79% nhà đầu tư quốc tế xem ESG là yếu tố quyết định rót vốn

Từ cam kết xanh sang hành động thực chất

Việt Nam đang đứng trước yêu cầu phát triển mới, trong đó khoa học công nghệ và đổi mới sáng tạo được xem là trụ cột để tạo ra bước tiến bền vững. Nghị quyết 57-NQ/TW của Bộ Chính trị đã củng cố nền tảng chính trị cho định hướng này với trọng tâm là thúc đẩy khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số.

Theo Nghị quyết 57, các lĩnh vực trên được xác định là động lực then chốt của tăng trưởng nhanh và bền vững, đồng thời yêu cầu làm chủ công nghệ cốt lõi và ưu tiên nguồn lực phát triển. Đây là cơ sở để Việt Nam đẩy mạnh các mục tiêu phát triển bền vững, hài hòa giữa kinh tế, môi trường và xã hội.

TS. Trần Văn Khải, Phó Chủ nhiệm Ủy ban Khoa học, Công nghệ và Môi trường của Quốc hội cho biết, Nghị quyết đặt ra các mục tiêu chiến lược đến 2030 và 2045. Đến năm 2030, kinh tế số dự kiến chiếm 30% GDP và Việt Nam thuộc nhóm 50 quốc gia dẫn đầu về năng lực cạnh tranh số. Đến năm 2045, kinh tế số đạt 50% GDP và nằm trong nhóm 30 quốc gia hàng đầu về đổi mới sáng tạo.

Những mục tiêu này tạo động lực để doanh nghiệp khai thác tối đa khoa học công nghệ và chuyển đổi số nhằm nâng cao sức cạnh tranh trong chuỗi giá trị toàn cầu. Cùng với đó, Nghị quyết 57 mở rộng các chính sách hỗ trợ như ưu đãi thuế cho hoạt động chuyển đổi số, hỗ trợ R&D, phát triển doanh nghiệp khoa học công nghệ và quỹ đổi mới sáng tạo.

Theo TS. Khải, ESG đang trở thành yêu cầu tất yếu trong quá trình hội nhập quốc tế. Ông dẫn chứng 79% nhà đầu tư trên thế giới xem xét yếu tố ESG trước khi ra quyết định rót vốn, cho thấy tầm quan trọng của quản trị minh bạch, trách nhiệm xã hội và môi trường trong thu hút đầu tư.

Ở Việt Nam, ESG được ví như "tấm hộ chiếu" để doanh nghiệp tham gia thị trường quốc tế một cách bền vững. Doanh nghiệp được hưởng lợi từ việc giảm chi phí dài hạn và tăng khả năng tiếp cận vốn xanh.

Tuy vậy, ông cũng lưu ý tình trạng doanh nghiệp chạy theo phong trào ESG với báo cáo đẹp, cam kết xanh nhưng thiếu hành động thực tế, dẫn đến nguy cơ "tẩy xanh". "Doanh nghiệp muốn giữ niềm tin và thu hút vốn phải thực hành ESG một cách thực chất", Phó Chủ nhiệm Ủy ban Khoa học, Công nghệ và Môi trường của Quốc hội nhấn mạnh.

Bên cạnh đó, thay vì e ngại trước yêu cầu mới, doanh nghiệp cần chủ động sáng tạo, biến thách thức thành cơ hội vươn lên. Mỗi doanh nghiệp Việt dù lớn hay nhỏ khi "làm cho đúng" về ESG sẽ đóng góp vào sự phát triển bền vững chung và nâng tầm vị thế thương hiệu Việt Nam trên trường quốc tế.

Nền tảng chiến lược cho tăng trưởng dài hạn

Từ góc độ nghiên cứu và hỗ trợ cộng đồng doanh nghiệp, TS Mạc Quốc Anh, Viện trưởng Viện Kinh tế và Phát triển doanh nghiệp nêu rõ, một trong những điểm nghẽn lớn của ESG là khó đo đếm. Muốn đo đếm được ESG phải sử dụng công nghệ để lượng hóa các chỉ tiêu liên quan đến môi trường, xã hội và quản trị.

Ông cho rằng, ESG đang phát triển nhanh hơn khung pháp lý hiện hành và kỳ vọng chính sách khi ban hành sẽ có sự đồng hành với doanh nghiệp. "Chỉ khi chính sách đồng hành với doanh nghiệp thì chúng ta mới kiến tạo hạ tầng số, không gian số, tạo ra những đột phá phát triển nhờ hệ thống dữ liệu dùng chung", ông nhấn mạnh.

Cũng theo ông, Chính phủ cần khuyến khích doanh nghiệp chuyển đổi số gắn với ESG bằng khoa học công nghệ, bởi doanh nghiệp cần công nghệ làm đòn bẩy để tiết kiệm chi phí và tạo ra hiệu quả cao hơn. "Với doanh nghiệp, cái quan trọng vẫn là hiệu quả", ông nói.

