn xác định việc triển khai Nghị quyết số 57-NQ/TW về đột phá phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số cùng Nghị quyết số 68-NQ/TW về phát triển kinh tế tư nhân là những nhiệm vụ, giải pháp trọng tâm nhằm nâng cao năng lực cạnh tranh, xây dựng mô hình tăng trưởng dựa trên tri thức và công nghệ trong giai đoạn 2026-2030.

Với vị thế trung tâm của vùng Đồng bằng sông Cửu Long, Cần Thơ có nhiều điều kiện để hiện thực hóa các chủ trương lớn của Đảng, phát huy hiệu quả Bộ Chỉ số đổi mới sáng tạo cấp địa phương, qua đó tạo động lực thúc đẩy tăng trưởng kinh tế theo chiều sâu.

Đánh giá về tiềm năng của Cần Thơ, ông Huỳnh Văn Tùng - Trưởng Đại diện Văn phòng Bộ Khoa học và Công nghệ tại miền Nam cho rằng, thành phố sở hữu nhiều điều kiện thuận lợi để phát triển hệ sinh thái đổi mới sáng tạo nhờ vị thế trung tâm vùng Đồng bằng sông Cửu Long, mạng lưới các trường đại học, viện nghiên cứu, nguồn nhân lực chất lượng cao cùng hệ thống hạ tầng ngày càng hoàn thiện.

Ông Huỳnh Văn Tùng cho biết, sau hơn hai năm triển khai, Chỉ số đổi mới sáng tạo cấp địa phương (PII) đã trở thành công cụ đánh giá khách quan, giúp các địa phương nhận diện năng lực đổi mới sáng tạo, hỗ trợ hoạch định chính sách, phân bổ nguồn lực và nâng cao năng lực cạnh tranh. Cùng với Nghị quyết số 57 và Nghị quyết số 68, PII tạo nền tảng để thúc đẩy khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số. Bộ Khoa học và Công nghệ sẽ tiếp tục đồng hành cùng Cần Thơ hoàn thiện cơ chế, chính sách và phát triển hệ sinh thái đổi mới sáng tạo.

"Tôi tin tưởng rằng, với sự quan tâm của lãnh đạo thành phố, sự đồng hành của cộng đồng doanh nghiệp, các viện nghiên cứu, các trường đại học, đội ngũ chuyên gia cùng sự nỗ lực của đội ngũ cán bộ, công chức, viên chức và người lao động Sở Khoa học và Công nghệ TP. Cần Thơ, thành phố sẽ tiếp tục phát huy vai trò trung tâm, động lực của vùng Đồng bằng sông Cửu Long; không ngừng nâng cao Chỉ số đổi mới sáng tạo, tạo nền tảng vững chắc cho phát triển kinh tế - xã hội nhanh và bền vững", ông Huỳnh Văn Tùng nhấn mạnh.

Tại hội thảo, PGS, TS Vũ Văn Tích - Phó Giám đốc Học viện Chiến lược Khoa học và Công nghệ, Bộ Khoa học và Công nghệ cho rằng, để nâng cao Chỉ số PII giai đoạn 2026-2030, Cần Thơ cần triển khai đồng bộ các nhóm giải pháp mang tính đột phá về thể chế, hạ tầng, nguồn lực và quản trị đổi mới sáng tạo.

Các chuyên gia, nhà khoa học cũng đề xuất xây dựng hệ sinh thái dữ liệu và AI của vùng, gồm trung tâm dữ liệu, dữ liệu mở, hạ tầng tính toán và mô hình bản sao số (Digital Twin); thúc đẩy liên kết giữa trường đại học, viện nghiên cứu với doanh nghiệp để thương mại hóa kết quả nghiên cứu; phát triển doanh nghiệp khoa học và công nghệ, doanh nghiệp đổi mới sáng tạo và các startup công nghệ sâu (DeepTech); triển khai Chương trình "100 Innovation Projects" nhằm ứng dụng công nghệ mới giải quyết các bài toán thực tiễn của địa phương.

Theo các đề xuất, Cần Thơ sẽ được định vị trở thành trung tâm đổi mới sáng tạo của Đồng bằng sông Cửu Long, đồng thời thành lập Trung tâm Điều phối đổi mới sáng tạo và Quỹ đổi mới sáng tạo vùng nhằm tăng cường liên kết, huy động nguồn lực cho các lĩnh vực ưu tiên như trí tuệ nhân tạo (AI), công nghệ sinh học, nông nghiệp công nghệ cao và kinh tế tuần hoàn.

Bên cạnh đó, thành phố cần xây dựng Hệ thống hỗ trợ ra quyết định (Decision Support System - DSS) để theo dõi các chỉ số PII và KPI theo thời gian thực; phát triển các cụm đổi mới sáng tạo dựa trên lợi thế đặc thù của vùng; chuyển mạnh từ tư duy "quản lý khoa học" sang "quản trị tài sản đổi mới sáng tạo", coi dữ liệu, tri thức, công nghệ, sáng chế, doanh nghiệp khoa học và công nghệ, nguồn nhân lực chất lượng cao cùng hạ tầng số là những tài sản chiến lược phục vụ phát triển.

Sau hơn hai năm triển khai, Bộ Chỉ số đổi mới sáng tạo cấp địa phương (PII) đã trở thành công cụ quan trọng giúp các địa phương đánh giá toàn diện năng lực đổi mới sáng tạo, nhận diện điểm mạnh, điểm yếu để hoạch định chính sách phát triển phù hợp. Năm 2025, Cần Thơ đạt 46,21 điểm, đứng đầu vùng Đồng bằng sông Cửu Long và xếp thứ 10/34 tỉnh, thành phố trong cả nước, đồng thời thuộc nhóm dẫn đầu ở các trụ cột về thể chế, sản phẩm tri thức - sáng tạo - công nghệ và tác động.