Về giải pháp, TS Mạc Quốc Anh đề xuất hai hướng chính. Một là các cấp, ngành nên xây dựng hệ thống dữ liệu dùng chung để doanh nghiệp nhỏ và vừa có thể tìm hiểu thông tin, học hỏi kinh nghiệm và từng bước thực thi ESG. Hai là phát huy vai trò của các hiệp hội doanh nghiệp ở mỗi tỉnh thành trong việc kết nối, hỗ trợ doanh nghiệp.

Theo ông, khi có một cộng đồng hỗ trợ đủ lớn, doanh nghiệp nhỏ và vừa sẽ tham gia ngày càng nhiều hơn vào hệ sinh thái ESG.

Ở góc độ doanh nghiệp, ông David Edgardo Falcon Adasme, Giám đốc ESG VinFast nhấn mạnh, ESG đang trở thành một năng lực cạnh tranh mới, quyết định khả năng hội nhập và tăng trưởng dài hạn của doanh nghiệp trong kỷ nguyên chuyển dịch xanh.

Theo ông, trong bối cảnh hiện tại, ESG không còn là điều "nên làm" mà là điều "phải làm" ở Việt Nam cũng như trên thế giới. Một doanh nghiệp vận hành mà thiếu ESG sẽ rất khó đi xa trên thị trường quốc tế. "Một doanh nghiệp không có ESG thì sẽ khó xây dựng được niềm tin với đối tác, nhà đầu tư và xã hội. Với chúng tôi, ESG chính là năng lực cạnh tranh", Giám đốc ESG VinFast nhấn mạnh.

Tuy nhiên, ông David Edgardo cho rằng, thách thức nằm ở việc chuyển các cam kết ESG thành hành động cụ thể và duy trì lộ trình chiến lược dài hạn. Doanh nghiệp đã công bố chiến lược Net Zero đến năm 2030, tầm nhìn 2040 với 3 trụ cột Điện hóa - Tiết kiệm năng lượng - Xanh hóa năng lượng.

Ông cho rằng, một doanh nghiệp hoạt động xanh thì cần có nguồn năng lượng xanh và dẫn chứng về hệ thống điện mặt trời áp mái tại nhà máy Hải Phòng với công suất dự kiến khoảng 30MW. "Chúng tôi sử dụng điện mặt trời áp mái để cung cấp năng lượng cho hoạt động sản xuất và giảm phát thải CO2. Đây là một trong những bước đi cụ thể trong hành trình đó", ông nói.

Cùng với đó, VinFast cũng thúc đẩy tiêu chuẩn ESG trong chuỗi cung ứng bằng cách làm việc với các nhà cung cấp cấp 1 có cam kết phát triển bền vững. Theo ông David, sự đồng bộ trong chuỗi giá trị giúp doanh nghiệp tiến gần hơn tới mục tiêu Net Zero.

Những nỗ lực ESG của VinFast được gắn với các kết quả kinh doanh cụ thể. Theo đó, VinFast kết thúc năm 2024 ở vị trí số một tại thị trường Việt Nam và tiếp tục duy trì đà tăng trưởng trong năm 2025. Trong 9 tháng đầu năm 2025, đã giao hơn 110.000 ô tô điện và hơn 234.000 xe máy điện, xe đạp điện trên toàn cầu. Riêng tại Việt Nam, hơn 147.000 ô tô điện đã được bán ra trong 11 tháng đầu năm, góp phần giảm ô nhiễm không khí tại các đô thị lớn.

Song song đó, VinFast cũng hợp tác với các đối tác quốc tế trong lĩnh vực tái chế pin và phát triển hệ thống lưu trữ năng lượng pin, đồng thời sử dụng vật liệu tái chế và thiết kế mô đun để kéo dài vòng đời sản phẩm. "Với chúng tôi, ESG nằm trong ADN của VinFast. Chúng tôi theo đuổi con đường ESG ngay từ đầu, bởi tăng trưởng xanh là con đường giúp doanh nghiệp tăng trưởng bền vững hơn cho tương lai", ông David Edgardo khẳng định.

Theo báo cáo của PwC, tài sản quản lý (AuM) liên quan đến ESG trên toàn cầu sẽ tăng từ 18.400 tỷ USD vào năm 2021 lên đến 33.900 tỷ USD vào năm 2026, với tốc độ tăng trưởng hàng năm 12,9%. Dự kiến, vào năm 2026, các tài sản này chiếm khoảng 21,5% tổng tài sản quản lý toàn cầu. McKinsey cũng nhấn mạnh rằng các quỹ đầu tư ESG thường có hiệu suất cao hơn so với các quỹ truyền thống.